కృతాని యాని పాపాని నరైః సంవత్సరావధి
ఒక సంవత్సరం పాటు మనుషులు చేసిన పాపాలు—
నరః స్నాత్వాసిసంభేదే సంతర్ప్య పితృదేవతాః
ఒకడు ఖడ్గాల సంగమంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి—
లోలార్కసంగమే స్నాత్వా దానం హోమం సురార్చనమ్
లోలార్క సంగమంలో స్నానం చేసి, దానం చేసి, హోమం చేసి, దేవతలను పూజిస్తే—
సూర్యోపరాగే లోలార్కే స్నానదానాదికాః క్రియాః
లోలార్కుని వద్ద సూర్యగ్రహణ సమయంలో స్నానం, దానం వంటి కర్మలు—
లోలార్కే రథసప్తమ్యాం స్నాత్వా గంగాసిసంగమే
లోలార్కుని వద్ద రథసప్తమి రోజున, గంగా-ఖడ్గ సంగమంలో స్నానం చేస్తే—
ప్రత్యర్కవారం లోలార్కం యః పశ్యతి శుచివ్రతః
ప్రతి ఆదివారం పవిత్రవ్రతంతో లోలార్కుని దర్శిస్తే—
న తస్య దుఃఖం నో పామా న దద్రుర్న విచర్చికా
వారికి బాధ, చర్మవ్యాధి, కుష్టురోగం, చర్మపు గడ్డలు ఏవీ ఉండవు.
వారాణస్యాముషిత్వాపి యో లోలార్కం న సేవతే
వారాణసిలో నివసించినా, లోలార్కుని సేవించని వాడికి—
సర్వేషాం కాశితీర్థానాం లోలార్కః ప్రథమం శిరః
కాశీ పట్టణంలోని అన్ని తీర్థాలలో లోలార్కుడు ప్రథమ స్థానంలో ఉన్నాడు.
తీర్థాంతరాణి సర్వాణి భూమీవలయగాన్యపి 4.1.46.
భూమిని చుట్టుముట్టిన అన్ని ఇతర తీర్థస్థలాలు—even అవన్నీ—
సర్వేషామేవ తీర్థానాం స్నానాద్యల్లభ్యతే ఫలమ్
అన్ని తీర్థాలలో స్నానం మొదలైన వాటితో కలిగే ఫలం—
నార్థవాదోయముదితః స్తుతివాదో న వై మునే
ఇది పొగడ్త కాదు, అతిశయోక్తి కాదు, మునీంద్రా!
యత్ర విశ్వేశ్వరః సాక్షాద్యత్ర స్వర్గతరంగిణీ
అక్కడ విశ్వేశ్వరుడు ప్రత్యక్షంగా ఉన్నాడు, అక్కడే స్వర్గపు గంగా ప్రవహిస్తోంది.
ఉదాహరంతి యే మూఢాః కుతర్కబలదర్పితాః
అయినా, తప్పుడు తర్కంతో గర్వపడే మూర్ఖులు ఉదాహరణలు చెబుతారు.
కస్యచిత్కాశితీర్థస్య మహిమ్నో మహతస్తులామ్
వారు కాశీకి ఉన్న అపారమైన మహిమతో పోల్చుతూ, ఇంకెక్కడో ఉన్న తీర్థ స్థలాన్ని గొప్పదిగా చెప్పే ప్రయత్నం చేస్తారు.
నాస్తికా వేదబాహ్యాశ్చ శిశ్నోదరపరాయణాః
అలాంటి వారు నాస్తికులు, వేదాలకు బాహ్యులు, ఇంద్రియ సుఖాలకే బానిసలు.
లోలార్కకరనిష్టప్తా అసిధార విఖండితాః
వారు భయంకరమైన ఎండలో కాలిపోతారు, ఖడ్గపు అంచుతో కోయబడతారు.
మహిమానమిమం శ్రుత్వా లోలార్కస్య నరోత్తమః
ఓ ఉత్తమ పురుషా! ఈ భయంకరమైన సూర్యుని మహిమను విని,
తత్ర నామ్నోత్తరార్కేణ రశ్మిమాలీ వ్యవస్థితః
అక్కడ ఉత్తరార్క అనే పేరుతో ప్రకాశవంతుడైన సూర్యుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు.
తాపయన్దుఃఖసంఘాతం సాధూనాప్యాయయన్రవిః
ఆ సూర్యుడు వేడి వల్ల కలిగే బాధలను సమీకరించి, సద్గుణుల్ని పోషించాడు.
తత్రేతిహాసో యో వృత్తస్తం నిశామయ సువ్రత
అక్కడ జరిగిన పురాతన కథను, ఓ సువ్రతా! నీవు శ్రద్ధగా విను.
ఆసీత్కాశ్యాం శుభాచారః సదాతిథిజనప్రియః
కాశీలో మంచి ఆచారంతో, ఎప్పుడూ అతిథులకు ప్రియమైన ఒక మనిషి ఉండేవాడు.
భర్తృశుశ్రూషణరతా గృహకర్మసుపేశలా
ఆయన భార్య భర్త సేవలో నిమగ్నంగా, ఇంటి పనుల్లో నిపుణురాలిగా ఉండేది.
మూలర్క్షప్రథమేపాదే తథా కేంద్రే బృహస్పతౌ
ఆ సమయంలో మూలరాశిలో మొదటి పాదం, బృహస్పతి మధ్యలో ఉన్నప్పుడు,
సురూపా వినయాచారా పిత్రోశ్చ ప్రియకారిణీ
ఆమె అందంగా, వినయంగా ప్రవర్తించే, తల్లిదండ్రులకు ప్రీతికరమైన పనులు చేసేవారు.
యథాయథా సమైధిష్ట సా కన్యా పితృమందిరే
కాలక్రమేణ, ఆ యువతి తండ్రి ఇంట్లో పెద్దదైంది.
కస్మై దేయా వరా కన్యా సురమ్యేయం సులక్షణా
ఈ మంచి లక్షణాలున్న అందమైన అమ్మాయిని ఎవరికిచ్చితే మంచిదో అని తలంచారు.
కులేన వయసా చాపి శీలేనాపి శ్రుతేన చ 4.1.47.
కుటుంబం, వయస్సు, స్వభావం, విద్య — ఇవన్నీ పరిగణించాలి.
ఇతి చింతయతస్తస్య జ్వరోభూదతిదారుణః
ఇలా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, అతనికి తీవ్రమైన జ్వరము వచ్చింది.
తన్మూలర్క్షవిపాకేన చింతాఖ్యేన జ్వరేణ చ
ఆ మూలరాశి ఫలితంతో, ఆందోళన అనే జ్వరంతో అతను బాధపడ్డాడు.