కిం విస్మృతం త్వహహగర్భజమామనస్యం కార్తాంతదూతకృతబంధన తాడనం చ
నీకు గర్భంలో ఉన్న బాధ, పుట్టినప్పుడు ఎదురైన కష్టం, యమదూతలు కలిగించే బంధనలు, శిక్ష వల్ల కలిగే నొప్పి అన్నీ మరచిపోయావా?
తీర్థాంతరాణి కలుషాణి హరతి సద్యః శ్రేయో దదత్యపి బహు త్రిదివం నయంతి
వివిధ తీర్థాలు ఎంత అపవిత్రమైనా, వెంటనే పాపాలను తొలగిస్తాయి, గొప్ప పుణ్యాన్ని ఇస్తాయి, అనేక మందిని స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాయి.
కాశీపురీ పరిసరే మణికర్ణికాయాం త్యక్త్వా తనుం తనుభృతస్తనుమాప్నువంతి
కాశీ నగర పరిసరాల్లోని మణికర్ణిక వద్ద ఎవరు శరీరం వదిలినా, వారు మళ్ళీ జన్మ పొందుతారు.
జ్ఞాత్వా ప్రభావమతులం మణికర్ణికాయాం యః పుద్గలం త్యజతి చాశుచిపూయగంధి
మణికర్ణిక యొక్క అపూర్వమైన మహిమను తెలుసుకుని, అక్కడ ఎవరు ఈ అపవిత్రమైన, దుర్గంధమైన శరీరాన్ని వదిలితే, వారు ముక్తి పొందుతారు.
రాగాదిదోషపరిపూర మనో హృషీకాః కాశీపురీమతులదివ్యమహాప్రభావామ్
రాగాది దోషాలతో మనస్సు, ఇంద్రియాలు నిండినవారు, అపూర్వమైన దైవ మహిమ కలిగిన కాశీ నగరాన్ని ఆశ్రయించాలి.
వారాణసీం స్మరహరప్రియరాజధానీం త్యక్త్వా కుతో వ్రజసి మూఢ దిగంతరేషు
ఓ మూర్ఖుడా! కామదేవుడు, పరమేశ్వరుడు ఇష్టపడే రాజధాని అయిన వారాణసిని వదిలిపెట్టి, నీవు ఇంకెక్కడికి వెళ్తున్నావు?
విద్యా ధనాని సదనాని గజాశ్వభృత్యాః స్రక్చందనాని వనితాశ్చ నితాంత రమ్యాః ।। స్వర్గోప్యగమ్య ఇహ నోద్యమభాజిపుంసి వారాణసీత్వసులభా శలభాదిముక్తిః। ధాత్రా ధృతాని తులయా తులనామవైతుం వైకుంఠముఖ్యభువనాని చ కాశికా చ
విద్య, ధనం, ఇళ్లు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, సేవకులు, పుష్పమాలలు, గంధం, అందమైన స్త్రీలు — ఇవన్నీ ఉన్నా, ప్రయత్నం లేని వారికి ఇక్కడ స్వర్గం దక్కదు. కాని వారాణసిలో, చిట్టడుపురుగు లాగా సులభంగా ముక్తి లభిస్తుంది. సృష్టికర్త బ్రహ్మ తూకంలో కాశీని, వైకుంఠాది లోకాలతో పోలిస్తే, కాశీనే మిక్కిలి.
కాశీ పురీమధివసన్ద్రినరోనరోపిహ్మారోప్యమాణఇహమాన్యహవైకరుద్రః 4.1.30.
కాశీ నగరంలో నివసించే పురుషులు, స్త్రీలు, వారు చనిపోయి చితికి తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, స్వయంగా రుద్రుడు వారిని తీసుకెళ్తాడు.
స్థిరాపాయం కాయం జననమరణక్లేశనిలయం విహాయాస్యాం కాశ్యామహహపరిగృహ్ణీత న కుతః
ఈ స్థిరం కాని శరీరాన్ని, జనన మరణ బాధల నిలయాన్ని వదిలి, కాశీలో పరమ పదాన్ని ఎందుకు పొందకూడదు?
అహో లోకః శోకం కిమిహ సహతే హంతహతధీర్విపద్భారైః సారైర్నియతనిధనైర్ధ్వసిత ధనైః
అయ్యో! ఈ లోకంలో ఎందుకు అంత శోకాన్ని భరిస్తున్నారు? దురదృష్టం వల్ల మనస్సు కుంగిపోతుంది, విపత్తులు తలెత్తుతాయి, ధనం మరణంతో నశిస్తుంది.
కాశివాసినిజనే వనేచరేద్విత్రిభుజ్యపి సమీరభోజనే
అక్కడ కాశీ వాసులతో కలిసి ఉండడం కోసం, అడవిలో నివసిస్తూ, గాలి తెచ్చినదే తినాల్సి వచ్చినా, జీవించాలి.
నాస్తీహ దుష్కృతకృతాం సుకృతాత్మనాం వా కాచిద్విశేషగతిరంతకృతాం హి కాశ్యామ్
కాశీలో పాపులు అయినా, పుణ్యాత్ములు అయినా, మరణానంతరం వారికి వేరే గమ్యం ఉండదు; అందరికీ ఒకటే అంతం.
శశకా మశకా బకాః శుకాః కలవింకాశ్చ వృకాః సజంబుకాః
ముందు, నక్కలు, తేలు, బక పక్షులు, గ్రీష్మ పక్షులు, కోతులు, నక్కలు, గద్దలు —
అరుద్రరుద్రాక్షఫణీంద్రభూషణాస్త్రిపుండ్రచంద్రార్ధధరాధరాగతాః
రుద్రాక్షలు ధరించినవారు, పాము అలంకారంగా పెట్టుకున్నవారు, మూడు రేఖలు, అర్ధచంద్రం, పర్వతాన్ని పట్టుకున్నవారు —
యావంత ఏవ నివసంతి చ జంతవోఽత్ర కాశ్యాం జలస్థలచరా ఝషజంబుకాద్యాః
కాశీలో ఎంత జంతువులు ఉన్నాయో, నీటిలో, భూమిపై నివసించే చేపలు, నక్కలు వంటి జంతువులు —
యే తు వర్షేషవోరుద్రా దివి దేవి ప్రకీర్తితాః
ఓ దేవీ! అనేక సంవత్సరాలుగా ఆకాశంలో రుద్రులుగా పిలవబడే వారు —
రుద్రా దశ దశ ప్రాచ్యవాచీ ప్రత్యగుదక్స్థితాః
ప్రతి దిక్కులో, తూర్పు, పడమర, ఉత్తరం, దక్షిణ దిక్కుల్లో పది పది రుద్రులు ఉన్నారు.
అసంఖ్యాతాః సహస్రాణి యే రుద్రా అధిభూతలే 4.1.30.
భూమిపై ఉన్న రుద్రులు లెక్కలేనంత సహస్రాలు.
దైనందినేఽథ ప్రలయే త్రిశూలకోటౌ సముత్క్షిప్య పురీం హరః స్వామ్ 4.1.30.
ప్రతి రోజు రాత్రి కాలంలో, హరుడు తన పట్టణాన్ని త్రిశూలం అంచుపై ఎత్తి ఉంచుతాడు.
అతః పరం కలశజ కిం శుశ్రూషసి తద్వద
ఇప్పుడు, కుంభంలో పుట్టినవాడా, ఇంకేమైనా వినాలని ఉందా? చెప్పు, ఏమి వినాలని కోరుకుంటున్నావో.
న తృప్తిమధిగచ్ఛామి శృణ్వన్వారాణసీకథామ్
వారణాసి కథను వినుతూ నాకు తృప్తి కలగడం లేదు.
అనుగ్రహో యది మయి యోగ్యోస్మి శ్రవణే యది
మీరు నాపై అనుగ్రహం చూపితే, నేను వినడానికి యోగ్యుడనైతే,
కోసౌ భైరవనామాత్ర కాశిపుర్యాం వ్యవస్థితః
ఈ కాశీపట్నంలో స్థిరంగా ఉన్న భైరవుడు ఎవరు?
కథమారాధితశ్చైవ సిద్ధిదః సాధకస్య వై
ఆయనను ఎలా పూజిస్తారు? సాధకులకు సిద్ధులను ప్రసాదించేవాడు ఎలా అవుతాడు?
తథా న కస్యచిన్మన్యే తతో వక్ష్యామ్యశేషతః
ఇలా, నేను ఇంకెవ్వరినీ భావించను. అందుకే, దీనిని పూర్తిగా వివరంగా చెబుతాను.
ప్రాదుర్భావం భైరవస్య మహాపాతకనాశనమ్
భైరవుని అవతారం మహాపాతకాలను నశింపజేసేది.
పాణిభ్యాం పరితః ప్రపీడ్య సుదృఢం నిశ్చోత్య నిశ్చోత్య చ బ్రహ్మాండం సకలం పచేలిమరసాలోచ్చైః ఫలాభం ముహుః
తన చేతులతో చుట్టూ బలంగా నొక్కి, మళ్లీ మళ్లీ పిండుతూ, పచేలిమరసం ద్వారా మొత్తం బ్రహ్మాండాన్ని పండు లాగా మారుస్తాడు.
కుంభయోనే న వేత్త్యేవ మహిమానం మహేశితుః
కుంభంలో పుట్టినవాడు మహేశ్వరుని మహిమను అసలు తెలియడు.
న చిత్రమత్ర భూదేవ భవమాయా దురత్యయా
ఇందులో ఆశ్చర్యం ఏమీలేదు, భూదేవా; భవమాయను దాటి పోవడం చాలా కష్టం.
వేదయేద్యదిచాత్మానం స ఏవ పరమేశ్వరః 4.1.31.
తనను తాను తెలుసుకున్నవాడే పరమేశ్వరుడు.