స్వశ్రేయో దాతురేతస్యా విముక్తస్య మహామతే
ఓ మహామతి! తన మేలుకోసం, ఈ అవిముక్తానికి దానం చేయాలి.
సమీహితార్థ సంసిద్ధిర్లభ్యతే పుణ్యభారతః
ఓ పుణ్యాత్ముడైన భారతా! కోరుకున్న ఫలితాన్ని ఇక్కడ పొందవచ్చు.
శ్రుతివర్త్మజుషః పుంసః సంస్పర్శాన్నశ్యతో మునే
ఓ మునీశ్వరా! వేదమార్గాన్ని అనుసరించే వాడు నిషిద్ధమైన వాటిని అనుసరించితే నాశనం కలుగుతుంది.
వర్జితస్య విధానేన ప్రోక్తస్యాకరణేన వై
విధిగా చెప్పిన వాటిని చేయకపోవడం, నియమాలను పాటించకపోవడం వల్ల—
నిషిద్ధాచరణం తస్మాత్కథయిష్యే తవాగ్రతః
మరియు నిషిద్ధమైన పనులను చేయడం వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలను నీకు చెప్పబోతున్నాను.
పలాండుం విడ్వరాహం చ శేలుం లశున గృంజనే
ఉల్లిపాయ, పంది మాంసం, ఎలుక, వెల్లుల్లి, గృంజన అనే మొక్క—
వ్రశ్చనాన్వృక్షనిర్యాసాన్పాయసాపూపశష్కులీః 4.1.40.
ముల్లంగి, చెట్ల నుండి వచ్చే పాలు, పాలు, అప్పాలు, శశ్కులి అనే వంటకం—
పయ ఐకశఫం హేయం తథా క్రామేలకావికమ్
పాలు, ఒక్క పాదం ఉన్న జంతువు, అలాగే క్రామేలు, అడవి బాతు—
టిట్టిభం కలవింకం చ హంసం చక్రం ప్లవంబకమ్
తిట్టిభం, కలవింక, హంస, చక్రవాక, ప్లవంబక అనే పక్షి—
జాలపాదాన్ఖంజరీటాన్బుడిత్వా మత్స్యభక్షకాన్
జాలపాదాలు ఉన్న పక్షులు, ఖంజరీట, బుడిత్వ, చేపలు తినే పక్షులు—
హవ్యకవ్యనియుక్తౌ తు భక్ష్యౌ పాఠీనరోహితౌ
దేవతలకు, పితృదేవతలకు నివేదించడానికి మాత్రమే అనుమతించిన పాఠీన, రోహిత అనే చేపలు—
శ్వావిద్గోధే ప్రశస్తే చ జ్ఞాతాశ్చ మృగపక్షిణః
కుక్కపంది, గోదె, అలాగే ఉత్తమమైనవి, తెలిసిన జంతువులు, పక్షులు ఇవన్నీ—
యజ్ఞార్థం పశుహింసా యా సా స్వర్గ్యా నేతరా క్వచిత్
యజ్ఞం కోసం జంతువులను బలి ఇవ్వడం పుణ్యంగా ఉంటుంది, అది స్వర్గానికి దారి తీస్తుంది. కాని, వేరే ఉద్దేశ్యంతో చేస్తే అలాంటిది కాదు.
ప్రాణాత్యయే క్రతౌ శ్రాద్ధే భైషజే విప్రకామ్యయా
ప్రాణాలకు ముప్పు వచ్చినప్పుడు, యజ్ఞాల్లో, పితృకర్మల్లో, ఔషధంగా, లేక బ్రాహ్మణుని కోరికకు —
న తాదృశం భవేత్పాపం మృగయావృత్తికాంక్షిణః
వేటను జీవనోపాధిగా కోరేవారికి అలాంటి పాపం ఉండదు.
మఖార్థం బ్రహ్మణా సృష్టాః పశు ద్రుమ మృగౌషధీః
యజ్ఞార్ధంగా బ్రహ్మ దేవుడు జంతువులు, చెట్లు, మృగాలు, ఔషధాలను సృష్టించాడు.
పితృదేవక్రతుకృతే మధుపర్కార్థమేవ చ 4.1.40.
పితృదేవతలకు నైవేద్యం కోసం, అలాగే మధుపర్కం కోసం కూడా ఇవన్నీ ఏర్పడ్డాయి.
యో జంతూనాత్మపుష్ట్యర్థం హినస్తి జ్ఞానదుర్బలః
తన శరీర పోషణ కోసం, అవగాహన లేకుండా, ఎవడు ప్రాణులను హింసిస్తాడో —
భోక్తానుమంతా సంస్కర్తా క్రయివిక్రయి హింసకాః
తినేవాడు, అనుమతిచ్చేవాడు, తయారుచేసేవాడు, కొనేవాడు, అమ్మేవాడు, హింసించేవాడు —
ప్రత్యబ్దమశ్వమేధేన శతం వర్షాణి యో యజేత్
ప్రతి సంవత్సరం శతవత్సరాలు అశ్వమేధ యజ్ఞం చేసే వాడు —
యథైవాత్మా పరస్తద్వద్ద్రష్టవ్యః సుఖమిచ్ఛతా
ఎలా మనం మనను మనం చూస్తామో, అలాగే సుఖాన్ని కోరే ఇతరులను కూడా చూడాలి.
సుఖం వా యది వా చాన్యద్యత్కించిత్క్రియతే పరే
ఇతరులకు సుఖం కలిగించడమైనా, వేరే ఏదైనా చేయడమైనా —
న క్లేశేన వినా ద్రవ్యమర్థహీనే కుతః క్రియాః
కష్టపడకుండా ధనం రాదు; ధనం లేకపోతే పనులు ఎలా జరుగుతాయి?
సుఖం హి సర్వైరాకాంక్ష్యం తచ్చ ధర్మసముద్భవమ్
సుఖం అందరికీ కావాలనిపిస్తుంది, అది ధర్మం వల్లే కలుగుతుంది.
న్యాయాగతేన ద్రవ్యేణ కర్తవ్యం పారలౌకికమ్
న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతోనే పరలోక కార్యాలు చేయాలి.
విధిహీనం తథాఽపాత్రే యో దదాతి ప్రతిగ్రహమ్
విధిని పాటించకుండా, అర్హత లేని వారికి దానం ఇచ్చేవాడు లేదా తీసుకునేవాడు —
వ్యసనార్థే కుటుంబార్థే యదృణార్థే చ దీయతే 4.1.40.
అపదలో, కుటుంబ అవసరానికి, లేదా ఋణం తీర్చడానికి ఇచ్చిన దానం —
మాతాపితృవిహీనం యో మౌంజీపాణిగ్రహాదిభిః
తల్లిదండ్రులు లేని వాడు, మౌంజీబంధనం లేదా పెళ్లి వంటి కార్యాలు చేస్తే —
అగ్నిహోత్రైర్న తచ్ఛ్రేయో నాగ్నిష్టోమాదిభిర్మఖైః
అలాంటి కార్యాలకు, అగ్నిహోత్రాలు లేదా అగ్నిష్టోమాది యజ్ఞాలు కూడా శ్రేయస్సు ఇవ్వవు.
యో హ్యనాథస్య విప్రస్య పాణిం గ్రాహయతే కృతీ
ఎవడు అనాథ బ్రాహ్మణునికి పెళ్లి చేయిస్తాడో, సరిగ్గా ఆచరిస్తాడో —