జ్ఞానరూపోహ మేవాత్ర ద్రవమూర్తిం విధాయ చ 4.1.33.
ఇక్కడ నేను జ్ఞానరూపుడిగా, ద్రవరూపాన్ని ధరించి ఉన్నాను.
ఇతి దత్త్వా వరాఞ్ఛంభుస్తత్రైవాంతరధీయత
ఇలా వరాలు ఇచ్చి, శంభుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఈశానో జటిలో రుద్రస్తత్ప్రాశ్య పరమోదకమ్
ఈశానుడు, జటాధారి రుద్రుడు, ఆ పరమ జలాన్ని రుచి చూసాడు.
జ్ఞానవాప్యాం హి యద్వృత్తం తదాఖ్యామి నిశామయ
జ్ఞానవాపీలో జరిగినది నేను చెబుతాను, విను.
హరిస్వామీతి విఖ్యాతః కాశ్యామాసీద్విజః పురా
కాశీలో హరిస్వామి అనే ద్విజుడు ప్రసిద్ధి పొందినవాడు ఉండేవాడు.
న సమా శీలసంపత్త్యా తస్యా కాచన భూతలే
భూమిపై అతని శీలగుణాలకు సమానుడు ఎవరూ లేరు.
న నారీ తాదృగస్తీహ నా భరీ కిన్నరీ న చ [
ఇక్కడ అలాంటి మహిళా లేరు, అలాంటి కిన్నరి లేదా దేవకన్య కూడా లేరు.
సర్వసౌందర్యనిలయా సర్వలక్షణసత్ఖనిః
ఆమె అందరి అందానికి నిలయంగా, అన్ని శుభలక్షణాలకు ఖనిగా ఉండేది.
తదాస్య శరణం యాతో మన్యే దర్శభయాచ్ఛశీ
ఆ సమయానికి, భయంతో చంద్రుడు ఆమెను ఆశ్రయించాడు అని నేను అనుకుంటున్నాను.
తద్భ్రూర్భ్రమరరాజీవ గండపత్రలతాంతరే
ఆమె కనుబొమ్మలు తేనెటీగల వరుసలా, ఆమె చెంపల ఆకుల మధ్య మెరిసిపోతున్నాయి.
తచ్చారులోచనక్షేత్రే విచరంతౌ చ ఖంజనౌ 4.1.33.
ఆమె అందమైన కళ్లలో రెండు చిన్న పక్షులు ఆనందంగా తిరుగుతున్నాయి.
సుదత్యా రదనశ్రేణీ ఛేదేషు విషమేషుణా
సుదతీ పళ్ల వరుసలోని చిన్న చిన్న ఖాళీల్లో ఒక పదునైన బాణం దాగి ఉంది.
ప్రాయో మదన భూపాల హర్మ్య రత్నాంతరే శుభే
ఓ రాజా! మదనుడు సాధారణంగా ఆమె రత్నాల మేడలోని అందమైన అంతఃపురంలో నివసిస్తాడు.
స్వర్గే మర్త్యే చ పాతాలే నైషా రేఖా క్వచిత్స్త్రియామ్
స్వర్గంలో, భూమిపై, పాతాళంలో కూడా, అలాంటి గీత ఏ మహిళలోనూ కనిపించదు.
శంకే చిత్త భువో రాజ్ఞో లసత్పటకుటీద్వయమ్
ఓ మనసా! ఆమె మెరిసే వస్త్రపు మడతల మధ్య రాజు హృదయం చిక్కుకున్నదని నాకు అనుమానం.
అనంగభూ నియమతోఽదృశ్యే మధ్యే నతభ్రువః
ఓ అనంగభూ! నియమంగా, ఆమె వంగిన కనుబొమ్మల మధ్య కనిపించని వాడు ఉంటాడు.
తస్యా నాభీదరీం ప్రాప్య కందర్పోఽనంగతా గతః
ఆమె నాభి లోయను చేరిన తర్వాత, మన్మథుడు దేహరహితుడయ్యాడు.
గురుణైతన్నితంబేన మహామన్మథ దీక్షయా
ఆమె బరువైన నితంబాలతో, గొప్ప మన్మథ దీక్షతో,
ఊరుస్తంభేన చైతస్యాః స్తంభవత్కస్యనో మనః
ఆమె తొడల స్థంభంతో, ఎవరి మనసు స్థిరంగా మారదు చెప్పండి?
పాదాంగుష్ఠనఖజ్యోతిః ప్రభయా కస్య న ప్రభా
ఆమె పాదం పెద్దవేలి గోరు వెలుగు ముందు ఎవరి కాంతి మిగిలిపోతుంది?
సా ప్రత్యహం జ్ఞానవాప్యాం స్నాయం స్నాయం శివాలయే 4.1.33.
ఆమె ప్రతి రోజు జ్ఞానపు చెరువులో, శివాలయంలో స్నానం చేస్తూ ఉంటుంది.
తత్పాదప్రతిబింబేషు రేఖా శష్పాంకురం చరన్
ఆమె పాద ప్రతిబింబాల్లో, ఒక గీత పచ్చిక మొక్కలా కదులుతూ ఉంటుంది.
తదాస్య పంకజం హిత్వా యూనాం నేత్రాలిమాలయా
ఆ సమయంలో, ఆమె కమల ముఖాన్ని వదిలి, యువకుల కళ్ల తూడలు హారంగా మారతాయి.
సులోచనాపి సా కన్యా ప్రేక్షేతాస్యం న కస్యచిత్
అందమైన కళ్ల కని అయినా, ఆమె ఎవరి ముఖాన్నీ చూడదు.
సుశీలా శీలసంపన్నా రహస్తద్విరహాతురైః
మంచి స్వభావం కలిగి, సద్గుణాలతో, ఆమె ఒంటరిగా ఉంటూ, వేరుపాటు బాధతో తపిస్తుంది.
ధనైస్తస్యాజనేతాపి యువభిః ప్రార్థితో బహు
ఆమె ధనంతో పొందదగినదైనా, యువకులు ఆమెను ఎంతో కోరుకున్నారు.
జ్ఞానోదతీర్థభజనాత్సా సుశీలా కుమాగ్కిా
తీర్థాలను పూజించడం వల్ల, జ్ఞానం పెరిగినందువల్ల, ఆమె మంచి స్వభావం కలిగినవారిగా మారింది, కుమాంగ్కియా.
కదాచిదేకదా తాం తు ప్రసుప్తాం సదనాంగణే
ఒకసారి, ఆమె ఇంటి ప్రాంగణంలో నిద్రపోతుండగా,
వ్యోమవర్త్మనితాం రాత్రౌ యావన్మలయపర్వతమ్
ఒక రాత్రి, ఆకాశమార్గంలో మలయపర్వతం వరకు ప్రయాణిస్తూ,
రాక్షసో భీషణవపుః కపాలకృతకుండలః
భయంకరమైన రూపంతో, ఖపాలాలతో చేసిన కుండలాలు ధరించిన ఒక రాక్షసుడు అక్కడికి వచ్చాడు.