ఇతివాదినమత్యంతం దీనమేవ దయానిధిః
ఇలా ఎంతో వినయంగా చెప్పగా, దయామయుడు,
తాః సర్వాః సర్వజంతూనామత్యర్థం పరికల్పితాః
అవి అన్నీ జీవులందరికీ ఎంతో అనుకూలంగా ఏర్పాటయ్యాయి.
పురా పురందరస్త్వం హి కైలాసశిఖరే స్థితమ్
ఒకప్పుడు, పురందరా, నీవు కైలాస శిఖరంపై నివసించేవాడివి.
క్షణం గలితగర్వస్త్వం స్తంభనా వ్రీడితస్తదా
ఒక క్షణం నీ అహంకారం తగ్గిపోయింది, ఆ సమయంలో నీవు సంకోచంతో నిండిపోయావు.
ఆదిష్టస్త్వం మయా వజ్రిన్నవతీర్యావనిం భవాన్
వజ్రాయుధా, నేను నీకు భూమికి దిగిపోవాలని ఆదేశించాను.
జాతం తతః ప్రభావేణ క్షేత్రమేతన్మదాస్పదమ్
అప్పుడు ఆ మహిమ వల్ల ఈ స్థలం నా నివాసంగా మారింది.
అధునాతిసపర్యాభిస్త్వత్కృతాభిరహర్నిశమ్
ఇప్పుడు, నీవు రాత్రింబవళ్ళు చేసిన పూజల వల్ల,
ఖం వాయురనలో వారి భూః సూర్య శశినౌ పుమాన్
ఆకాశం, గాలి, అగ్ని, నీరు, భూమి, సూర్యుడు, చంద్రుడు, మనిషి,
కాలో హి కాలయామ్యర్థాన్సత్త్వానధ్వన ఏవ చ 1.3.2.24.
కాలమే జీవులను, వస్తువులను, మార్గాన్ని కూడా మార్చుతుంది.
అపర్యంతచిదానందసింధోర్మే కేచిదూర్మయః
నా అంతులేని జ్ఞానానంద సముద్రంలో కొన్ని అలలు ఉద్భవిస్తాయి.
వాణీలక్ష్మీక్షమాశ్రద్ధాప్రజ్ఞాస్వాహాస్వధాదయః
వాక్కు, లక్ష్మి, సహనం, విశ్వాసం, జ్ఞానం, స్వాహా, స్వధా మరియు మరికొన్ని,
ఇయం మమ మహాశక్తిర్గౌరీ మాయా జగత్ప్రసూః
ఇది నా గొప్ప శక్తి: గౌరీ, మాయ, జగత్తుకు తల్లి.
శక్త్యానయాన్వితః సర్గరక్షాసంహృతివిభ్రమః
ఈ శక్తితో సృష్టి, పరిరక్షణ, లయ, కదలికలు జరుగుతాయి.
అపవాహితమోహస్త్వం మహిమా మే విచారయ
మోహం తొలగిపోయినవాడవు, నా మహిమను ఆలోచించు.
తతో మద్రూపశాలిన్యా ఆధిపత్యం క్షితేర్గతః
ఆ తరువాత నా రూపాన్ని ధరించి, భూమిపై రాజ్యాధికారం పొందాడు.
పునః పురందరత్వేన భుక్తదివ్యసుఖశ్చిరమ్
తర్వాత, పురందరుడిగా చాలా కాలం దివ్యమైన సుఖాలను అనుభవించాడు.
నందికేశ్వర ఉవాచ ఇత్యుక్త్వాంతర్హితే దేవే రాజా వజ్రాంగదః కృతీ
నందికేశ్వరుడు ఇలా చెప్పి, ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు. రాజైన వజ్రాంగదుడు అక్కడే నిలిచాడు.
ఇత్థం తే కథితం సాధో శివభక్తవిజృంభణమ్
ఓ మహాత్మా! శివభక్తి ఎలా విస్తరించిందో నీకు వివరంగా చెప్పాను.
కిం వాచాం విస్తరేణాత్ర శోణశైలప్రదక్షిణా 1.3.2.24.
ఇక్కడ ఎక్కువ మాటల అవసరం లేదు. శోణపర్వతాన్ని ప్రదక్షిణ చేయడమే చాలును.
విషువాయనసంక్రాతి వ్యతీపాతాదిపర్వసు
ఉత్తరాయణం, దక్షిణాయణం, సమకాలాలు వంటి పవిత్ర సందర్భాలలో,
న క్షేత్రమరుణాదస్తి నాస్తి దేవోఽరుణేశ్వరాత్
అరుణ క్షేత్రానికి మించిన పవిత్ర స్థలం లేదు. అరుణేశ్వరునికి మించిన దేవుడు లేడు.
ఇతి కథయతి నందికేశ్వరేస్మిన్పులకితసర్వవపుర్మృకణ్డుపుత్రః
నందికేశ్వరుడు ఇలా చెప్పగా, మృకండుని కుమారుడు అంతటా ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయాడు.
అథ తృతీయమర్బుదఖణ్డం ప్రారభ్యతే వ్యాస ఉవాచ ఓంనమోనంతాయ సూక్ష్మాయ జ్ఞానగమ్యాయ వేధసే
ఇప్పుడు మూడవ అర్భుద ఖండం ప్రారంభమవుతుంది. వ్యాసుడు ఇలా అన్నాడు: ఓం, అనంతుడికి, సూక్ష్మ స్వరూపుడికి, జ్ఞానంతో చేరదగినవాడికి, సృష్టికర్తకు నమస్సులు.
మన్వంతరాణి సర్వాణి సృష్టిశ్చైవ పృథగ్విధా
అన్ని మన్వంతరాలు, వివిధ రకాల సృష్టి,
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామస్తీర్థమాహాత్మ్యముత్తమమ్
ఇప్పుడు మేము పవిత్ర క్షేత్రాల గొప్పతనాన్ని వినాలని కోరుకుంటున్నాము.
తిస్రః కోట్యోఽర్ద్ధకోటిశ్చ తేషాం సంఖ్యా కృతా పురా
మూడుకోట్లు, అర్ధకోటి — పూర్వకాలంలో వాటి సంఖ్య అంతే.
క్షేత్రాణి సరితశ్చైవ పర్వతాశ్చ నదా స్తథా
క్షేత్రాలు, నదులు, పర్వతాలు, వాగులు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
తేషాం మధ్యేఽర్బుదోనామ సర్వపాపహరోఽనఘః
వాటిలో అర్భుద అనే పర్వతం ఉంది. అది పాపాలను తొలగించేదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది, ఓ పాపరహితుడా!
పునంతి సర్వతీర్థాని స్నానదానాదికైర్యథా
అన్ని తీర్థాలు స్నానం, దానం వంటి కర్మల ద్వారా పవిత్రతను ప్రసాదిస్తాయి.
కథం వాసిష్ఠమాహాత్మ్యాత్ప్రథితో ధరణీతలే
వసిష్ఠుని మహిమ భూమిపై ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది?