తదేతదతులం తీర్థం తవ నామ్నాస్తు శంకర ।। 4.1.33.
ఈ అపూర్వమైన తీర్థం నీ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాలి, ఓ శంకరా.
త్రిలోక్యాం యాని తీర్థాని భూర్భువఃస్వః స్థితాన్యపి
మూడు లోకాలైన భూ, భువ, స్వర్గాల్లో ఉన్న అన్ని తీర్థస్థలాలు—
శివజ్ఞానమితి బ్రూయుః శివశబ్దార్థచింతకాః
శివ అనే పదార్థాన్ని ఆలోచించే వారు, దాన్ని శివజ్ఞానం అని ప్రకటిస్తారు.
అతో జ్ఞానోద నామైతత్తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్ ।। అస్య దర్శనమాత్రేణ సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే
అందువల్ల, ఈ తీర్థానికి జ్ఞానోద అనే పేరు, మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది; దాన్ని కేవలం దర్శించడమే వల్ల అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
జ్ఞానోదతీర్థసంస్పర్శాదశ్వమేధఫలం లభేత్
జ్ఞానోద తీర్థాన్ని తాకినవాడు, అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.
ఫల్గుతీర్థే నరః స్నాత్వా సంతర్ప్య చ పితామహాన్
ఫల్గు తీర్థంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు—
గురుపుష్యాసితాష్టమ్యాం వ్యతీపాతో యదా భవేత్
గురు, పుష్య, ఆసిత నక్షత్రాలలో, అష్టమి తిథిలో, వ్యతీపాత యోగం కలిగినప్పుడు—
యత్ఫలం సమవాప్నోతి పితౄన్సంతర్ప్య పుష్కరే
పుష్కరంలో పితృదేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు పొందే ఫలం—
సన్నిహత్యాం కురుక్షేత్రే తమోగ్రస్తే వివస్వతి
కురుక్షేత్రంలో, సూర్యుడు ఉగ్రమైన అంధకారంలో ఉన్నప్పుడు, సమీపంలో—
పిండనిర్వపణం యేషాం జ్ఞానతీర్థే సుతైః కృతమ్
జ్ఞానతీర్థంలో కుమారులు పిండప్రదానం చేసినవారి కోసం—
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాముపవాసీ నరోత్తమః 4.1.33.
అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో ఉత్తమ పురుషుడు ఉపవాసం చేయాలి.
ఏకాదశ్యాముపోష్యాత్ర ప్రాశ్నాతి చులుకత్రయమ్
ఇక్కడ ఏకాదశి నాడు ఉపవాసం చేసి, ముగ్గురు చేతులతో తినాలి.
ఈశానతీర్థే యః స్నాత్వా విశేషాత్సోమవాసరే
ఈశాన తీర్థంలో, ముఖ్యంగా సోమవారం రోజున, ఎవరు స్నానం చేస్తారో,
తతః సమర్చ్య శ్రీలింగం మహాసంభారవిస్తరైః
తర్వాత, శ్రీలింగాన్ని విస్తృతమైన సమర్పణలతో పూజిస్తే,
ఉపాస్య సంధ్యాం జ్ఞానోదే యత్పాపం కాలలోపజమ్ । క్షణేన తదపాకృత్య జ్ఞానవాఞ్జాయతే ద్విజః
సంధ్యాకాలంలో ధ్యానం చేసి, కాలాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం వల్ల కలిగిన పాపం క్షణంలోనే పోయి, ఆ ద్విజుడు జ్ఞానవంతుడవుతాడు.
శివతీర్థమిదం ప్రోక్తం జ్ఞానతీర్థమిదం శుభమ్
ఇది శివతీర్థం, ఇది శుభమైన జ్ఞానతీర్థం అని చెప్పబడింది.
స్మరణాదపి పాపౌఘో జ్ఞానోదస్య క్షయేద్ధ్రువమ్
దీనిని స్మరించినా, ఈ స్థల జ్ఞానంతో పాపాలు నిశ్చయంగా నశించిపోతాయి.
డాకినీశాకినీ భూతప్రేతవేతాలరాక్షసాః
డాకినీలు, శాకినీలు, భూతాలు, ప్రేతాలు, వేతాళాలు, రాక్షసులు,
జ్వరాపస్మారవిస్ఫోటద్వితీయకచతుర్థకాః
జ్వరాలు, అపస్మారాలు, చర్మవ్యాధులు, రెండవ, నాలుగవ రకాలు,
జ్ఞానోదతీర్థపానీయైర్లింగం యః స్నాపయేత్సుధీః
బుద్ధిమంతుడు జ్ఞానతీర్థ జలంతో లింగాన్ని అభిషేకిస్తే,
జ్ఞానరూపోహ మేవాత్ర ద్రవమూర్తిం విధాయ చ 4.1.33.
ఇక్కడ నేను జ్ఞానరూపుడిగా, ద్రవరూపాన్ని ధరించి ఉన్నాను.
ఇతి దత్త్వా వరాఞ్ఛంభుస్తత్రైవాంతరధీయత
ఇలా వరాలు ఇచ్చి, శంభుడు అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఈశానో జటిలో రుద్రస్తత్ప్రాశ్య పరమోదకమ్
ఈశానుడు, జటాధారి రుద్రుడు, ఆ పరమ జలాన్ని రుచి చూసాడు.
జ్ఞానవాప్యాం హి యద్వృత్తం తదాఖ్యామి నిశామయ
జ్ఞానవాపీలో జరిగినది నేను చెబుతాను, విను.
హరిస్వామీతి విఖ్యాతః కాశ్యామాసీద్విజః పురా
కాశీలో హరిస్వామి అనే ద్విజుడు ప్రసిద్ధి పొందినవాడు ఉండేవాడు.
న సమా శీలసంపత్త్యా తస్యా కాచన భూతలే
భూమిపై అతని శీలగుణాలకు సమానుడు ఎవరూ లేరు.
న నారీ తాదృగస్తీహ నా భరీ కిన్నరీ న చ [
ఇక్కడ అలాంటి మహిళా లేరు, అలాంటి కిన్నరి లేదా దేవకన్య కూడా లేరు.
సర్వసౌందర్యనిలయా సర్వలక్షణసత్ఖనిః
ఆమె అందరి అందానికి నిలయంగా, అన్ని శుభలక్షణాలకు ఖనిగా ఉండేది.
తదాస్య శరణం యాతో మన్యే దర్శభయాచ్ఛశీ
ఆ సమయానికి, భయంతో చంద్రుడు ఆమెను ఆశ్రయించాడు అని నేను అనుకుంటున్నాను.
తద్భ్రూర్భ్రమరరాజీవ గండపత్రలతాంతరే
ఆమె కనుబొమ్మలు తేనెటీగల వరుసలా, ఆమె చెంపల ఆకుల మధ్య మెరిసిపోతున్నాయి.