త్వదనీక్షణతః క్షణాద్విభో ప్రలయం యాంతి జగంతి శోచ్యవత్
ప్రభూ, నీ దృష్టి లేకపోతే లోకాలు ఒక్క క్షణంలోనే నశించి పోతాయి, దుఃఖించదగ్గవిగా మారిపోతాయి.
భవతః పరితాపహేతవో న భవంతీందు దివాకరాగ్నయః
చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని — ఇవేవీ నీకు బాధలు కలిగించవు.
భుజగాభుజగాః సదైవ తేఽమీ న విషం సంక్రమతే చ నీలకంఠ
నీలకంఠా, ఈ పాములు ఎప్పుడూ నీ దగ్గరే ఉంటాయి, అయినా వాటి విషం నీకు ఏమాత్రం హాని చేయదు.
ఇతి సంసృతిసంబీజజనన్యాభిహితే హితే
ఇలా జనన మరణాల కారణమైన తల్లి, మంగళకరమైన మాటలు చెప్పింది.
సత్వరం శివయాజ్ఞాయి ధ్రువం కాశ్యాహృతోహరః
తర్వాత శివుడు, యజ్ఞం కోసం కాశీ నుండి త్వరగా తీసుకువచ్చారు.
అథబాలసఖీ భూత తత్తత్కాననవీరుధమ్
లేదా, బాల్య స్నేహితులతో కలిసి ఆమె ఆ అడవి మొక్కలవైపు వెళ్లింది.
కృతపుండరీకశోభాం స్మరహరకాశీం పురీం యావః
వారు పద్మాలతో అలంకరించబడిన స్మరహరుని కాశీ నగరానికి చేరుకున్నారు.
ధరాధరేంద్రస్య ధరాతిసుందరా న మాం తథాస్యాపి ధినోతి ధూర్జటే 4.1.44.
ధూర్జటి, భూమిపై ఎంత అందమైన పర్వతాలు ఉన్నా, అవి నాకు ఆమె ఇచ్చే ఆనందాన్ని ఇవ్వలేవు.
న యత్ర కాశ్యాం కలికాలజం భయం న యత్ర కాశ్యాం మరణాత్పునర్భవః
కాశీలో కలియుగ భయం లేదు, మరణం తర్వాత మళ్లీ జన్మ కూడా ఉండదు.
కిమత్ర నో సంతి పురః సహస్రశః పదేపదే సర్వసమృద్ధిభూమయః
ఇక్కడ ఏది దొరకదని అనుకోవాలి? ప్రతి అడుగులోనూ వేలాది సంపదలు నిండిన ప్రదేశాలున్నాయి.
త్రివిష్టపే సంతి న కిం పురః శతం సమస్తకౌతూహలజన్మభూమయః
పరలోకంలో కూడా ఇలాంటి వందలు ప్రదేశాలు, అన్ని ఆశ్చర్యాలకు మూలమైనవి, లేవా?
న కేవలం కాశివియోగజో జ్వరః ప్రబాధతే త్వాం తు తథా యథాత్ర మామ్
కాశీ విడిపోవడం వల్ల కలిగే బాధ నిన్ను మాత్రమే కాదు, ఇక్కడ నన్ను కూడా బాధిస్తోంది.
మయా న మేనే మమజన్మభూమికా వియోగజన్మా పరిదాఘఈశితః
నా జన్మభూమి నుండి వేరుపడిన బాధ నాకు ఎంతగా తగులుతుందో నేను ఊహించలేదు.
న మోక్షలక్ష్మ్యోత్ర సమక్షమీక్షితాస్తనూభృతా కేనచిదేవ కుత్రచిత్
ఇక్కడ ముక్తి లక్ష్మిని ఎవరూ ప్రత్యక్షంగా ఎక్కడా చూడలేదు.
న ముక్తిరస్తీహ తథా సమాధినా స్థిరేంద్రియత్వోజ్ఝిత తత్సమాధినా
ఇక్కడ ఇంద్రియ నియమం లేని సమాధితో ముక్తి లభించదు.
న నాకలోకే సుఖమస్తి తాదృశం కుతస్తు పాతాలతలేఽతిసుందరే
అంతటి ఆనందం పరలోకంలో కూడా లేదు; మరి అద్భుతమైన పాతాళంలో ఎలా ఉంటుంది?
క్షేత్రే త్రిశూలిన్భవతోఽవిముక్తే విముక్తిలక్ష్మ్యా న కదాపి ముక్తే
త్రిశూలధారి, నీ అవిముక్త క్షేత్రంలో ముక్తులకూ ముక్తి లక్ష్మి ఎప్పుడూ లేనిది కాదు.
షడంగయోగాన్నహి తాదృశీ నృభిః శరీరసిద్ధిః సహసాత్ర లభ్యతే 4.1.44.
షడంగయోగం ద్వారా ఇలాంటి శరీర సిద్ధి మనుషులకు ఇక్కడ సులభంగా దొరకదు.
వరం హి తిర్యక్త్వమబుద్ధివైభవం న మానవత్వం బహుబుద్ధిభాజనమ్
మనిషిగా పుట్టి ఎన్నో ఆలోచనలకు గురయ్యే కన్నా, తెలివితక్కువ జంతువుగా పుట్టడం మేలే.
దృశౌ కృతార్థే కృతకాశిదర్శనే తనుఃకృతార్థా శివకాశివాసినీ
కాశీ దర్శనం చేసుకున్నప్పుడు కళ్లకు సార్థకత కలుగుతుంది; కాశీలో నివసించినప్పుడు శరీరానికి సార్థకత కలుగుతుంది.
వరం హి తత్కాశిరజోతి పావనం రజస్తమోధ్వంసి శశిప్రభోజ్జ్వలమ్
చంద్రకాంతి వంటి కాశీ ధూళి పవిత్రమైనది, రజోగుణాన్ని, తమోగుణాన్ని తొలగించేది — అది నిజంగా మేలైనదే.
న దేవలోకో న చ సత్యలోకో న నాగలోకో మణికర్ణికాయాః
దేవతల లోకం, సత్య లోకం, నాగ లోకం — ఇవేవీ మణికర్ణికకు సమానంగా లేవు.
మహామహోభూర్మణికర్ణికాస్థలీ తమస్తతిర్యత్ర సమేతి సంక్షయమ్
మణికర్ణిక అనే పవిత్ర స్థలంలో అన్ని అజ్ఞానాంధకారాలు అంతమవుతాయి.
కిము నిర్వాణపదస్య భద్రపీఠం మృదులం తల్పమథోనుమోక్షలక్ష్మ్యాః
మరి, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే పుణ్యాసనం, మృదువైన మంచం, లేదా పరమ విముక్తి భాగ్యం గురించి చెప్పనవసరం ఏముంది?
సమతీతవిముక్తజంతుసంఖ్యా క్రియతే యత్ర జనైః సుఖోపవిష్టైః
అక్కడ సుఖంగా కూర్చున్నవారు, విముక్తి పొందిన ప్రాణుల సంఖ్యను లెక్కించగలుగుతారు.
పునర్విజ్ఞాపయామాస కాశీప్రాప్త్యై పినాకినమ్
ఆమె మళ్లీ కాశీ ప్రాప్తి కోసం పినాకిని ప్రార్థించింది.
శ్రీపార్వత్యువాచ ప్రమథాధిప సర్వేశ నిత్యస్వాధీనవర్తన
శ్రీపార్వతీ ఇలా చెప్పింది — ప్రమథాధిపతి, సమస్త లోకాధిపతి, నిత్యం స్వేచ్ఛగా ఉండేవాడా!
స్కన్ద ఉవాచ జితపీయూషమాధుర్యాం కాశీస్తవనసుందరీమ్ 4.1.44.
స్కందుడు ఇలా చెప్పాడు — అమృతానికి మించిన మాధుర్యంతో కూడిన కాశీ స్తోత్రాన్ని వివరించాను.
శ్రీదేవదేవ ఉవాచ అయి ప్రియతమే గౌరి త్వద్వా గమృతసీకరైః
శ్రీదేవదేవుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రియమైన గౌరీ, నీ మాటలు అమృతబిందువులతో తడిసినవిగా ఉన్నాయి.
త్వం జానాసి మహాదేవి మమ యత్తన్మహద్వ్రతమ్
మహాదేవి, నా ఆ మహావ్రతాన్ని నువ్వే తెలుసు.