కః ప్రార్థ్యః ప్రార్థనీయం కిం కో వా ప్రార్థయితా ప్రియే
ఏది అడగాలి? ఏమి కోరాలి? ఎవరు అడగాలి, ప్రియమైనవాడా?
దేశః కోశో బలం దుర్గం యదన్యదపి భామిని
ఏ దేశం, ఏ ధనం, ఏ సైన్యం, ఏ కోట, లేదా ఇంకేదైనా కావాలా, అందాల రమణీ?
తచ్చ స్వామ్యం మమాన్యత్ర త్వదృతే జీవితేశ్వరి
ఇవన్నీ నా అధీనంలో ఉన్నాయి, నీవు తప్ప, నా ప్రాణప్రియ.
మాల్పకేతోర్మహీజానేరితి వాక్యం నిశమ్య సా
రాజు ఇలా అన్నాడని భూమిపుత్రిక అయిన ఆమె విని—
కలావత్యువాచ ప్రజాహితాయ సంసృష్టం పురుషార్థచతుష్టయమ్
కలావతి ఇలా చెప్పింది: ప్రజల మేలు కోసం మనుషులకు నాలుగు పురుషార్థాలు ఏర్పడ్డాయి.
తద్విహీనాజనిరపి జల బుద్బుదవన్ముధా
అవి లేకుండా జననం నీటిమీద బుడగలా వ్యర్థం.
యత్రానుకూల్యం దంపత్యోస్త్రివర్గస్తత్ర వర్ధతే 4.1.34.
భార్యాభర్తల మధ్య అనురాగం ఉన్న చోట, ఆ మూడు పురుషార్థాలు అభివృద్ధి చెందుతాయి.
మద్విధానా తు దాసీనాం శతం తేఽస్తీహ మందిరే
నీ మందిరంలో నాతో సమానమైన వంద మంది దాసులు ఉన్నారు.
తవ దాస్యపి భోగాఢ్యా కిముతాంకస్థలీచరీ
నీ దాసుల్లోనే అనుభవాలకు లోనవారు ఉన్నారు—నీ ఆలింగనంలో తిరిగే వారికి ఇంకెంతో ఉంటుంది.
విపశ్చిత్సంచయేదర్థానిష్టాపూర్తాయ కర్మణే
తెలివైనవాడు ధర్మకార్యాలకు, ఇష్టపూర్తి పనులకు ధనం కూడాలి.
తవైతత్సర్వమస్తీహ విశ్వేశానుగ్రహాత్ప్రియ
ఇవి అన్నీ నీకే ఉన్నాయి, ప్రియమైనవాడా, విశ్వేశ్వరుని అనుగ్రహంతో.
తూర్ణం ప్రహిణు మాం నాథ విశ్వనాథపురీం ప్రతి
ప్రభూ, నన్ను త్వరగా విశ్వనాథపురికి పంపించు.
మాల్యకేతుః కలావత్యా ఇత్యాకర్ణ్య వచః స్ఫుటమ్
కలావతి చెప్పిన స్పష్టమైన మాటలు విని మాల్యకేతు మాట్లాడాడు.
ప్రియే కలావతి యది తవ గంతవ్యమేవ హి
ప్రియమైన కలావతి! నువ్వు నిజంగా వెళ్ళాల్సిందేనని అనుకుంటే,
న రాజ్యం రాజ్యమిత్యాహూ రాజ్యశ్రీః ప్రేయసీ ధ్రువమ్
రాజ్యం రాజ్యమే అంటారు కానీ, నిజంగా రాజ్యానికి మహిమ నా ప్రియమే.
నిఃసపత్నం కృతం రాజ్యం భుక్త్వా భోగాన్నిరంతరమ్
శత్రువులేని రాజ్యాన్ని ఏర్పరచి, ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా సుఖాలు అనుభవించాను.
అపత్యాన్యపి జాతాని కిం కర్తవ్యమిహాస్తి మే 4.1.34.
పిల్లలు కూడా పుట్టారు; ఇక నాకు ఇక్కడ చేయవలసింది ఏముంది?
అథ ప్రాతః సముత్థాయ కృత్వా శౌచాచమక్రియామ్ 4.1.34.
ఆ తర్వాత ఉదయం లేచి, శౌచం చేసి, ఆచమనము చేసి,
చాంద్రాయణవ్రతైః కృచ్ఛ్రైర్భర్తుః శుశ్రూషణైరపి
చాంద్రాయణ వ్రతాలు, కఠినమైన నియమాలు, భర్తకు సేవచేసినద్వారా,
ఉవాచ చ ప్రసన్నాస్య ఆశీర్భిరభినద్య చ
ఆమె సంతోషంగా ముఖంతో మాట్లాడింది, ఆశీర్వచనాలతో ఆశీర్వదించింది.
తావద్విమానమాపన్నం సక్వణత్కింకిణీగణమ్ 4.1.34.
అంతలో మణిపూసలతో మ్రోగుతున్న గంటలతో అలంకరించబడిన విమానం అక్కడికి వచ్చింది.
పఠిత్వా పాఠయిత్వా వా శ్రుత్వా వా శ్రద్ధయాన్వితః
ఈ కథను ఎవరు పఠించినా, ఇతరులతో చదివించినా, లేదా శ్రద్ధతో వినినా,
క్షేత్రాణాం పరమం క్షేత్రం మంగలానాం చ మంగలమ్
క్షేత్రాలలో ఇది అత్యుత్తమ క్షేత్రం; మంగళకార్యాలలో ఇది అత్యంత మంగళకరం.
శ్మశానానాం చ సర్వేషాం శ్మశానం పరమం మహత్
అన్ని శ్మశానాలలో ఇది అత్యున్నతమైన, గొప్ప శ్మశానం.
ధర్మాభిలాషిబుద్ధీనాం ధర్మరాశికరం పరమ్
ధర్మాన్ని కోరే, జ్ఞానం ఉన్నవారికి ఇది పరమమైన ధర్మఫలాన్ని ఇస్తుంది.
కామినాం కామజననం ముముక్షూణాం చ మోక్షదమ్
కామాన్ని కోరేవారికి ఇది ఆనందాన్ని ఇస్తుంది; ముక్తిని కోరేవారికి విముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది.
క్షేత్రైకదేశవర్తిన్యా జ్ఞానవాప్యాః కథాం పరామ్
ఈ క్షేత్రంలో ఉన్న జ్ఞానవాపి కథలలో ఇది అత్యుత్తమమైనది.
అణుప్రమాణమపి యా మధ్యే కాశివికాసినీ
అది ఎంత చిన్నదైనా, మధ్యలో కాశీ వెలుగు ప్రకాశిస్తుంది.
కియంతి సంతి తీర్థాని నేహ క్షోణీతలేఽఖిలే
ఈ భూమ్మీద ఎంతయిన తీర్థాలు ఉన్నాయి?
కియంత్యో న స్రవంత్యోత్ర రత్నాకర ముదావహాః
ఇక్కడ ఎంతయిన తీర్థాలు ప్రవహించవు? అవన్నీ రత్నాకరంలా ఆనందాన్ని ఇస్తాయి.