జాతో మృతో బహుషు తీర్థవరేషు రే త్వం జంతో న జాతు తవ శాంతిరభూన్నిమజ్య
ఓ ప్రాణీ! నీవు ఎన్నో పవిత్రక్షేత్రాల్లో పుట్టినా, మరణించినా, అక్కడ స్నానం చేసినంత మాత్రాన నీకు శాంతి రాలేదు.
అన్యత్ర తీర్థ సలిలే పతితోద్విజన్మా దేవాదిభావమయతే న తథా తు కాశ్యామ్
ఇతర తీర్థాలలో నీటిలో పడి పునర్జన్మ పొందినవాడు దేవత స్థాయికి చేరతాడు, కానీ కాశీలో అలా కాదు.
నైషా పురీ సంసృతిరూపపారావారస్య పారం పురహా పురారిః
ఈ నగరం సంసారసముద్రానికి అవతల తీరం కాదు; నగరాలను నాశనం చేసే పురహరుడే దీనికి తీరుగా ఉన్నాడు.
తీర్థాంతరాణి మనుజః పరితోఽవగాహ్య హిత్వా తనుం కలుషితాం దివి దైవతం స్యాత్
మనిషి ఇతర తీర్థాలలో స్నానం చేసి, తన అపవిత్రమైన శరీరాన్ని విడిచిపెడితే, ఆకాశంలో దేవతగా మారతాడు.
వారాణసీ సమరసీకరణాదృతేపి యోగాదయోగిజనతాం జనతాపహంత్రీ
వారణాసి సమానత్వాన్ని కలిగించకపోయినా, యోగులు కానివారైనా, అందరి బాధను ఆమె తొలగిస్తుంది.
వారాణసీ పరిసరే తనుమిష్టదాత్రీం ధర్మార్థకామనిలయామహహావిసృజ్య
వారణాసి పరిసరంలో, ఆమె కోరుకున్న శరీరాన్ని ప్రసాదించేది, ధర్మ, అర్థ, కామాలకు నిలయమై, మోక్షాన్నికూడా ఇస్తుంది.
ఆఃకాశివాసిజనతా నను వంచితాభూద్భాలే విలోచనవతావనితార్ధభాజా
ఆహా! కాశీలో నివసించే ప్రజలు మోసపోలేదు; ఎందుకంటే ఆమె భాలంలో చంద్రుడున్న పరమేశ్వరుని అర్ధాంగిని.
వారాణసీ స్ఫురదసీమగుణైకభూమిర్యత్ర స్థితాస్తనుభృతఃశశిభృత్ప్రభావాత్
వారణాసి అనేక అపార గుణాలకు నిలయంగా ఉంది; అక్కడ జీవులు చంద్రధారుడి ప్రభావంతో స్థిరంగా ఉంటారు.
ఆనందకాననమిదం సుఖదం పురైవ తత్త్రాపి చక్రసరసీ మణికర్ణికాఽథ 4.1.30.
ఇది ఆనందవనం, ఎప్పటినుంచో సుఖాన్ని ఇచ్చేది; అక్కడే చక్రసరోవరమైన మణికర్ణికా కూడా ఉంది.
వారాణసీహ వరణాసి సరిద్వరిష్ఠా సంభేదఖేదజననీ ద్యునదీ లసచ్ఛ్రీః
వారణాసిలో, ఉత్తమమైన నదులైన వరణా, ఆసీ కలిసే చోటు; ఆకాశనది ప్రకాశవంతంగా, వారి కలయికకు, దుఃఖానికి తల్లి.
కిం విస్మృతం త్వహహగర్భజమామనస్యం కార్తాంతదూతకృతబంధన తాడనం చ
నీకు గర్భంలో ఉన్న బాధ, పుట్టినప్పుడు ఎదురైన కష్టం, యమదూతలు కలిగించే బంధనలు, శిక్ష వల్ల కలిగే నొప్పి అన్నీ మరచిపోయావా?
తీర్థాంతరాణి కలుషాణి హరతి సద్యః శ్రేయో దదత్యపి బహు త్రిదివం నయంతి
వివిధ తీర్థాలు ఎంత అపవిత్రమైనా, వెంటనే పాపాలను తొలగిస్తాయి, గొప్ప పుణ్యాన్ని ఇస్తాయి, అనేక మందిని స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాయి.
కాశీపురీ పరిసరే మణికర్ణికాయాం త్యక్త్వా తనుం తనుభృతస్తనుమాప్నువంతి
కాశీ నగర పరిసరాల్లోని మణికర్ణిక వద్ద ఎవరు శరీరం వదిలినా, వారు మళ్ళీ జన్మ పొందుతారు.
జ్ఞాత్వా ప్రభావమతులం మణికర్ణికాయాం యః పుద్గలం త్యజతి చాశుచిపూయగంధి
మణికర్ణిక యొక్క అపూర్వమైన మహిమను తెలుసుకుని, అక్కడ ఎవరు ఈ అపవిత్రమైన, దుర్గంధమైన శరీరాన్ని వదిలితే, వారు ముక్తి పొందుతారు.
రాగాదిదోషపరిపూర మనో హృషీకాః కాశీపురీమతులదివ్యమహాప్రభావామ్
రాగాది దోషాలతో మనస్సు, ఇంద్రియాలు నిండినవారు, అపూర్వమైన దైవ మహిమ కలిగిన కాశీ నగరాన్ని ఆశ్రయించాలి.
వారాణసీం స్మరహరప్రియరాజధానీం త్యక్త్వా కుతో వ్రజసి మూఢ దిగంతరేషు
ఓ మూర్ఖుడా! కామదేవుడు, పరమేశ్వరుడు ఇష్టపడే రాజధాని అయిన వారాణసిని వదిలిపెట్టి, నీవు ఇంకెక్కడికి వెళ్తున్నావు?
విద్యా ధనాని సదనాని గజాశ్వభృత్యాః స్రక్చందనాని వనితాశ్చ నితాంత రమ్యాః ।। స్వర్గోప్యగమ్య ఇహ నోద్యమభాజిపుంసి వారాణసీత్వసులభా శలభాదిముక్తిః। ధాత్రా ధృతాని తులయా తులనామవైతుం వైకుంఠముఖ్యభువనాని చ కాశికా చ
విద్య, ధనం, ఇళ్లు, ఏనుగులు, గుర్రాలు, సేవకులు, పుష్పమాలలు, గంధం, అందమైన స్త్రీలు — ఇవన్నీ ఉన్నా, ప్రయత్నం లేని వారికి ఇక్కడ స్వర్గం దక్కదు. కాని వారాణసిలో, చిట్టడుపురుగు లాగా సులభంగా ముక్తి లభిస్తుంది. సృష్టికర్త బ్రహ్మ తూకంలో కాశీని, వైకుంఠాది లోకాలతో పోలిస్తే, కాశీనే మిక్కిలి.
కాశీ పురీమధివసన్ద్రినరోనరోపిహ్మారోప్యమాణఇహమాన్యహవైకరుద్రః 4.1.30.
కాశీ నగరంలో నివసించే పురుషులు, స్త్రీలు, వారు చనిపోయి చితికి తీసుకెళ్తున్నప్పుడు, స్వయంగా రుద్రుడు వారిని తీసుకెళ్తాడు.
స్థిరాపాయం కాయం జననమరణక్లేశనిలయం విహాయాస్యాం కాశ్యామహహపరిగృహ్ణీత న కుతః
ఈ స్థిరం కాని శరీరాన్ని, జనన మరణ బాధల నిలయాన్ని వదిలి, కాశీలో పరమ పదాన్ని ఎందుకు పొందకూడదు?
అహో లోకః శోకం కిమిహ సహతే హంతహతధీర్విపద్భారైః సారైర్నియతనిధనైర్ధ్వసిత ధనైః
అయ్యో! ఈ లోకంలో ఎందుకు అంత శోకాన్ని భరిస్తున్నారు? దురదృష్టం వల్ల మనస్సు కుంగిపోతుంది, విపత్తులు తలెత్తుతాయి, ధనం మరణంతో నశిస్తుంది.
కాశివాసినిజనే వనేచరేద్విత్రిభుజ్యపి సమీరభోజనే
అక్కడ కాశీ వాసులతో కలిసి ఉండడం కోసం, అడవిలో నివసిస్తూ, గాలి తెచ్చినదే తినాల్సి వచ్చినా, జీవించాలి.
నాస్తీహ దుష్కృతకృతాం సుకృతాత్మనాం వా కాచిద్విశేషగతిరంతకృతాం హి కాశ్యామ్
కాశీలో పాపులు అయినా, పుణ్యాత్ములు అయినా, మరణానంతరం వారికి వేరే గమ్యం ఉండదు; అందరికీ ఒకటే అంతం.
శశకా మశకా బకాః శుకాః కలవింకాశ్చ వృకాః సజంబుకాః
ముందు, నక్కలు, తేలు, బక పక్షులు, గ్రీష్మ పక్షులు, కోతులు, నక్కలు, గద్దలు —
అరుద్రరుద్రాక్షఫణీంద్రభూషణాస్త్రిపుండ్రచంద్రార్ధధరాధరాగతాః
రుద్రాక్షలు ధరించినవారు, పాము అలంకారంగా పెట్టుకున్నవారు, మూడు రేఖలు, అర్ధచంద్రం, పర్వతాన్ని పట్టుకున్నవారు —
యావంత ఏవ నివసంతి చ జంతవోఽత్ర కాశ్యాం జలస్థలచరా ఝషజంబుకాద్యాః
కాశీలో ఎంత జంతువులు ఉన్నాయో, నీటిలో, భూమిపై నివసించే చేపలు, నక్కలు వంటి జంతువులు —
యే తు వర్షేషవోరుద్రా దివి దేవి ప్రకీర్తితాః
ఓ దేవీ! అనేక సంవత్సరాలుగా ఆకాశంలో రుద్రులుగా పిలవబడే వారు —
రుద్రా దశ దశ ప్రాచ్యవాచీ ప్రత్యగుదక్స్థితాః
ప్రతి దిక్కులో, తూర్పు, పడమర, ఉత్తరం, దక్షిణ దిక్కుల్లో పది పది రుద్రులు ఉన్నారు.
అసంఖ్యాతాః సహస్రాణి యే రుద్రా అధిభూతలే 4.1.30.
భూమిపై ఉన్న రుద్రులు లెక్కలేనంత సహస్రాలు.
దైనందినేఽథ ప్రలయే త్రిశూలకోటౌ సముత్క్షిప్య పురీం హరః స్వామ్ 4.1.30.
ప్రతి రోజు రాత్రి కాలంలో, హరుడు తన పట్టణాన్ని త్రిశూలం అంచుపై ఎత్తి ఉంచుతాడు.
అతః పరం కలశజ కిం శుశ్రూషసి తద్వద
ఇప్పుడు, కుంభంలో పుట్టినవాడా, ఇంకేమైనా వినాలని ఉందా? చెప్పు, ఏమి వినాలని కోరుకుంటున్నావో.