స్కంద ఉవాచ నైఃశ్రేయస్యాః శ్రియోహేతుమవిముక్త సమాశ్రయామ్
స్కందుడు పలికాడు: ఓ అవిముక్తా! పరమ శ్రేయస్సుకు కారణమైన నిన్ను ఆశ్రయిస్తున్నాను.
పరం బ్రహ్మ యదామ్నాతం నిష్ప్రపంచం నిరాత్మకమ్
శాస్త్రాలలో చెప్పిన పరబ్రహ్మం ఈ లోకానికి అతీతమైనది, స్వరూపం లేనిది.
తదేతత్క్షేత్రమాపూర్య స్థితం సర్వగమప్యహో
అది ఈ క్షేత్రాన్ని నింపి, అన్నిచోట్ల వ్యాపించి నిలిచింది — ఇది ఎంత ఆశ్చర్యమో!
భవో ధ్రువం యదత్రైవ మోచయేత్తం నిశామయ
ఈ లోకంలోనే శాశ్వతుడైన భగవంతుడు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాడని తెలుసుకో.
సుమహద్భిస్తపోభిర్వా శివోన్యత్ర విమోచయేత్
బహు గొప్ప తపస్సులతో శివుడు ఎక్కడైనా మోక్షాన్ని ప్రసాదించవచ్చు.
న తపాంస్యతిదీర్ఘాణి కాశ్యాం ముక్త్యై శివోర్థయేత్
కాశీలో శివుని మోక్షం కోసం చాలా కాలం తపస్సు చేయకూడదు.
అయమేవ మహాయోగ ఉపయోగస్త్విహా పరః
ఇక్కడ చెప్పినదే పరమ యోగం, దీని ప్రయోజనం కూడా అత్యుత్తమమే.
యద్దత్తం సుమనోవృత్త్యా మహాదానం తదత్ర వై
ఇక్కడ శుద్ధమైన, సంతోషమైన మనసుతో ఇచ్చిన దానం నిజంగా గొప్ప దానం.
స్నాత్వా గంగామృతే శుద్ధే తప ఏతదిహోత్తమమ్ తులా పురుష ఏతస్యాః కలాం నార్హతి షోడశీమ్
గంగానదిలో పవిత్రంగా స్నానం చేసి చేసే తపస్సే ఇక్కడ అత్యుత్తమం; ఒక మనిషిని తూకం వేసినా, దాని పదహారు వంతు కూడా ఇది సమానం కాదు.
హృది సంచింత్య విశ్వేశం క్షణం యద్వినిమీల్యతే 4.1.39.
మనసులో విశ్వేశ్వరుడిని క్షణకాలం కళ్ళు మూసుకుని ధ్యానం చేస్తే—
ఇదమేవ తపోత్యుగ్రం యదింద్రియ విలోలతామ్
ఇంద్రియాల చంచలత్వాన్ని అదుపులో పెట్టడం ఇదే ఘోర తపస్సు.
మాసి మాసి యదాప్యేత వ్రతాచ్చాంద్రాయణాత్ఫలమ్
ప్రతి నెల చాంద్రాయణ వ్రతం వల్ల వచ్చే ఫలితం—
మాసోపవాసాదన్యత్ర యత్ఫలం సముపార్జ్యతే
ప్రతి నెల ఉపవాసం వల్ల ఎక్కడైనా వచ్చే ఫలితం—
చాతుర్మాస్య వ్రతాత్ప్రోక్తం యదన్యత్ర మహాఫలమ్
చాతుర్మాస్య వ్రతం వల్ల ఎక్కడైనా చెప్పిన గొప్ప ఫలితం—
షణ్మాసాన్న పరిత్యాగాద్యదన్యత్ర ఫలం లభేత్
ఆరు నెలలు అన్నం త్యాగం వల్ల ఎక్కడైనా లభించే ఫలితం—
వర్షం కృత్వోపవాసాని లభేదన్యత్ర యద్వ్రతీ
ఒక సంవత్సరం ఉపవాసాలు చేసిన వ్రతధారి ఎక్కడైనా పొందే ఫలితం—
మాసిమాసి కుశాగ్రాంబు పానాదన్యత్ర యత్ఫలమ్
ప్రతి నెల కుశగ్రాసపు నీరు మాత్రమే తాగడం వల్ల ఎక్కడైనా వచ్చే ఫలితం—
అనంతో మహిమా కాశ్యాః కస్తం వర్ణయితుం ప్రభుః
కాశీ మహిమ అంతులేనిది; దాన్ని వివరించగలవాడు ఎవరు?
శంభుస్తత్కించిదాచష్టే మ్రియమాణస్య జన్మినః
శంభుడు మరణించే వ్యక్తికి కాశీ మహిమలో కొంత మాత్రమే చెబుతాడు.
స్మారం స్మారం స్మరరిపోః పురీం త్వమివ శంకరః 4.1.39.
కామద్వేషి నగరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ స్మరించేవాడవు; నీవు నిజంగా శంకరుడివే.
అగస్త్య ఉవాచ త్యాజితోహం పురీం కాశీం హరో త్యాక్షీత్కుతః ప్రభుః
అగస్త్యుడు అన్నాడు: నేను కాశీ నగరంనుండి వెళ్లిపోవలసి వచ్చింది; హరుడు, ప్రభువు, నన్ను ఎందుకు పంపించాడో?
పరాధీనోహమివ కిం దేవదేవః పినాకవాన్
నేను ఎవరి ఆధీనంలో ఉన్నవాడినిలా ఉన్నానా? లేక దేవదేవుడు, పినాకధారి, ఆయనే అలా ఉన్నాడా?
తత్యాజ చ యథా స్థాణుః కాశీం విధ్యుపరోధతః
విద్యున్మాలి అడ్డంకి వల్ల శివుడు ఎలా కాశిని వదిలిపెట్టాడో,
ప్రార్థితస్త్వం యథా లేఖైః పరోపకృతయే మునే
అలాగే, మునీంద్రా! ఇతరులకు మేలు చేయాలని నిన్ను లేఖల ద్వారా కోరారు.
ప్రార్థితోభూత్కిమర్థం చ తన్మే బ్రూహి షడానన
ఓ షడానన! నిన్ను ఎందుకు కోరారో నాకు చెప్పు.
అనావృష్టిరభూద్విప్ర సర్వభూతప్రకంపినీ
ఓ బ్రాహ్మణా! అన్ని జీవులను వణికించిన పొడిబారిన కాలం వచ్చింది.
తయా తు షష్టిహాయిన్యా పీడితాః ప్రాణినోఽఖిలాః
ఆ అరవై ఏళ్ల కరువుతో అన్ని ప్రాణులు తీవ్రంగా బాధపడ్డారు.
మహానిమ్నేషు కచ్ఛేషు మునివృత్త్యా జనాః స్థితాః
ప్రజలు లోతైన లోయల్లో, మడుగుల్లో మునుల్లా జీవించేవారు.
క్రవ్యాదా ఏవ సర్వేషు నగరేషు పురేషు చ
అన్ని పట్టణాల్లో, నగరాల్లో మిగిలింది కేవలం మాంసాహారులు మాత్రమే.
చౌరా ఏవ మహాచౌరైరుల్లుఠ్యంత ఇతస్తతః 4.1.39.
దొంగలు, పెద్ద దొంగలతో కలిసి ఇక్కడ అక్కడ దోచుకుంటూ తిరిగారు.