రణే పణీకృతప్రాణో విద్యాధరసుతోపి సః 4.1.33.
యుద్ధంలో ప్రాణాలను పణంగా పెట్టిన విద్యాధర కుమారుడికూడా,
ధ్యాయంతీ సాపి తం బాలా విద్యాధరకుమారకమ్
ఆ బాలిక కూడా ఆ విద్యాధర యువకుడిని మనసులో ఎప్పుడూ ధ్యానించేది.
సుతో మలయకేతోస్తాం కాలేన పరిణీతవాన్
కాలక్రమంలో, మలయకేతు కుమారుడు ఆమెను పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
సాపి ప్రాగ్వాసనాయోగాల్లింగార్చనరతా సతీ
ఆమె కూడా మునుపటి అలవాటుతో, లింగార్చనలో నిమగ్నంగా ఉండేది.
ముక్తా వైదూర్య మాణిక్య పుష్పరాగేభ్య ఏవ సా
ఆమె ముత్యాలు, వైడూర్యాలు, మాణిక్యాలు, ఎర్రని పువ్వులతో అలంకరించబడింది.
కలావతీ మాల్యకేతుం పతిం ప్రాప్య పతివ్రతా
కళావతీ తన భర్తకు అంకితమై, మాల్యకేతును తన జీవిత భాగ్యుడిగా పొందింది.
ఏకదా కశ్చిదౌదీచ్యో మాల్యకేతుం నరేశ్వరమ్
ఒకసారి, ఉత్తర ప్రాంతానికి చెందిన ఒకడు మాల్యకేతు మహారాజును దర్శించేందుకు వచ్చాడు.
ముహుర్ముహుః ప్రపశ్యంతీ రహసి ప్రాణదేవతామ్
ఆమె తన ప్రాణప్రియుడిని, తన జీవనదైవాన్ని, మళ్లీ మళ్లీ రహస్యంగా చూసింది.
క్షణమున్మీల్య నయనే కృత్వా నేత్రాతిథిం పటీమ్
ఒక క్షణం కన్నులు తెరిచి, తన చూపును అతిథిలా చేసి, దాన్ని చూపుల తెరగా అల్లింది.
సంభేదోయమసే రమ్య ఉపలోలార్కమగ్రతః 4.1.33.
ఈ మధురమైన కలయిక మన ముందున్న ఆడుతున్న సూర్యునిలా ఉంది.
తృణీకృత్య నిజం దేహం యత్ర రాజర్షిసత్తమః 4.1.33.
తన శరీరాన్ని గడ్డి లాంటిదిగా భావించి, అక్కడ రాజర్షి శ్రేష్ఠుడు నివసించాడు.
ఏషా మత్స్యోదరీ రమ్యా యత్స్నాతో మానవోత్తమః 4.1.33.
ఈ అందమైన మత్స్యోదరీలో మానవులలో శ్రేష్ఠుడు స్నానం చేశాడు.
చతుర్వేదేశ్వరశ్చైష చతుర్వేదధరో విధిః 4.1.33.
ఇతడు నలుగు వేదాలకు అధిపతి, నలుగు వేదాలను ధరించిన విధి.
వైరోచనేశ్వరశ్చైష పురః ప్రహ్లాదకేశవాత్ 4.1.33.
ఇతడు విరోచన వంశాధిపతి, ప్రహ్లాదుడు, కేశవుని ముందున్నవాడు.
బిందుమాధవభక్తో యస్తం యమోపి నమస్యతి 4.1.33.
బిందుమాధవునికి భక్తుడైన ఇతనిని, యముడే సైతం నమస్కరిస్తాడు.
నిర్వాణనరసింహోయం భక్తనిర్వాణకారణమ్
ఇతడు మోక్షనరసింహుడు, భక్తులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదించేవాడు.
యస్యార్చనాల్లభేజ్జంతుః ప్రియత్వం సర్వజన్తుషు 4.1.33.
వాడిని ఆరాధించినవాడు, అన్ని జీవులలో ప్రీతిని పొందుతాడు.
కాలేశ్వరకపర్దీశౌ చరణావతినిర్మలౌ 4.1.33.
కాలేశ్వరుడు, కపర్దీశ్వరుని పాదాలు పవిత్రంగా, భూమిపై దిగినవిగా ఉన్నాయి.
అశోకాఖ్యమిదం తీర్థం గంగాకేశవ ఏష వై 4.1.33.
ఇది అశోకమనే తీర్థం, ఇదే గంగా-కేశవుడు.
స్వర్గద్వారాత్పురోభాగే శ్రీమతీం మణికర్ణికామ్
స్వర్గ ద్వారానికి ముందుగా, మహిమాన్వితమైన మణికర్ణిక ఉంది.
సంసారసర్పదష్టానాం జంతూనాం యత్ర శంకరః
సంసార సర్పం కాటుకు గురైన జీవులకు, అక్కడ శంకరుడు ఉన్నాడు.
న కాపిలేన యోగేన న సాంఖ్యేన న చ వ్రతైః
కపిలుని యోగంతో కాదు, సాంఖ్యంతో కాదు, వ్రతాలతో కూడ కాదు.
వైకుంఠే విష్ణుభవనే విష్ణుభక్తిపరాయణాః
వైకుంఠంలో, విష్ణువు నివాసమైన ఆ పరలోకంలో, విష్ణుభక్తికి పరాయణమైనవారు ఉంటారు.
హుత్వాగ్నిహోత్రమపి చ యావజ్జీవం ద్విజోత్తమాః
ప్రియమైన ద్విజోత్తములారా, జీవితాంతం అగ్నిహోత్రాన్ని నిర్వహించినవారు,
వేదాన్పఠిత్వా విధివద్బ్రహ్మయజ్ఞరతా భువి
విధిగా వేదాలు చదివి, భూమిపై బ్రహ్మయజ్ఞంలో నిమగ్నమైనవారు,
ఇష్ట్వా క్రతూనపి నృపా బహూన్పర్యాప్తదక్షిణాన్
ఓ రాజులారా, యాజమాన్యానికి తగిన దక్షిణలతో అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించినవారు,
సీమంతిన్యోపి సతతం పతివ్రతపరాయణాః
సరిహద్దుల్లో నివసించే స్త్రీలు కూడా, ఎల్లప్పుడూ భర్తకు విధేయతతో ఉండేవారు,
వైశ్యా అపి చ సేవంతే న్యాయోపార్జితసంపదః
వైశ్యులు కూడా, న్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో సేవచేసేవారు,
త్యక్త్వా పుత్రకలత్రాది సచ్ఛూద్రా న్యాయమార్గగాః 4.1.34.
పిల్లలు, భార్యలు మరియు ఇతరులను వదిలి, సచ్చూద్రులు న్యాయమార్గాన్ని అనుసరించేవారు,
యావజ్జీవం చరంతోపి బ్రహ్మచర్య జితేంద్రియాః
జీవితాంతం బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవారు,