సుబాహవే నమస్తుభ్యం చారుజంఘాయ తే నమః
అందమైన భుజాలు కలిగినవాడవు, నీకు నమస్కారం. సొగసైన తొడలు కలవాడవు, నీకు మళ్లీ నమస్కారం.
కేశవాయ చ శాంతాయ వామనాయ నమోనమః
కేశవుడైనవాడవు, శాంతస్వరూపుడవు, వామనరూపుడవు, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
ఉవాచ స హృషీకేశః ప్రీతో ధర్మముదారధీః
ఆ హృషీకేశుడు, సంతోషంతో, మహాత్ముడై, ధర్మాన్ని గురించి మాట్లాడాడు.
వరం వరయ ధర్మజ్ఞ యస్తే స్యాన్మనసః ప్రియః
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడా, నీ మనసుకు ఇష్టమైన వరాన్ని అడుగు.
స్తోత్రేణానేన యః స్తౌతి మానవో మామతన్ద్రితః
ఈ స్తోత్రంతో ఎవరు ఆలస్యం లేకుండా నన్ను స్తుతిస్తారో,
త్వామహం స్థాపయామ్యత్ర నిజనామ్నా జగద్గురో ।। 2.8.4.
జగత్తుకు గురువైన నిన్ను, నీ పేరుతోనే ఇక్కడ స్థాపిస్తున్నాను.
స్మరణాదేవ ముచ్యేత నరో ధర్మహరేర్విభోః
ధర్మహరి అనే పరాక్రమశాలి దేవుని స్మరణతోనే, మనిషి పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
సరయూసలిలే స్నాత్వా సుచింతాకులమానసః
సరయూ నదిలో స్నానం చేసి, మనసు నిర్మలంగా ఉంచినవాడు,
అత్ర దానం తథా హోమం జపో బ్రాహ్మణభోజనమ్
ఇక్కడ దానం చేయడం, హోమం చేయడం, జపం చేయడం, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టడం—
అజ్ఞానాజ్జ్ఞానతో వాపి యత్కించిద్దుష్కృతం భవేత్
తెలుసుకోకపోయినా, తెలుసుకుని అయినా, ఏదైనా పాపం జరిగితే,
ప్రాయశ్చిత్తేన విధినా పాపం తస్య ప్రణశ్యతి
నియమించిన ప్రాయశ్చిత్తంతో ఆ పాపం నశిస్తుంది.
అజ్ఞానాజ్జ్ఞానతో వాపి రాజాదేర్నిగ్రహాత్తథా తేనాప్యత్ర విధాతవ్యం ప్రాయశ్చిత్తం ప్రయత్నతః
తెలియకపోయినా, తెలిసినా, రాజు మొదలైనవారి శిక్ష వల్ల అయినా, ఇక్కడ కూడా శ్రద్ధతో ప్రాయశ్చిత్తం చేయాలి.
అత్ర సాక్షాత్స్వయం దేవో విష్ణుర్వసతి సాదరః
ఇక్కడ స్వయంగా దేవుడు విష్ణువు ఎంతో భక్తితో నివసిస్తాడు.
ఆషాఢే శుక్ల పక్షస్య ఏకాదశ్యాం ద్విజోత్తమ
ఆషాఢ మాసంలో శుక్లపక్షంలో పదకొండవ తిథినాడు, ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడా,
స్వర్గద్వారే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా ధర్మహరిం విభుమ్
స్వర్గద్వారంలో స్నానం చేసి, పరాక్రమశాలి ధర్మహరిని దర్శించినవాడు,
తస్మాద్దక్షిణదిగ్భాగే స్వర్ణస్య ఖనిరుత్తమా 2.8.4.
అందువల్ల, దక్షిణ దిశలో ఉత్తమమైన బంగారు గని ఉంది.
వ్యాస ఉవాచ భగవన్బ్రూహి తత్త్వజ్ఞ స్వర్ణవృష్టిరభూత్కథమ్
వ్యాసుడు ఇలా అడిగాడు: భగవంతుడా, నీవు సత్యాన్ని బాగా తెలిసినవాడివి. ఆ బంగారు వర్షం ఎలా జరిగింది చెప్పు.
ఏతత్సర్వం సమాచక్ష్వ విస్తరాన్మమ సువ్రత
సద్గుణాలున్నవాడా, ఈ సంగతులన్నీ నాకు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు.
యస్య శ్రవణతో నృణాం జాయతే విస్మయో మహాన్
ఇది వినేవారికి గొప్ప ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది.
ఆసీత్పురా రఘుపతిరిక్ష్వాకుకులవర్ద్ధనః
పూర్వం రఘువంశానికి చెందిన, ఇక్ష్వాకుల వంశాన్ని పెంచిన ఓ రాజు ఉండేవాడు.
ప్రతాపతాపితారాతివర్గవ్యాఖ్యాతసద్యశాః
ఆయన పరాక్రమానికి భయపడి శత్రువులు ఓడిపోయారు. దాంతో ఆయన పేరు వెంటనే చుట్టూ వ్యాపించింది.
యశఃపూరేణ సమలిప్తా దిశో దశ సితత్విషా
ఆయన నిర్దోషమైన కీర్తి ప్రకాశంతో పది దిక్కులు నిండిపోయాయి.
నానాదేశాన్సమాక్రమ్య చతురంగబలాన్వితః
ఆయన నాలుగు రకాల సైన్యంతో అనేక దేశాలను జయించాడు.
ఉత్కృష్టాన్నృపతీన్వీరో దండయిత్వా బలాధికాన్
ఆ వీరుడు గొప్ప బలమున్న రాజులను శిక్షించి, వారిని మించిపోయాడు.
స విజిత్య దిశః సర్వా గృహీత్వా రత్నసంచయమ్
అతడు అన్ని దిక్కులను జయించి, అపారమైన రత్న సంపదను కూడగట్టాడు.
తత్రాగత్య చ కాకుత్స్థో యజ్ఞాయోత్సుకమానసః 2.8.4.
తర్వాత కాకుత్స్థుడు అక్కడికి వచ్చి, యజ్ఞం చేయాలని మనసులో తపనతో ఉన్నాడు.
వసిష్ఠం మునిమాజ్ఞాయ వామదేవం చ కశ్యపమ్
వసిష్ఠుడు, వామదేవుడు, కశ్యపుడు వంటి మహర్షులను ఆయన గౌరవించాడు.
అన్యానపి మునిశ్రేష్ఠాన్నానాతీర్థసమాశ్రితాన్
ఇంకా అనేక తీర్థాల నుంచి వచ్చిన ఇతర గొప్ప ఋషులను కూడా ఆయన చూసాడు.
దృష్ట్వా స్థితాన్స తాన్సర్వాన్ప్రదీప్తానివ పావకాన్ నిశ్చక్రామ యథాన్యాయం స్వయమేవ మహాయశాః
అక్కడ ఉన్న ఆ మహర్షులందరిని, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తున్న వారిని చూసి, ఆ మహాకీర్తి కలవాడు తానే స్వయంగా దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తతో వినీతవత్సర్వాన్కాకుత్స్థో ద్విజసత్తమాన్
అనంతరం కాకుత్స్థుడు ఆ ద్విజశ్రేష్ఠులందరినీ వినయంగా నమస్కరించాడు.