ఛాయా ప్రకంపతే యస్య దేహబంధేపి నిశ్చలే
ఎవరికి శరీరం కదలకుండా ఉన్నా, వారి నీడ కంపించిపోతుందో,
నిజస్య ప్రతిబింబస్య నీరాజ్యముకురాదిషు
ఎవరికైనా నీళ్ళలో, నెయ్యిలో, అద్దాలలో తమ ప్రతిబింబం కనబడకపోతే,
మతిర్భ్రశ్యేత్స్ఖలేద్వాణీ ధనురైద్రం నిరక్షితై
ఎవరికి మనస్సు అయోమయంగా మారి, మాటలు తడబడిపోతే, లేక విల్లులోని తంతి చేతిలోంచి జారిపోతే,
దివా చ తారకాచక్రం రాత్రౌ వ్యోమవితారకమ్
ఎవరైనా పగటిపూట నక్షత్రాల వలయాన్ని, లేదా రాత్రిపూట ఆకాశమంతా నక్షత్రాలతో నిండినదిగా చూస్తే,
భూరుహే భూధరాగ్రే చ గంధర్వనగరాలయమ్
ఎవరైనా చెట్టు మీద, లేక కొండపై గంధర్వ నగరాన్ని చూస్తే,
సర్వేష్వేతేషు చిహ్నేషు యద్యేకమపి వీక్షతే
ఈ లక్షణాల్లో ఒక్కదైనా ఎవరికైనా కనబడితే,
కరావరుద్ధ శ్రవణః శృణోతి న యదా ధ్వనిమ్
చేతులతో చెవులు మూసుకున్నా, ఎలాంటి శబ్దం వినిపించకపోతే,
యః పశ్యేదాత్మనశ్ఛాయాం దక్షిణాశా సమాశ్రితామ్
ఎవరైనా తమ నీడను దక్షిణ దిశలో పడినట్టు చూస్తే,
ప్రోహ్యతే భక్ష్యతే వాపి పిశాచాసురవాయసైః 4.1.42.
పిశాచులు, రాక్షసులు లేదా కాకులు ఎవ్వరినైనా తరిమికొట్టినా, లేదా తినేసినా,
రాసభైః కరభైః కీశైః శ్వేనైరశ్వతరైర్బకైః
గాడిదలు, ఒంటెలు, కోతులు, కుక్కలు, ముళ్ళగాడిదలు లేదా కొంగలు ఎవ్వరిని అయినా బాధించినా,
గంధపుష్పాంశుకైః శోణైః స్వాం తనుం భూషితాం నరః
తన శరీరాన్ని సువాసన గల పువ్వులు, ఎర్ర వస్త్రాలు వేసుకున్నట్టు ఎవరికైనా కనబడితే,
పాంసురాశి చ వల్మీకం యూపదండమథాపి వా
ఎవరైనా మట్టి గుట్ట, పుట్ట, లేదా యజ్ఞస్తంభాన్ని చూస్తే,
రాసభారూఢమాత్మానం తైలాభ్యక్తం చ ముండితమ్
తాను గాడిదపై కూర్చున్నట్టు, నూనె రాసుకున్నట్టు, లేదా తల ముండన పెట్టించుకున్నట్టు ఎవరికైనా కనబడితే,
స్వమౌలౌ స్వతనౌ వాపి యః పశ్యేత్స్వప్నగో నరః
ఎవరైనా స్వప్నంలో తన తల లేదా శరీరాన్ని చూస్తే,
లోహదండధరం కృష్ణం పురుషం కృష్ణవాససమ్
ఒక నల్లని మనిషి, ఇనుప దండం పట్టుకుని, నల్ల దుస్తులు ధరించి కనబడితే,
కాలీ కుమారీ యం స్వప్నే బద్నీయాద్బాహు పాశకైః
కాళీ లేదా కుమారీ దేవత స్వప్నంలో చేతులకు పాశాలతో కట్టేసినట్టు కనబడితే,
నరో యో వానరారూఢో యాయాత్ప్రాచీదిశం స్వపన్
ఒక మనిషి కలలో కోతిని ఎక్కి తూర్పు దిశగా వెళ్తే—
కృపణోపి వదాన్యః స్యాద్వదాన్యః కృపణో యది
ఒక దుర్లభుడు కూడా దాతగా మారతాడు, ఒక దాత దుర్లభుడైతే.
ఏతాని కాలచిహ్నాని సంత్యన్యాని బహూన్యపి 4.1.42.
ఇవి కాలానికి సంకేతాలు; ఇంకా చాలా ఇతర లక్షణాలు కూడా ఉన్నాయి.
న కాలవంచనోపాయం మునేన్యమవయామ్యహమ్
ఓ మునీశ్వరా, కాలాన్ని మోసం చేసే మార్గం నాకు తెలియదు.
తావద్గర్జంతి పాపాని తావద్గర్జేద్యమో నృపః
పాపాలు గర్జించేంత కాలం, యమధర్మరాజు కూడా గర్జిస్తూనే ఉంటాడు, ఓ రాజా.
ప్రాప్తవిశ్వేశ్వరావాసః పీతోత్తరవహాపయాః
ఎవరైతే పీతవస్త్రధారి విశ్వేశ్వరుని నివాసాన్ని చేరుతారో—
కరిష్యేత్కుపితఃకాలః కింకాశీవాసినాం నృణామ్
కాశీలో నివసించే వారికి కోపించిన కాలం ఏమి చేయగలదు?
యథా ప్రయాతి శిశుతా కౌమారం చ యథా గతమ్
బాల్యం ఎలా కౌమార్యంలోకి మారిపోతుందో, అలాగే పోయినది పోయినట్టే.
యావన్నహి జరాక్రాంతిర్యావన్నేంద్రియవైక్లవమ్
వృద్ధాప్యం రాకుండా, ఇంద్రియాలు బలహీనపడక ముందే—
అన్యాని కాలలక్ష్మాణి తిష్ఠంతు కలశోద్భవ
ఇంకా ఇతర కాల లక్షణాలు ఉండనీ, ఓ కుంభసంభూతుడా.
పరాభూతో హి జరయా సర్వైశ్చ పరిభూయతే
వృద్ధాప్యానికి లోనైనవాడిని అందరూ తక్కువగా చూస్తారు.
సుతావాక్యం న కుర్వంతి పత్నీ ప్రేమాపి ముంచతి
కొడుకులు మాట వినరు, భార్య ప్రేమను వదిలేస్తుంది.
ఆశ్లిష్టం జరయా దృష్ట్వా పరయోషిద్విశంకితా 4.1.42.
వృద్ధాప్యం అతన్ని ఆవరించిందని చూసి, ఇతర స్త్రీలు దూరంగా ఉంటారు.
న జరా సదృశో వ్యాధిర్న దుఃఖం జరయా సమమ్
వృద్ధాప్యానికి సమానమైన వ్యాధి లేదు, దానికి సమానమైన బాధ కూడా లేదు.