ప్రాణోదేహగతోవాయురాయామస్తన్నిబంధనమ్ 4.1.41.
శ్వాస, వాయువు శరీరంలో ఉన్నప్పుడు వాటిని నియంత్రించడమే ప్రాణాయామం.
ప్రాణాయామేఽధమే ఘర్మః కంపో భవతి మధ్యమే
ప్రాణాయామం మొదటి దశలో చెమట వస్తుంది; మధ్య దశలో కంపనం కలుగుతుంది.
ప్రాణాయామైర్దహేద్దోషాన్ప్రత్యాహారేణ పాతకమ్
ప్రాణాయామంతో మన లోపాలు కాలిపోతాయి; ఇంద్రియాలను వెనక్కు తీసుకోవడం వల్ల పాపాలు నశిస్తాయి.
సమాధినా లభేన్మోక్షం త్యక్త్వా ధర్మం శుభాశుభమ్
సమాధి ద్వారా, ధర్మమూ, పాపపుణ్యాలూ వదిలి, ముక్తి పొందుతారు.
ప్రాణాయామద్విషట్కేన ప్రత్యాహార ఉదాహృతః
ఆరు విధాల ప్రాణాయామమే ప్రత్యాహారంగా చెప్పబడింది.
భవేదీశ్వరసంగత్యై ధ్యానం ద్వాదశధారణమ్
ధ్యానం పరమేశ్వరునితో ఐక్యానికి; ధారణా పన్నెండు విధాలుగా ఉంటుంది.
సమాధేః పరతో జ్యోతిరనంతం స్వప్రకాశకమ్
సమాధికి మించి, అనంతమైన స్వయంగా ప్రకాశించే జ్యోతి ఉంటుంది.
పవనే వ్యోమసంప్రాప్తే ధ్వనిరుత్పద్యతే మహాన్
శ్వాసం ఆకాశంలోకి చేరినప్పుడు గొప్ప శబ్దం ఉత్పన్నమవుతుంది.
ప్రాణాయామేన యుక్తేన సర్వవ్యాధిక్షయోభవేత్
సరిగ్గా ప్రాణాయామం చేస్తే అన్ని వ్యాధులు పోతాయి.
హిక్కా శ్వాసశ్చ కాసశ్చ శిరః కర్ణాక్షివేదనాః
హిక్కా, ఊపిరి తక్కువవడం, దగ్గు, తల, చెవులు, కళ్ల నొప్పి—
యుక్తం యుక్తం త్యజేద్వాయుం యుక్తంయుక్తం చ పూరయేత్ 4.1.41.
శ్వాసను సరిగ్గా విడిచిపెట్టాలి, మళ్లీ మళ్లీ సరిగ్గా లోపలికి తీసుకోవాలి.
నిత్యం సోమకలాపూర్ణం శరీరం యస్య యోగినః 4.1.41.
యోగికి శరీరం ఎప్పుడూ చంద్రామృతంతో నిండివుంటుంది.
వాయుతత్త్వం భ్రువోర్మధ్యే వృత్తమంజనసన్నిభమ్
భ్రూవుల మధ్యలో వాయుతత్త్వం, ముసిరిన కాజలంలా వృత్తంగా కనిపిస్తుంది.
సగుణం వణర్భేదేన నిర్గుణం కేవలం మతమ్ 4.1.41.
గుణాలతో ఉన్నప్పుడు అది అనేకంగా భావించబడుతుంది; గుణాల్లేకుండా ఉన్నప్పుడు అది శుద్ధంగా ఉంటుంది.
యుక్తాహారవిహారశ్చ యుక్తచేష్టో హి కర్మసు 4.1.41.
ఆహారంలో, వినోదంలో మితంగా ఉండేవాడు, పనుల్లో కూడా మితంగా ఉంటాడు.
చంద్రాంగే తు సమభ్యస్య సూర్యాంగే పునరభ్యసేత్ 4.1.41.
చంద్రనాడిలో సాధన చేసిన తర్వాత, సూర్యనాడిలో కూడా సాధన చేయాలి.
జాలంధరే కృతే బంధే కంఠసకోచలక్షణే 4.1.41.
గొంతు లోపల మడుచుకుని, జాలంధరబంధం చేసినప్పుడు—
యోజనానాం శతం యాతుం శక్తిఃస్యాన్నిమిషార్ధతః 4.1.41.
అర కళ్లుమిటుకలో వంద యోజనాలు ప్రయాణించే శక్తి కలుగుతుంది.
యత్ప్రాప్య న నివర్తేత యత్ప్రాప్య న చ శోచతి
అది పొందినవాడు తిరిగి రాడు; అది పొందినవాడు ఇక బాధపడడు.
కాశ్యాం సుఖేన కైవల్యం యథాలభ్యేత జంతుభిః 4.1.41.
కాశీలో జీవులు సులభంగా మోక్షాన్ని పొందుతారు.
జలస్య ధారణం మూర్ధ్ని విశ్వేశ స్నానజన్మనః 4.1.41.
ఓ విశ్వేశ్వరా, తలపై నీళ్ళు పోయడం స్నానం చేసే ఆరంభంగా చెప్పబడింది.
తాని చిహ్నాని కతిచిద్బ్రూహి మే పరిపృచ్ఛతః
నేను అడుగుతున్నాను, ఆ గుర్తులలో కొన్ని నాకు చెప్పండి.
మృత్యౌ నికటమాపన్నే మునే తాని నిశామయ
ఓ మునీశ్వరా, మరణం దగ్గరగా వచ్చినప్పుడు ఆ గుర్తులను గమనించు.
యామ్యనాసాపుటే యస్య వాయుర్వాతి దివానిశమ్
ఎవరికి యమునాసిక ద్వారంలో శ్వాస రాత్రింబవళ్ళు సాగుతుందో,
అహోరాత్రం త్ర్యహోరాత్రం రవిర్వహతి సంతతమ్
ఒక రోజు రాత్రి, లేక మూడు రోజుల పాటు సూర్యుడు నిరంతరం దానిని మోయుచున్నట్టు ఉంటుంది.
వహేన్నాసాపుటయుగే దశాహాని నిరంతరమ్
రెండు ముక్కు రంధ్రాల ద్వారా పదిరోజులు ఆగకుండా సాగితే,
నాసావర్త్మ ద్వయం హిత్వా మాతరిశ్వా ముఖాద్వహేత్
ముక్కు మార్గాలను వదిలి, వాయువు నోటివద్ద నుండి బయటకు వస్తే,
అకస్మాదేవయత్కాలే మృత్యుః సన్నిహితో భవేత్
ఏ సమయంలో అకస్మాత్తుగా ఇలా జరిగితే, అప్పుడే మరణం సమీపంలో ఉంటుంది.
సూర్యే సప్తమరాశిస్థే జన్మర్క్షస్థే నిశాకరే
సూర్యుడు ఏడవ రాశిలో ఉన్నప్పుడు, లేదా జన్మనక్షత్రం చంద్రునితో కలిసినప్పుడు,
అకస్మాద్వీక్షతే యస్తు పురుషం కృష్ణపింగలమ్
ఎవరు అకస్మాత్తుగా నల్లగా, పసుపు రంగులో ఉన్న మనిషిని చూస్తారో,