జ్ఞానం మే జనయామాస భవాంతర సముద్భవమ్
నా లోపల మరో జన్మ నుండి వచ్చిన జ్ఞానం ఉద్భవించింది.
నిజం ప్రాగ్భవ వృత్తాంతం జ్ఞానవాపీప్రభావజమ్ కలావత్యువాచ ఏతస్మాజ్జన్మనః పూర్వమహం బ్రాహ్మణకన్యకా
జ్ఞానవాపీ ప్రభావంతో నా గతజన్మ కథ నాకు తెలిసింది. కళావతి ఇలా చెప్పింది — ఈ జన్మకు ముందు నేను బ్రాహ్మణ కుమార్తెను.
ఉపవిశ్వేశ్వరం కాశ్యాం జ్ఞానవాప్యాం రమే ముదా
కాశీలో జ్ఞానవాపీ దగ్గర శివుని సమక్షంలో ఆనందంగా ఉండేవాడిని.
ఆఖ్యా మమ సుశీలేతి మాం చ విద్యాధరోఽహరత్
నా పేరు సుశీల. ఒక విద్యాధరుడు నన్ను తీసుకెళ్లాడు.
రక్షసా సహతో వీరో రాక్షసం స జఘానహ
ఒక వీరుడు రాక్షసుడితో పోరాడి ఆ రాక్షసుణ్ణి సంహరించాడు.
అవాప జన్మగంధర్వస్త్వసౌ మలయకేతుతః
ఆ గంధర్వుడు మలయకేతు ద్వారా జన్మ పొందాడు.
ఇతి జ్ఞానం మమోద్భూతం జ్ఞానవాపీక్షణాత్క్షణాత్ 4.1.34.
ఇలా జ్ఞానవాపీని చూసిన వెంటనే నాకు జ్ఞానం కలిగింది.
తాశ్చ తత్పరిచారిణ్యః ప్రహృష్టాస్యాస్తదాఽభవన్
ఆమె సేవకులు ఆ సమయంలో ఆనందంతో ఉల్లాసపడ్డారు.
అహో కథం హి సా లభ్యా యత్ప్రభావోయమీదృశః
ఓహో! ఇంత ప్రకాశవంతమైన ఆమెను ఎలా పొందగలం?
కలావతి నమస్తుభ్యం కురునోపి సమీహితమ్
ఓ కళావతి! నీకు నమస్కారం. నీకు కష్టమైనదైనా నెరవేరాలని కోరుకుంటున్నాము.
అయం చ నియమోస్మాకమద్యారభ్య కలావతి
ఈ రోజు నుండి ఇదే మా వ్రతం, ఓ కళావతి!
అవశ్యం జ్ఞానవాపీ సా నామ్నా భవితుమర్హతి
ఈ జ్ఞానవాపీ తప్పక నీ పేరుతో పిలవబడాలి.
ఓంకృత్య తాసాం వాక్యం సా స్వాకారం పరిగోప్య చ
వారు చెప్పిన మాటలకు 'ఓం' అని పలికి, ఆమె తన స్వరూపాన్ని దాచుకుంది.
కలావత్యువాచ త్వామాసాద్య పతిం రాజన్ప్రాప్తాః సర్వే మనోరథాః
కళావతి ఇలా చెప్పింది — రాజా! నిన్ను భర్తగా పొందిన తర్వాత నా అన్ని కోరికలు నెరవేరాయి.
ఏకో మనోరథః ప్రార్థ్యో మమాస్త్యత్రార్యపుత్రక
ఓ మహానుభావుడైన కుమారుడా, నాకు ఇక్కడ ఒక్క కోరిక మాత్రమే ఉంది.
మమ తు త్వదధీనాయాః సుదుష్ప్రాపతరో మహాన్
నీపై ఆధారపడిన నాకైతే, అది సాధించడానికి చాలా కష్టమైన పెద్ద కోరిక.
ప్రాణేశ కిం బహూక్తేన యది ప్రాణైః ప్రయోజనమ్ 4.1.34.
ప్రాణాధిపతీ, ప్రాణమే అవసరమైతే, ఎక్కువ మాటలు చెప్పడం ఎందుకు?
ప్రాణేభ్యోపి గరీయస్యాస్తస్యా వాక్యం నిశమ్య సః
ఆమె మాటలు ప్రాణాలకంటే గొప్పవని విని, అతడు—
రాజోవాచ నాహం ప్రియే తవాదేయమిహ పశ్యామి భామిని
రాజు ఇలా అన్నాడు: ప్రియమైనవాడా, అందాల రమణీ, ఇక్కడ నీకు ఇవ్వకుండా నేను దాచేది ఏదీ లేదు.
అవిలంబితమాచక్ష్వ కృతం విద్ధి కలావతి
ఏ ఆలస్యం లేకుండా చెప్పు కలావతి, నీ కోరిక ఇప్పటికే నెరవేరిందని తెలుసుకో.
కః ప్రార్థ్యః ప్రార్థనీయం కిం కో వా ప్రార్థయితా ప్రియే
ఏది అడగాలి? ఏమి కోరాలి? ఎవరు అడగాలి, ప్రియమైనవాడా?
దేశః కోశో బలం దుర్గం యదన్యదపి భామిని
ఏ దేశం, ఏ ధనం, ఏ సైన్యం, ఏ కోట, లేదా ఇంకేదైనా కావాలా, అందాల రమణీ?
తచ్చ స్వామ్యం మమాన్యత్ర త్వదృతే జీవితేశ్వరి
ఇవన్నీ నా అధీనంలో ఉన్నాయి, నీవు తప్ప, నా ప్రాణప్రియ.
మాల్పకేతోర్మహీజానేరితి వాక్యం నిశమ్య సా
రాజు ఇలా అన్నాడని భూమిపుత్రిక అయిన ఆమె విని—
కలావత్యువాచ ప్రజాహితాయ సంసృష్టం పురుషార్థచతుష్టయమ్
కలావతి ఇలా చెప్పింది: ప్రజల మేలు కోసం మనుషులకు నాలుగు పురుషార్థాలు ఏర్పడ్డాయి.
తద్విహీనాజనిరపి జల బుద్బుదవన్ముధా
అవి లేకుండా జననం నీటిమీద బుడగలా వ్యర్థం.
యత్రానుకూల్యం దంపత్యోస్త్రివర్గస్తత్ర వర్ధతే 4.1.34.
భార్యాభర్తల మధ్య అనురాగం ఉన్న చోట, ఆ మూడు పురుషార్థాలు అభివృద్ధి చెందుతాయి.
మద్విధానా తు దాసీనాం శతం తేఽస్తీహ మందిరే
నీ మందిరంలో నాతో సమానమైన వంద మంది దాసులు ఉన్నారు.
తవ దాస్యపి భోగాఢ్యా కిముతాంకస్థలీచరీ
నీ దాసుల్లోనే అనుభవాలకు లోనవారు ఉన్నారు—నీ ఆలింగనంలో తిరిగే వారికి ఇంకెంతో ఉంటుంది.
విపశ్చిత్సంచయేదర్థానిష్టాపూర్తాయ కర్మణే
తెలివైనవాడు ధర్మకార్యాలకు, ఇష్టపూర్తి పనులకు ధనం కూడాలి.