పితర్యుపరతే తస్యాః కన్యాయాః సా జనన్యపి
ఆమె తండ్రి మరణించిన తరువాత, ఆ యువతికి తల్లి కూడా విడిచిపెట్టింది.
ధర్మోయం సహచారిణ్యా జీవతాజీవతాపి వా
జీవితం లో సతీమణితో కలసి ఉండటం, లేక మరణించినా — ఇదే ధర్మం.
నాపత్యం పాతి నో మాతా న పితా నైవ బాంధవాః
పిల్లలు, తల్లి, తండ్రి, బంధువులు — వీరెవరూ కూడా రక్షించలేరు.
సులక్షణాపి దుఃఖార్తా పిత్రోః పంచత్వమాప్తయోః
ఆమె మంచి లక్షణాలు ఉన్నవారైనా, తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ చనిపోవడంతో తీవ్ర దుఃఖంలో మునిగిపోయింది.
చింతామవాప మహతీమనాథా దైన్యమాగతా
తల్లిదండ్రులు లేని అనాథగా, ఆమె గొప్ప ఆందోళన, దుఃఖంలో పడిపోయింది.
దుస్తరం పారమాప్స్యామి స్త్రీత్వం సర్వాభిభావి యత్
ఈ దుర్లఘ్యమైన స్త్రీ జీవితం నుండి నేను ఎలా బయటపడగలను? ఇది అందరినీ అధిక్రమిస్తుంది.
తదదత్తా కథం స్వైరమహమన్యం వరం వృణే
ఎవరూ నన్ను ఇచ్చిపెట్టని ఈ స్థితిలో, నేను స్వేచ్ఛగా ఇంకొక వరుణిని ఎలా ఎంచుకోగలను?
స్వాధీనోపి న తత్తేన వృతేనాపి హి కిం భవేత్ 4.1.47.
నేను స్వతంత్రంగా ఉన్నా, అలా ఎంచుకున్నా దానివల్ల ఏమి లాభం?
యువభిర్బహుభిర్నిత్యం ప్రార్థితాపి ముహుర్ముహుః
మీరు అందరూ, యవ్వనంతో ఉన్నవారు, ఎన్నోసార్లు నన్ను కోరినా,
పిత్రోరుపరతిం దృష్ట్వా వాత్సల్యం చ తథావిధమ్
నా తల్లిదండ్రులు చనిపోయిన దుఃఖాన్ని, వారి అపారమైన ప్రేమను చూసిన తరువాత,
యాభ్యాముత్పాదితా చాహం యాభ్యాం చ పరిపాలితా
వారిద్వారా నేను పుట్టాను, వారే నన్ను పెంచారు, రక్షించారు.
అహో దేహోప్యహోంగత్వం యథా పిత్రోః పురో మమ
హాయ్! నా శరీరం, నా ఆత్మ కూడా నా తల్లిదండ్రుల ముందు నుండేవే.
బ్రహ్మచర్యం దృఢం కృత్వా తప ఉగ్రం చచార హ
ఆమె దృఢంగా బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించాలనే సంకల్పంతో, కఠిన తపస్సు చేసింది.
తస్యాం తపస్యమానాయామేకాచ్ఛాగీ లఘీయసీ
ఆమె తపస్సు చేస్తూ, రోజుకు ఒక్కసారి తక్కువ ఆహారం తీసుకుంటూ జీవించింది.
తృణపర్ణాదికం కించిత్సాయమభ్యవహృత్య సా
సాయంకాలం, కొద్దిగా గడ్డి, ఆకులు వంటివి మాత్రమే తినేది.
తత ఇత్థం వ్యతీతాసు పంచషా సుసమాసు చ
ఇలా అయిదు ఆరు సంవత్సరాలు, మంచి నియమాలతో గడిచిపోయాయి.
సన్నిధావుత్తరార్కస్య తపస్యతీం సులక్షణామ్
అస్తమించు సూర్యుని సమక్షంలో, ఆ సద్గుణాలయైన యువతి తపస్సు కొనసాగించింది.
తతో గిరిజయా శంభుర్విజ్ఞప్తః కరుణాత్మనా 4.1.47.
అప్పుడు, దయామయుడైన శంభువును, గిరిజా ప్రార్థించింది.
శర్వాణీగిరమాకర్ణ్య తతః శర్వః కృపానిధిః
శర్వాణి మాటలు వినగానే, దయాసముద్రుడైన శర్వుడు
సులక్షణే ప్రసన్నోస్మి వరం వరయ సువ్రతే
సౌభాగ్యవతిగా ఉన్న నీవు నన్ను సంతోషపరిచావు. మంచి వ్రతాన్ని పాటించే అమ్మా, ఒక వరం కోరుకో.
సాపి శంభోర్గిరం శ్రుత్వా ముఖపీయూషవర్షిణీమ్
శంభువు పెదవుల నుంచి అమృతం వర్షించిన మాటలు ఆవిడ విని,
త్ర్యక్షం ప్రత్యక్షమావీక్ష్య వరదానోన్ముఖం పురః
మూడు కళ్లవాడైన ఆయన తన ముందు నిలబడి, వరం ఇవ్వడానికి ఉత్సాహంగా ఉన్నాడని చూసి,
కిం వృణే యావదిత్థం సా చింతయేచ్చారుమధ్యమా
ఆ సుందర నడుము గల అమ్మాయి, 'నేను ఏం కోరుకోవాలి?' అని ఆలోచించింది.
ఆత్మార్థం జీవలోకేస్మిన్కో న జీవతి మానవః
'ఈ జీవుల లోకంలో, ఎవ్వరూ తమ కోసం నిజంగా బ్రతకరు.'
అనయా మత్తపోవృత్తి సాక్షిణ్యా బహ్వనేహసమ్
'నేను చేసిన తపస్సు సాక్షిగా, ఇది ఇతరులకు గొప్ప మేలు కలిగించాలి.'
పరామృశ్య మనస్యేతత్ప్రాహ త్ర్యక్షం సులక్షణా
ఇలా మనసులో ఆలోచించి, ఆ సౌభాగ్యవతి మూడు కళ్లవాడిని ఇలా అడిగింది:
అజశావీ వరాక్యేషా తర్హి ప్రాగనుగృహ్యతామ్
'ఈ దురదృష్టవంతమైన ఆవిడను ముందుగా అనుగ్రహించండి.'
ఇతి వాచం నిశమ్యేశః పరోపకృతిశాలినీమ్ 4.1.47.
ఈ మాటలు విని, ఇతరులకు మేలు చేయడంలో ఆనందించే ప్రభువు
దేవదవస్తతః ప్రాహ దేవి పశ్య గిరీంద్రజే
అప్పుడా దేవుడు, 'హేమపర్వత కుమార్తె, చూడు!' అని దేవిని ఉద్దేశించి అన్నాడు.
తే ధన్యాః సర్వలోకేషు సర్వధర్మాశ్రయాశ్చ తే
అన్ని లోకాలలో ధర్మాన్ని ఆశ్రయించే వారు ధన్యులు.