శ్రీశైల హిమశైలాద్యా నానాన్యాయతనాని చ
శ్రీశైలం, హిమశైలం వంటి అనేక పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి.
తపాంసి నానారూపాణి వ్రతాని నియమా యమాః
వివిధరకాల తపస్సులు, వ్రతాలు, నియమాలు, నియమాలు పాటించడం వంటి వాటి ద్వారా,
మానసాన్యపి భౌమాని ధారాతీర్థాదికాని చ
మనసుతో చేసే తపస్సులు, భూమిపై జరిగే తపస్సులు, నిరంతర తీర్థస్నానాలు మొదలైనవి కూడా ఉన్నాయి.
జపశ్చాపి మనూనాం చ తథాఽగ్నిహవనాని చ
మంత్రాల జపం, అగ్నిలో హోమాలు చేయడం కూడా ఉన్నాయి.
త్రిరాత్రం పంచరాత్రాణి సాంఖ్యయోగాదయస్తథా 4.1.25.
మూడు రాత్రులు, ఐదు రాత్రుల వ్రతాలు, అలాగే సాంఖ్య, యోగాది మార్గాలు కూడా ఉన్నాయి.
పుర్యశ్చాపి సమాఖ్యాతానృతజంతు విముక్తిదా
ముందుగా చెప్పిన శుద్ధికర్మలు కూడా, అబద్ధంతో జన్మించిన ప్రాణులకు విముక్తిని ఇస్తాయి.
ఏతాని యాని ప్రోక్తాని కాశీప్రాప్తికరాణి చ
ఇవి అన్నీ, కాశీని పొందేందుకు చెప్పబడిన మార్గాలు.
అతఏవ హి తత్క్షేత్రం పవిత్రమతిచిత్రకృత్
అందువల్ల ఆ క్షేత్రం పవిత్రంగా, అద్భుతంగా నిర్మించబడింది.
ఇదమేవ హి తత్క్షేత్రం కుశలప్రశ్నకారణమ్
ఈ క్షేత్రమే శుభప్రశ్నలకు కారణమవుతుంది.
అపి కాశ్యాః సమాగచ్ఛత్స్పర్శవత్స్పర్శ ఇష్యతే
కాశీ నుండి వచ్చినవారిని తాకడం కూడా పవిత్రమైన స్పర్శగా భావించబడుతుంది.
త్రిరాత్రమపియే కాశ్యాం వసంతి నియతేంద్రియాః
కాశీలో మూడు రాత్రులు కూడా, ఇంద్రియాలను కట్టడి చేసుకొని ఉండేవారు,
త్వం తు తత్ర కృతావాసః కృతపుణ్యమహోచ్చయః
కాని నీవు అక్కడ నివసించి, గొప్ప పుణ్యకార్యాలు చేసావు.
తవ తత్ర తు యత్కుండమగస్తీశ్వరసన్నిధౌ
అక్కడ, అగస్తీశ్వరుని సమక్షంలో నీవు చేసిన తపోవనం,
పితౄన్పిండైః సమభ్యర్చ్య శ్రద్ధాశ్రాద్ధవిధానతః
నమ్మకంతో, శ్రాద్ధవిధానాన్ని అనుసరించి పితృదేవతలకు పిండాలు సమర్పించి పూజించావు.
ఇత్యుక్త్వా సర్వగాత్రాణి స్పష్ట్వా కుంభోద్భవస్య చ 4.1.25.
ఇలా చెప్పి, తన శరీర భాగాలను, అలాగే కుంభంలో పుట్టినవాడి అవయవాలను తాకాడు.
జయ విశ్వేశ నేత్రాణి వినిమీల్య వదన్నపి
విశ్వేశ్వరుడికి జయహో అని పలుకుతూ, కన్నులు మూసుకున్నాడు.
స్కందే విసర్జితధ్యానే సుప్రసన్నమనోముఖే
స్కందునిపై ధ్యానం కేంద్రీకరించి, మనసు ప్రశాంతంగా, ముఖం కాంతివంతంగా ఉండింది.
వారాణస్యాస్తు మహిమా హిమశైలభువే ముదా
వారణాసి మహిమను, హిమశైల పుత్రునికి ఆనందంతో వివరించారు.
త్వయా యథా సమాకర్ణి తదుత్సంగనివాసినా
నీవు మాత గర్భంలో ఉన్నప్పుడు వినినట్లుగానే, అదే విధంగా చెప్పబడింది.
తత్క్షేత్రస్యావిముక్తస్య మమ మాతుః పురః పురా
అవి ముక్త క్షేత్రం, నా తల్లికి ముందుగా ఉన్న ప్రాంతం గురించి,
శ్రుతం చ యత్తదుత్సంగే స్థితేన స్థిరచేతసా
నీవు మాత ఒడిలో స్థిరమైన మనసుతో వినినది కూడా,
గుహ్యానాం పరమం గుహ్యమవిముక్తమిహేరితమ్
అవిముక్తం అనేది రహస్యాలలో అత్యంత గొప్ప రహస్యం అని చెప్పబడింది.
భూర్లోకే నైవ సంలగ్నం తత్క్షేత్రం త్వంతరిక్షగమ్
ఆ క్షేత్రం భూమిలో కలసిపోలేదు, అది మధ్యలోని లోకంలో సంచరిస్తుంది.
యస్తత్ర నివసేద్విప్ర సంయతాత్మా సమాహితః
అక్కడ ఎవరు, బ్రాహ్మణుడా, ఆత్మ నియంత్రణతో, ఏకాగ్రతతో నివసిస్తే,
నిమేషమాత్రమపి యో హ్యవిముక్తేఽతిభక్తిభాక్ 4.1.25.
అవిముక్తంలో క్షణమాత్రం కూడా పరమభక్తితో ఉండేవాడు,
యస్తు మాసం వసేద్ధీరో లఘ్వాహారో జితేంద్రియః
అక్కడ నెలరోజులు, తక్కువ ఆహారం తీసుకుంటూ, ఇంద్రియాలను జయించి ఉండేవాడు,
సంవత్సరం వసంస్తత్ర జితక్రోధో జితేంద్రియః
వర్షమంతా అక్కడ కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించి నివసించేవాడు,
పరాపవాదరహితః కించిద్దానపరాయణః
ఇతరులను నిందించకుండా, కొంతైనా దానం చేయడంలో నిమగ్నుడై ఉంటే,
యావజ్జీవం వసేద్యస్తు క్షేత్రమాహాత్మ్యవిన్నరః
ఈ పవిత్ర క్షేత్ర మహిమను తెలియక, ఎవరైనా తన జీవితమంతా ఇక్కడే గడిపితే,
న యోగైర్యా గతిర్లభ్యా జన్మాంతరశతైరపి
యోగా సాధనలతో, వంద జన్మలు గడిపినా అందుకోలేని స్థితిని,