గృహస్థాశ్రమిణః పంచ సూనా కర్మ దినే దినే
గృహస్థాశ్రమంలో ప్రతిరోజూ ఐదు రకాల హింస జరుగుతాయి.
తాసాం చ పంచసూనానాం నిరాకరణహేతవః
ఆ ఐదు హింసలకు నివారణ కారణాలు ఉన్నాయి.
పాఠనం బ్రహ్మయజ్ఞః స్యాత్తర్పణం చ పితృ క్రతుః
వేదపఠనం బ్రహ్మయజ్ఞం, తర్పణం పితృకర్మ.
పితృప్రీతిం ప్రకుర్వాణః కుర్వీత శ్రాద్ధమన్వహమ్
పితృదేవతలు సంతోషించాలనుకునేవాడు ప్రతిరోజూ శ్రాద్ధం చేయాలి.
గోదానేన చ యత్పుణ్యం పాత్రాయ విధిపూర్వకమ్
పాత్రుడికి నియమానుసారం ఆవును దానం చేస్తే కలిగే పుణ్యం—
తపోవిద్యాసమిద్దీప్తే హుతం విప్రాస్య పావకే
తపస్సు, విద్యలు వెలిగిపోతున్నప్పుడు, బ్రాహ్మణుని అగ్నిలో హోమం చేసినప్పుడు—
అనర్చితోఽతిథిర్గేహాద్భగ్నాశో యస్య గచ్ఛతి
గృహంలో గౌరవించబడని అతిథి నిరాశతో అక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోతాడు.
సాంత్వపూర్వాణి వాక్యాని శయ్యార్థే భూస్తృణోదకే 4.1.38.
సాంత్వన మాటలు, మంచం, నేల, దర్భ, నీరు అతిథికి ఇవ్వాలి.
గృహస్థః పరపాకాదీ ప్రేత్య తత్పశుతాం వ్రజేత్
ఇతరుల భోజనం చేసే గృహస్థుడు మరణానంతరం జంతువుగా జన్మిస్తాడు.
ఆదిత్యోఢోఽతిథిః సాయం సత్కర్తవ్యః ప్రయత్నతః
సూర్యాస్తమయానికి వచ్చే అతిథిని ఎంతో శ్రద్ధగా గౌరవించాలి.
భుంజానోఽతిథిశేషాన్నమిహాయుర్ధనభాగ్భవేత్
అతిథికి మిగిలిన అన్నాన్ని తింటే ఇక్కడ దీర్ఘాయువు, ధనం లభిస్తాయి.
వైశ్వదేవాంత సంప్రాప్తః సూర్యోఢో వాతిథిః స్మృతః
వైశ్వదేవం అయిపోయిన తర్వాత సూర్యాస్తమయానికి వచ్చే అతిథిని 'అతిథి' అని అంటారు.
బలిపాత్రకరే విప్రే యద్యన్యోతిథిరాగతః
బ్రాహ్మణుడు బలి కోసం సిద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, అప్పుడే ఇంకొక అతిథి వచ్చినా,
కుమారాశ్చ స్వవాసిన్యో గర్భిణ్యోఽతిరుజాన్వితాః
ఆ అతిథి చిన్నవాడు అయినా, ఇంటి మహిళ అయినా, గర్భవతి అయినా, తీవ్రమైన బాధలో ఉన్నవారైనా సరే,
పితృదేవమనుష్యేభ్యో దత్త్వాశ్నాత్యమృతం గృహీ
ఇంటివాడు పితృదేవతలకు, మనుష్యులకు ఇచ్చిన తర్వాత, తాను అమృతంలాంటి అన్నాన్ని తినాలి.
మాధ్యాహ్నికం వైశ్వదేవం గృహస్థః స్వయమాచరేత్
ఇంటివాడు మధ్యాహ్న సమయంలో వైశ్వదేవ కర్మను తానే చేయాలి.
ఏతత్సాయంతనం నామ వైశ్వదేవం గృహాశ్రమే
ఇది ఇంటివారి ఆశ్రమంలో సాయంత్రం వైశ్వదేవంగా పిలవబడుతుంది.
వైశ్వదేవేన యే హీనా ఆతిథ్యేన వివర్జితాః 4.1.38.
వైశ్వదేవం చేయకుండా, అతిథి సత్కారం లేకుండా ఉన్నవారు,
అకృత్వా వైశ్వదేవం తు భుంజతే యే ద్విజాధమాః
వైశ్వదేవం చేయకుండా తినే ద్విజులలో నిందితులు,
వేదోదితం స్వకం కర్మ నిత్యం కుర్యాదతంద్రితః
వేదాల్లో చెప్పిన విధంగా, తన కర్తవ్యాన్ని ఎప్పుడూ ఆలస్యం లేకుండా చేయాలి.
షష్ఠ్యష్టమ్యోర్వసేత్పాపం తైలే మాంసే సదైవ హి
ఆరవ, ఎనిమిదవ తేదీల్లో నూనె, మాంసంలో పాపం ఎప్పుడూ ఉంటుంది.
ఉదయం తం న చేక్షేత నాస్తం యంతం న మధ్యగమ్
సూర్యుడు ఉదయించేప్పుడు, అస్తమించేప్పుడు, మధ్యలో ఉన్నప్పుడు చూడకూడదు.
న వీక్షేతాత్మమనోరూపమాశుధావేన్న వర్షతి
కలుషితమైన నీటిలో లేదా వర్షం పడుతున్నప్పుడు తన ప్రతిబింబాన్ని చూడకూడదు.
దేవతాయతనం విప్రం ధేనుం మధుమృదం ఘృతమ్
దేవాలయం, బ్రాహ్మణుడు, ఆవు, తేనె, శుద్ధమైన మట్టి, నెయ్యి—
అశ్వత్థం చైత్యవృక్షం చ గురుం జలభృతం ఘటమ్
అశ్వత్థ వృక్షం, చైత్యవృక్షం, గురువు, నీళ్లు ఉన్న మట్టి కుండ—
రజస్వలాం న సేవేత నాశ్నీయాత్సహ భార్యయా
రజస్వల మహిళను సమీపించకూడదు, అలాగే భార్యతో కలిసి తినకూడదు.
నాశ్నంతీం స్త్రీం సమీక్షేత తేజస్కామో ద్విజోత్తమః
తేజస్సు కోరే ద్విజుడు తినుకుంటున్న స్త్రీని చూడకూడదు.
పక్వాన్నం చాపి నో మాంసం దీర్ఘకాలం జిజీవిషుః 4.1.38.
దీర్ఘాయువు కోరేవాడు ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచిన వంట అన్నం లేదా మాంసం తినకూడదు.
న గర్తేషు ససత్వేషు న తిష్ఠన్న వ్రజన్నపి
జీవులు నివసించే గుంతల్లో నిలబడి, కూర్చొని, నడుస్తూ మలమూత్ర విసర్జన చేయకూడదు.
అభిపశ్యన్న కుర్వీత మలమూత్రవిసర్జనమ్
జీవులను చూస్తూ మలమూత్ర విసర్జన చేయకూడదు.