యదియం స్థేయసీ భక్తిర్భవతో భూతనాయకే
భూతనాయకునిపై నీ భక్తి నిలకడగా ఉంటే—
వక్ష్యే వజ్రాంగదోదంతం వృత్తం విద్యాభృతోరపి
వజ్రాంగదుని కథను, విద్యావంతుడి కార్యాలను కూడా చెబుతాను.
ఆసీద్వజ్రాంగదోనామ పురా పాండ్యేషు పార్థివః
పూర్వం పాండ్యులలో వజ్రాంగదుడు అనే రాజు ఉండేవాడు.
ధార్మికో న్యాయవిజ్జ్ఞాతా గంభీరో దక్షిణమ్ క్షమః
ఆయన ధార్మికుడు, న్యాయాన్ని తెలిసినవాడు, లోతైనవాడు, ఉదారుడు, సహనశీలి.
శివపూజార్చనరతః శ్రీమాఞ్ఛీలవతాం వరః
శివపూజలో నిమగ్నుడై, ధనవంతుడూ, సద్గుణులలో శ్రేష్ఠుడూ అయినవాడు.
కదాచిన్మృగయావ్యాజాత్స చరన్సుతురంగమః
ఒకసారి వేట అనే నెపంతో మంచి గుర్రంపై ఎక్కి బయలుదేరాడు.
స తత్ర బహలామోదం కంచిత్కస్తూరికామృగమ్ 1.3.2.22.
అక్కడ అతడు ఒక ముష్కసుగంధ మృగాన్ని, దాని నుండి బలమైన పరిమళం వెదజల్లుతుండగా చూశాడు.
స మృగోఽనుద్రుతస్తేన అభితః శోణపర్వతమ్
ఆ మృగాన్ని అతడు వెంబడించగా, అది శోణపర్వతం వైపు పరుగెత్తింది.
తతః స భగ్నసారోపి రాజా జాతశ్రమశ్చరన్
తర్వాత, తన విల్లు విరిగిపోయి, అలసటతో నిండిన రాజు తిరుగుతూ ముందుకు సాగాడు.
అజ్ఞాతకారణేనైవం మాతంగేనేవ పీడితః
ఏ కారణమూ తెలియకుండానే, ఏనుగు బాధించినట్టు అతడు బాధపడుతున్నాడు.
అచింతయచ్చ కోయం మే నిర్హేతుః సత్త్వవిప్లవః
‘ఈ కారణం లేని మనసు కలవరమేమిటి?’ అని ఆలోచించాడు.
ఇతి చింతాకులే తస్మింస్తజ్జ్ఞానేప్యపటీయసి
అలా ఆందోళనతో, కారణం గ్రహించలేక తడబడుతున్నప్పుడు,
నిరీక్షమాణ ఏవాస్మిన్హిత్వా తిర్యక్కలేవరమ్
అతడు చూస్తుండగా, తమ జంతు శరీరాలను వదిలిన ఇద్దరిని చూశాడు.
కిరీటినౌ కుణ్డలినౌ హారకేయూరధారిణౌ
వారిద్దరూ కిరీటాలు, కుండలాలు ధరించి, హారాలు, కంకణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
అవోచతాం చ నృపతిమాశ్చర్యాకృష్టమానసమ్
వారు, ఆశ్చర్యంతో మనసు మునిగిపోయిన రాజుతో మాట్లాడారు.
రాజన్నలం విషాదేన శోణాద్రీశప్రభావతః
రాజా, నీకు బాధ అవసరం లేదు; ఇది శోణపర్వతాధిపతి ప్రభావం వల్లే జరిగింది.
తదోవాచ తయోః కించిదాశ్వస్తఇవ పార్థివః 1.3.2.22.
వారి మాటలతో కొంత ధైర్యం పొందిన రాజు మాట్లాడాడు.
కౌ యువాం నిర్మితో యాభ్యామభిషంగో మమేదృశః
మీరిద్దరు ఎవరు? మీ వల్ల నాకు ఇలాంటి సంఘటన ఎదురైంది?
ఇతి తేన కృతే ప్రశ్నే తమువాచ కలాధరః
అతడు ఇలా అడిగినప్పుడు, కలాధరుడు అతనికి సమాధానం చెప్పాడు.
అవేహి రాజన్నావాం హి పురావిద్యాధరేశ్వరౌ
రాజా, మేము ఒకప్పుడు విద్యాధరులలో ప్రభువులమయ్యే వాళ్లం అని తెలుసుకో.
ఏకదా తు సువర్ణాద్రేః పార్శ్వే దుర్వాససో మునేః
ఒకసారి, సువర్ణపర్వతం పక్కన, దుర్వాసమహర్షి ఆశ్రమంలో,
క్రోశేద్ధాం తపసస్తస్య శివారాధనసాధనీమ్
మేము అక్కడ శివారాధన కోసం గట్టిగా తపస్సు చేశాం.
వినీతావప్యసంజాతౌ తత్త్వోచితసుధీగణౌ
మనస్సు నియంత్రణ ఉన్నా, నిజమైన జ్ఞానం ఉన్నా, మేము అహంకారంతో మునిగిపోయాం.
స్థలస్య తస్య సౌహార్దాత్కాంతిశాల్యతిగర్వితః
ఆ ప్రదేశం మీద ప్రేమతో, దాని మహిమపై అధిక గర్వంతో మేము ఉండిపోయాం.
అహం తు తత్ర పుష్పాణాం గంధాతిశయమోహితః
అయితే, ఆ పువ్వుల సువాసన నాకు ఎంతగానో మోహింపజేసింది.
తతః శాండిల్యమూలస్థో వ్యాఘ్రచర్మాసనే స్థితః
ఆ తరువాత, శాండిల్య వృక్షపు వేరుల దగ్గర పులిచర్మంపై కూర్చున్నాడు.
అమర్షోత్కర్షనీరంధ్రస్పందమానాధరచ్ఛదః 1.3.2.22.
ఆయన పెదవులు కోపంతో వణికిపోతూ, మనసు తీవ్ర ఆగ్రహంతో నిండిపోయింది.
సరోషోఽభూత్తేజసాఢ్యో ఘర్మదంతురవిగ్రహః
ఆయన రోషంతో మండిపడి, శరీరం వేడిగా, రూపం ఉగ్రంగా మారింది.
ఆః పాపౌ ప్రచ్యుతాచారౌ కౌ యువామతిగర్వితౌ
అయ్యో! మీరు ఇద్దరూ పాపులు, మంచి మార్గం విడిచిపోయారు, ఇంత గర్వంగా ఉన్న మీరు ఎవరు?
తపోవనమిదం మత్కం పావనం భూతభావనమ్
ఇది నా ఆశ్రమం, పవిత్రమైనది, అన్ని జీవులకు నిలయమైనది, పవిత్రతను ప్రసాదించేది.