తదుదీరితమాకర్ణ్య ప్రణవాత్మా సనాతనః
ఇలా చెప్పినదాన్ని విని, ప్రణవ స్వరూపుడైన శాశ్వతుడు—
ప్రణవ ఉవాచ కదాచిద్రమతే రుద్రో లీలారూపధరో హరః
ప్రణవుడు పలికాడు: రుద్రుడు, హరుడు, కొన్నిసార్లు లీలారూపంలో ఆనందిస్తాడు.
అసౌ హి భగవానీశః స్వయంజ్యోతిః సనాతనః
ఆయనే భగవంతుడు, స్వయంగా ప్రకాశించే, శాశ్వతమైన ఈశ్వరుడు.
ఇత్యేవముక్తేపి తదా మఖమూర్తేరజస్య హి
ఇలా చెప్పినా, అప్పటికి బ్రహ్మ యొక్క యజ్ఞమూర్తి విషయమై—
ప్రాదురాసీత్తతో జ్యోతిరుభయోరంతరే మహత్
ఆ ఇద్దరి మధ్యలో ఒక గొప్ప వెలుగు ప్రత్యక్షమైంది.
జ్యోతిర్మండలమధ్యస్థో దదృశే పురుషాకృతిః
ఆ ప్రకాశవలయపు మధ్యలో మనిషి రూపంలో ఒకటి కనిపించింది.
ఆవయోరంతరం కోసౌ బిభృయాత్పురుషాకృతిమ్
మన మధ్య నిలబడి, ఈ మనిషి రూపంలో ఉన్నవాడు ఎవరు?
స్రష్టా క్షణేన చ మహాన్పురుషో నీలలోహితః
ఒక క్షణంలోనే నీలం, ఎరుపు రంగులతో మహా సృష్టికర్త ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
హిరణ్యగర్భస్తం ప్రాహ జానే త్వాం చంద్రశేఖరమ్
హిరణ్యగర్భుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'చంద్రశేఖరా, నేను నిన్ను తెలుసు.'
రోదనాద్రుద్రనామాపి యోజితోసి మయా పురా 4.1.31.
'నీవు ఏడ్చినందువల్ల, నేను నిన్ను రుద్రుడని పూర్వంలో పేరు పెట్టాను.'
అథేశ్వరః పద్మయోనేః శ్రుత్వా గర్వవతీం గిరమ్
అప్పుడు పద్మంలో పుట్టినవాడి గర్వభరితమైన మాటలు వినిన ఈశ్వరుడు,
ప్రాహ పంకజజన్మాసౌ శాస్యస్తే కాలభైరవ
'ఈ పద్మంలో జన్మించినవాడిని నీవే శిక్షించాలి, కాలభైరవా,' అని అన్నాడు.
విశ్వం భర్తుం సమర్థోఽసి భరణాద్భైరవః స్మృతః
'నీవు ఈ జగత్తును పోషించగలవు కనుక, నిన్ను భైరవుడని అంటారు.'
ఆమర్దయిష్యతి భవాంస్తుష్టో దుష్టాత్మనో యతః
'నీవు సంతోషపడినప్పుడు, దుష్టహృదయులను నీవే సంహరిస్తావు.'
యతః పాపాని భక్తానాం భక్షయిష్యతి తత్క్షణాత్
'భక్తుల పాపాలను నీవు వెంటనే నాశనం చేస్తావు.'
యా మే ముక్తిపురీ కాశీ సర్వాభ్యోపి గరీయసీ
'నా ముక్తిపురి అయిన కాశీ, అన్నిటికన్నా గొప్పది.'
తత్ర యే పాపకర్తారస్తేషాం శాస్తా త్వమేవ హి
'అక్కడ పాపాలు చేసే వారిపై నీవే పాలకుడవు.'
ఏతాన్వరాన్ప్రగృహ్యాఽథ తత్క్షణాత్కాలభైరవః
ఈ వరాలు అందుకున్న కాలభైరవుడు వెంటనే—
యదంగమపరాధ్నోతి కార్యం తస్యైవ శాసనమ్
'ఎవరైనా తప్పు చేస్తే, అతడిని శిక్షించడం నీ కర్తవ్యం.'
యజ్ఞమూర్తిధరో విష్ణుస్తతస్తుష్టావ శంకరమ్ 4.1.31.
తర్వాత యజ్ఞమూర్తిగా ఉన్న విష్ణువు శంకరుని స్తుతించాడు.
ఆశ్వాస్య తౌ మహాదేవః ప్రీతః ప్రణతవత్సలః
వందనం చేసిన వారిని ప్రేమించే మహాదేవుడు, ఆనందంతో వారిద్దరిని ఆదరించాడు.
మాన్యోఽధ్వరోసౌ భవతా తథా శతధృతిస్త్వయమ్
'ఈయనను నీవు యజ్ఞాధిపతిగా గౌరవించాలి, అలాగే ఈ ఇంద్రుడిని కూడా.'
బ్రహ్మహత్యాపనోదాయ వ్రతం లోకాయ దర్శయన్ ఇత్యుక్త్వాంఽతర్హితో దేవస్తేజోరూపస్తదా శివః
బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని తొలగించేందుకు, లోకానికి ఒక వ్రతాన్ని చూపిస్తూ పరమేశ్వరుడు ఇలా చెప్పి, వెంటనే తేజోరూపంగా అంతర్ధానమయ్యాడు.
ఉత్పాద్య కన్యామేకాం తు బ్రహ్మహత్యేతి విశ్రుతామ్
ఆయన బ్రాహ్మణ హత్యగా ప్రసిద్ధమైన ఒక కన్యను సృష్టించాడు.
దంష్టాకరాలవదనాం లలజ్జిహ్వాతిభీషణామ్
ఆమె ముఖం భయంకరంగా ఉండి, పెద్ద దంతాలు బయటకు వచ్చి, ఊదిరిన నాలుకతో భయానకంగా కనిపించింది.
కర్త్రీం కర్పరహస్తాగ్రాం స్ఫురత్పింగోగ్రతారకామ్
ఆమె చేతుల్లో ఒక కత్తి, ఒక ఖపాలాన్ని పట్టుకుని, పింగళవర్ణపు కోపంతో కళ్లు మంటలు వేస్తున్నాయి.
యావద్వారాణసీం దివ్యాం పురీమేష గమిష్యతి
ఈమె దివ్యమైన వారాణసి నగరాన్ని చేరేవరకు—
సర్వత్ర తే ప్రవేశోస్తి త్యక్త్వా వారాణసీం పురీమ్
వారాణసి నగరాన్ని మినహాయించి, నీకు ఎక్కడైనా ప్రవేశం ఉంది.
తత్సాన్నిధ్యాద్భైరవోపి కాలోభూత్కాలకాలతః
ఆమె సమీపంలో ఉండటంతో, భైరవుడే కాలాన్ని సంహరించే కాలంగా మారాడు.
కపాలపాణిర్విశ్వాత్మా చచార భువనత్రయమ్ 4.1.31.
ఖపాలాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, జగత్తుకు ఆత్మ అయిన హరుడు మూడు లోకాల్లో సంచరించాడు.