జలస్య ధారణం మూర్ధ్ని విశ్వేశ స్నానజన్మనః 4.1.41.
ఓ విశ్వేశ్వరా, తలపై నీళ్ళు పోయడం స్నానం చేసే ఆరంభంగా చెప్పబడింది.
తాని చిహ్నాని కతిచిద్బ్రూహి మే పరిపృచ్ఛతః
నేను అడుగుతున్నాను, ఆ గుర్తులలో కొన్ని నాకు చెప్పండి.
మృత్యౌ నికటమాపన్నే మునే తాని నిశామయ
ఓ మునీశ్వరా, మరణం దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు ఆ గుర్తులను గమనించు.
యామ్యనాసాపుటే యస్య వాయుర్వాతి దివానిశమ్
ఎవరికి యమునాసిక ద్వారంలో శ్వాస రాత్రింబవళ్ళు సాగుతుందో,
అహోరాత్రం త్ర్యహోరాత్రం రవిర్వహతి సంతతమ్
ఒక రోజు రాత్రి, లేక మూడు రోజుల పాటు సూర్యుడు నిరంతరం దానిని మోయుచున్నట్టు ఉంటుంది.
వహేన్నాసాపుటయుగే దశాహాని నిరంతరమ్
రెండు ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా పదిరోజులు ఆగకుండా సాగితే,
నాసావర్త్మ ద్వయం హిత్వా మాతరిశ్వా ముఖాద్వహేత్
ముక్కు మార్గాలను వదిలి, వాయువు నోటివద్ద నుండి బయటకు వస్తే,
అకస్మాదేవయత్కాలే మృత్యుః సన్నిహితో భవేత్
ఏ సమయంలో అకస్మాత్తుగా ఇలా జరిగితే, అప్పుడే మరణం సమీపంలో ఉంటుంది.
సూర్యే సప్తమరాశిస్థే జన్మర్క్షస్థే నిశాకరే
సూర్యుడు ఏడవ రాశిలో ఉన్నప్పుడు, లేదా జన్మనక్షత్రం చంద్రునితో కలిసినప్పుడు,
అకస్మాద్వీక్షతే యస్తు పురుషం కృష్ణపింగలమ్
ఎవరు అకస్మాత్తుగా నల్లగా, పసుపు రంగులో ఉన్న మనిషిని చూస్తారో,
యస్య బీజం మలం మూత్రం క్షుతం మూత్రం మలం తు వా 4.1.42.
ఎవరికి బీజం, మలము, మూత్రం, తుమ్ము, లేదా మళ్లీ మూత్రం, మలము ఇలా ఉంటే,
వ్యభ్రేహ్ని వారిపూర్ణాస్యః పృష్ఠీకృత్య దివాకరమ్
మేఘాలు లేని ఆకాశంలో, నోటిలో నీళ్ళు నింపుకొని, వెనక్కి తిరిగి సూర్యుణ్ణి చూస్తూ ఉంటే,
అరుంధతీం ధ్రువం చైవ విష్ణోస్త్రీణిపదాని చ
అరుంధతి, ధ్రువ నక్షత్రం, విష్ణువు మూడు అడుగులు,
అరుంధతీ భవేజ్జిహ్వా ధ్రువో నాసాగ్రముచ్యతే
అరుంధతి నాలుకగా, ధ్రువ నాసికాగ్రంగా చెప్పబడుతుంది.
వేత్తి నీలాదివర్ణస్య కటమ్లాదిరసస్యహి
ఆయన నీలం వంటి రంగును, చేదు, పులుపు రుచిని తెలుసుకుంటాడు.
షణ్మాసమృత్యోర్మర్త్యస్య కంఠోష్ఠరసనా రదాః
మరణానికి ఆరు నెలల ముందు, మానవుని గొంతు, పెదాలు, నాలుక, పళ్లలో మార్పు కనిపిస్తుంది.
రేతః కరజనేత్రాంతా నీలిమానం భజంతి చేత్
రేతస్సు, వేళ్లు, కన్నులు నీలం రంగు తాలూకు మార్పు పొందితే,
ద్రుతమారుహ్యశరఠస్త్రివర్ణో యస్య మస్తకే
తలపై త్వరగా మూడు రంగుల రేఖలు కనబడితే,
సుస్నాతస్యాపి యస్యాశు హృదయం పరిశుష్యతి 4.1.42.
ఎంత బాగా స్నానం చేసినా, ఎవరి హృదయం వెంటనే ఎండిపోతుందో,
ప్రతిబింబం భవేద్యస్య పదఖండపదాకృతి
ఎవరికి ప్రతిబింబం విరిగినట్టుగా, ముక్కలు ముక్కలుగా కనబడుతుందో,
ఛాయా ప్రకంపతే యస్య దేహబంధేపి నిశ్చలే
ఎవరికి శరీరం కదలకుండా ఉన్నా, వారి నీడ కంపించిపోతుందో,
నిజస్య ప్రతిబింబస్య నీరాజ్యముకురాదిషు
ఎవరికైనా నీళ్ళలో, నెయ్యిలో, అద్దాలలో తమ ప్రతిబింబం కనబడకపోతే,
మతిర్భ్రశ్యేత్స్ఖలేద్వాణీ ధనురైద్రం నిరక్షితై
ఎవరికి మనస్సు అయోమయంగా మారి, మాటలు తడబడిపోతే, లేక విల్లులోని తంతి చేతిలోంచి జారిపోతే,
దివా చ తారకాచక్రం రాత్రౌ వ్యోమవితారకమ్
ఎవరైనా పగటిపూట నక్షత్రాల వలయాన్ని, లేదా రాత్రిపూట ఆకాశమంతా నక్షత్రాలతో నిండినదిగా చూస్తే,
భూరుహే భూధరాగ్రే చ గంధర్వనగరాలయమ్
ఎవరైనా చెట్టు మీద, లేక కొండపై గంధర్వ నగరాన్ని చూస్తే,
సర్వేష్వేతేషు చిహ్నేషు యద్యేకమపి వీక్షతే
ఈ లక్షణాల్లో ఒక్కదైనా ఎవరికైనా కనబడితే,
కరావరుద్ధ శ్రవణః శృణోతి న యదా ధ్వనిమ్
చేతులతో చెవులు మూసుకున్నా, ఎలాంటి శబ్దం వినిపించకపోతే,
యః పశ్యేదాత్మనశ్ఛాయాం దక్షిణాశా సమాశ్రితామ్
ఎవరైనా తమ నీడను దక్షిణ దిశలో పడినట్టు చూస్తే,
ప్రోహ్యతే భక్ష్యతే వాపి పిశాచాసురవాయసైః 4.1.42.
పిశాచులు, రాక్షసులు లేదా కాకులు ఎవ్వరినైనా తరిమికొట్టినా, లేదా తినేసినా,
రాసభైః కరభైః కీశైః శ్వేనైరశ్వతరైర్బకైః
గాడిదలు, ఒంటెలు, కోతులు, కుక్కలు, ముళ్ళగాడిదలు లేదా కొంగలు ఎవ్వరిని అయినా బాధించినా,