గంధపుష్పాంశుకైః శోణైః స్వాం తనుం భూషితాం నరః
తన శరీరాన్ని సువాసన గల పువ్వులు, ఎర్ర వస్త్రాలు వేసుకున్నట్టు ఎవరికైనా కనబడితే,
పాంసురాశి చ వల్మీకం యూపదండమథాపి వా
ఎవరైనా మట్టి గుట్ట, పుట్ట, లేదా యజ్ఞస్తంభాన్ని చూస్తే,
రాసభారూఢమాత్మానం తైలాభ్యక్తం చ ముండితమ్
తాను గాడిదపై కూర్చున్నట్టు, నూనె రాసుకున్నట్టు, లేదా తల ముండన పెట్టించుకున్నట్టు ఎవరికైనా కనబడితే,
స్వమౌలౌ స్వతనౌ వాపి యః పశ్యేత్స్వప్నగో నరః
ఎవరైనా స్వప్నంలో తన తల లేదా శరీరాన్ని చూస్తే,
లోహదండధరం కృష్ణం పురుషం కృష్ణవాససమ్
ఒక నల్లని మనిషి, ఇనుప దండం పట్టుకుని, నల్ల దుస్తులు ధరించి కనబడితే,
కాలీ కుమారీ యం స్వప్నే బద్నీయాద్బాహు పాశకైః
కాళీ లేదా కుమారీ దేవత స్వప్నంలో చేతులకు పాశాలతో కట్టేసినట్టు కనబడితే,
నరో యో వానరారూఢో యాయాత్ప్రాచీదిశం స్వపన్
ఒక మనిషి కలలో కోతిని ఎక్కి తూర్పు దిశగా వెళ్తే—
కృపణోపి వదాన్యః స్యాద్వదాన్యః కృపణో యది
ఒక దుర్లభుడు కూడా దాతగా మారతాడు, ఒక దాత దుర్లభుడైతే.
ఏతాని కాలచిహ్నాని సంత్యన్యాని బహూన్యపి 4.1.42.
ఇవి కాలానికి సంకేతాలు; ఇంకా చాలా ఇతర లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి.
న కాలవంచనోపాయం మునేన్యమవయామ్యహమ్
ఓ మునీశ్వరా, కాలాన్ని మోసం చేసే మార్గం నాకు తెలియదు.
తావద్గర్జంతి పాపాని తావద్గర్జేద్యమో నృపః
పాపాలు గర్జించేంత కాలం, యమధర్మరాజు కూడా గర్జిస్తూనే ఉంటాడు, ఓ రాజా.
ప్రాప్తవిశ్వేశ్వరావాసః పీతోత్తరవహాపయాః
ఎవరైతే పీతవస్త్రధారి విశ్వేశ్వరుని నివాసాన్ని చేరుతారో—
కరిష్యేత్కుపితఃకాలః కింకాశీవాసినాం నృణామ్
కాశీలో నివసించే వారికి కోపించిన కాలం ఏమి చేయగలదు?
యథా ప్రయాతి శిశుతా కౌమారం చ యథా గతమ్
బాల్యం ఎలా కౌమార్యంలోకి మారిపోతుందో, అలాగే పోయినది పోయినట్టే.
యావన్నహి జరాక్రాంతిర్యావన్నేంద్రియవైక్లవమ్
వృద్ధాప్యం రాకుండా, ఇంద్రియాలు బలహీనపడక ముందే—
అన్యాని కాలలక్ష్మాణి తిష్ఠంతు కలశోద్భవ
ఇంకా ఇతర కాల లక్షణాలు ఉండనీ, ఓ కుంభసంభూతుడా.
పరాభూతో హి జరయా సర్వైశ్చ పరిభూయతే
వృద్ధాప్యానికి లోనైనవాడిని అందరూ తక్కువగా చూస్తారు.
సుతావాక్యం న కుర్వంతి పత్నీ ప్రేమాపి ముంచతి
కొడుకులు మాట వినరు, భార్య ప్రేమను వదిలేస్తుంది.
ఆశ్లిష్టం జరయా దృష్ట్వా పరయోషిద్విశంకితా 4.1.42.
వృద్ధాప్యం అతన్ని ఆవరించిందని చూసి, ఇతర స్త్రీలు దూరంగా ఉంటారు.
న జరా సదృశో వ్యాధిర్న దుఃఖం జరయా సమమ్
వృద్ధాప్యానికి సమానమైన వ్యాధి లేదు, దానికి సమానమైన బాధ కూడా లేదు.
న జీయతే తథా కాలస్తపసా యోగయుక్తిభిః
తపస్సు లేదా యోగ సాధనలతో కాలాన్ని జయించలేరు.
వినాయజ్ఞైర్వినాదానైర్వినా వ్రతజపాదిభిః
యజ్ఞాలతో, దానాలతో, వ్రతపఠనాలతో కూడా కాదు.
కాశీప్రాప్తిరయం యోగఃకాథీప్రాప్తిరిదం తపః
కాశీని చేరడం యోగం, కాఠీని చేరడం తపస్సు.
కః కలికోథవా కాలః కా జరా కిం చ దుష్కృతమ్
కలియుగానికి దోషం ఏమిటి? కాలం అంటే ఏమిటి? వృద్ధాప్యం ఏమిటి? దుష్క్రుతం అంటే ఏమిటి?
కలిస్తానేవ బాధేత కాలస్తాంశ్చ జిఘాంసతి
కాళియుగం కాశీలోనే ప్రజలను బాధిస్తుంది, కాలం వారిని నాశనం చేయాలని చూస్తుంది.
ఏనాంసి తాంశ్చ బాధంతే యే న కాశీం సమాశ్రితాః తారకం జ్ఞానమాసాద్య తే ముక్తాః కర్మపాశతః
కాశీ ఆశ్రయించని వారికి పాపాలు, బాధలు కలుగుతాయి. కానీ తారక జ్ఞానం పొందినవారు కర్మబంధాల నుండి విముక్తి పొందుతారు.
ధనినో న తథా సౌఖ్యం ప్రాప్నువంతి నరాః క్వచిత్
ధనవంతులు ఎక్కడైనా నిజమైన ఆనందాన్ని పొందలేరు.
వరం కాశీసమావాసీ నాసీనో ద్యుసదాం పదమ్
దేవతల లోకంలో కూర్చోవడం కన్నా కాశీలో నివసించడం మేలైనది.
స్థితోపి భగవనీశో మందరం చారుకందరమ్ 4.1.42.
భగవంతుడు అందమైన మందర పర్వతంపై నిలిచివున్నాడు.
కాశీం సంత్యాజయామాస కథమాగాచ్చ మందరాత్
ఆయన కాశీని విడిపించించాడు. ఆయన మందర పర్వతం నుండి ఎలా వచ్చాడు?