అరాజకే సముత్పన్నే లోకేఽత్యాహితశంసిని
ప్రపంచంలో రాజ్యం లేకుండా పెద్ద అపాయాన్ని తెచ్చిన అराजకత వచ్చింది.
చింతామవాప మహతీ జగద్యోనిః ప్రజాక్షయాత్
జీవులు నశించడంతో జగత్తుకు మూలమైనవాడు గొప్ప ఆందోళనకు లోనయ్యాడు.
తాసు క్షీణాసు సంక్షీణాః సర్వే యజ్ఞభుజోఽభవన్
అవి క్షీణించగా, యజ్ఞఫలాన్ని పొందే వారు అందరూ తగ్గిపోయారు.
అవిముక్తే మహాక్షేత్రే తపస్యన్నిశ్చలేంద్రియః
అవిముక్తం అనే పవిత్ర క్షేత్రంలో, అతడు ఇంద్రియాలను నియంత్రిస్తూ తపస్సు చేశాడు.
రిపుంజయ ఇతి ఖ్యాతో రాజా పరపురంజయః
శత్రు నగరాలను జయించిన రిపుంజయుడు అనే రాజు ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
ఉవాచ వచనం రాజన్రిపుంజయ మహామతే
ఓ రాజా! ఆ మహామతి రిపుంజయుడు ఇలా అన్నాడు:
నాగకన్యాం నాగరాజః పత్న్యర్థం తే ప్రదాస్యతి
నాగరాజు నీకు భార్యగా నాగకన్యను ఇస్తాడు.
దివోపి దేవా దాస్యంతి రత్నాని కుసుమాని చ
దేవలోకంలో దేవతలు కూడా నీకు రత్నాలు, పుష్పాలు ఇస్తారు.
దివోదాస ఇతి ఖ్యాతమతో నామ త్వమాప్స్యసి
అందుచేత, నీవు దివోదాసుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి అవుతావు.
పరమేష్ఠివచః శ్రుత్వా తతోసౌ రాజసత్తమః 4.1.39.
పరమేశ్వరుని మాటలు విని, ఆ మహారాజు తర్వాత ఇలా చేశాడు.
కథం నాన్యే చ రాజానో మాం కథం కథ్యతే త్వయా
ఇతర రాజులు నన్ను ఎందుకు ప్రస్తావించరు? నువ్వు మాత్రం నన్ను ఎలా ప్రస్తావిస్తున్నావు?
పాపనిష్ఠే చ వై రాజ్ఞి న దేవో వర్షతే పునః
రాజు చెడు పనులకు మక్కువ చూపినప్పుడు దేవతలు వర్షాన్ని మళ్లీ కురిపించరు.
మహాప్రసాద ఇత్యాజ్ఞాం త్వదీయాం మూర్ధ్న్యుపాదదే
నీ మహాప్రసాదమైన ఆజ్ఞను నా తలపై ఉంచుకున్నాను.
కించిద్విజ్ఞప్తుకామోహం తన్మదర్థం కరోషి చేత్
నాకు ఏదైనా చెప్పాలని నీకు కోరిక ఉంటే, నా కోసం అది చేయు.
అవిలంబేన తద్బ్రూహి కృతం మన్యస్వ పార్థివ
ఏ ఆలస్యం లేకుండా చెప్పు; అది జరిగిపోయిందని భావించు, ఓ రాజా.
తదాదివిష(ప?)దో దేవా దివి తిష్ఠంతు మా భువి
అప్పుడు దేవతలు ఆకాశంలోనే ఉండాలి; భూమిపై ఉండకూడదు.
దేవేషు దివితిష్ఠత్సు మయి తిష్ఠతి భూతలే
దేవతలు ఆకాశంలో ఉన్నప్పుడు, నేను భూమిపై ఉంటాను.
తథేతి విశ్వసృక్ప్రోక్తో దివోదాసో నరేశ్వరః
అలా విశ్వసృష్టికర్త చెప్పాడు, దివోదాసుడు నరేశ్వరుడూ అలాగే అన్నారు.
మా గచ్ఛంత్విహ వై నాగా నరాః స్వస్థా భవంత్వితః
ఇక్కడ నాగులు రాకూడదు; ఇక్కడి మనుషులు సుఖంగా ఉండాలి.
ఏతస్మిన్నంతరే బ్రహ్మా విశ్వేశం ప్రణిపత్య హ 4.1.39.
అంతలో బ్రహ్మా, విశ్వేశ్వరుడికి నమస్కరించి—
లోకేశ్వర సమాయాహి మందరో నామ భూధరః
ఓ లోకేశ్వరా, రా; మంద్రం అనే పర్వతం ఉంది.
యావస్తస్మై వరం దాతుం బహుకాలం తపస్యతే
నీ నుండి వరం పొందాలని, అతడు చాలాకాలంగా తపస్సు చేస్తున్నాడు.
జగామ వృషమారుహ్య మందరో యత్ర తిష్ఠతి
వృషభాన్ని ఎక్కి, మంద్రుడు ఉన్న చోటికి వెళ్లాడు.
ఉత్తిష్ఠోత్తిష్ఠ భద్రం తే వరం బ్రూహి ధరోత్తమ
లేవు, లేవు, నీకు మంగళం కలగాలి; ఓ పర్వతశ్రేష్ఠా, నీ వరాన్ని చెప్పు.
ప్రణమ్య బహుశో భూమావద్రిరేతద్వ్యజిజ్ఞపత్
భూమిపై ఎన్నోసార్లు నమస్కరించి, ఆ పర్వతుడు ఇలా చెప్పాడు.
సర్వజ్ఞోపి కథం నామ న వేత్థ మమ వాంఛితమ్
నీవు సర్వజ్ఞుడవైనా, నా కోరికను ఎలా తెలియదని?
సర్వేషాం హృదయానంద శర్వసర్వగసర్వకృత్
నీవు అందరి హృదయాలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడవు, ఓ శర్వా! నీవు అన్నింటినీ వ్యాపించి, సృష్టించేవాడవు.
యాచకాయాతిశోచ్యాయ ప్రణతార్తిప్రభంజక
ప్రణమించే వారికి బాధను తొలగించేవాడవు; అత్యంత దయనీయమైన యాచకుడికి సహాయపడేవాడవు.
కుశద్వీప ఉమా సార్ధం నాథాద్య సపరిచ్ఛదః
కుశద్వీపంలో, పరమేశ్వరుడు ఉమాదేవితో పాటు తన సేవకులతో కలిసి ఈ రోజు ఉన్నారు.
సర్వేషాం సర్వదః శంభుః క్షణం యావద్విచింతయేత్ ప్రణమ్యాగ్రేసరో భూత్వా మౌలౌ బద్ధకరద్వయః ।। 4.1.39.
ప్రతి ఒక్కరికీ దాత అయిన శంభుడు కొంతసేపు ధ్యానం చేసి, ముందుగా నమస్కరించి, రెండు చేతులు తలపై జోడించి నిలిచాడు.