నీరుక్ఛరీరసంపత్తిర్నివేదే కిం ను కారణమ్
నీ శరీరం బలంగా, ఆరోగ్యంగా ఉన్నా, ఇలాంటి నిరాసక్తతకు అసలు కారణం ఏమిటి?
సప్తద్వీపపతేరాజ్ఞః కుమారస్త్వం తథా కథమ్
ఏడు ద్వీపాలకు అధిపతిగా ఉన్న రాజు కుమారుడివైన నీవు ఇలా ఎందుకు ఉన్నావు?
అవగంతుం హి శక్యేత యూనో వృద్ధస్య వా శిశోః
యువకుడి లేదా వృద్ధుని మనసు తెలుసుకోవడం సాధ్యమే కాని, చిన్నపిల్ల మనసు మాత్రం అర్థం చేసుకోవడం కష్టం.
వాచం జగ్రాహ స తదా శిశుః ప్రాంశుమనోరథః
అప్పుడు ఉన్నతమైన సంకల్పాలు కలిగిన ఆ బాలుడు మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు.
రాజాంకమారురుక్షుర్హి సురుచ్యా పరిభర్త్సితః
రాజు ఒడిలోకి ఎక్కాలని ఆశించి, సురుచి తల్లి మందలించగా,
ధిక్కృత్య ప్రశశంస స్వం నిర్వేదే కారణం త్విదమ్
ఆమెను తప్పుపట్టి, తన మనస్థితిని వివరించాడు — ఇదే నా విరక్తికి అసలు కారణం.
క్షాత్రమేవ శశంసుస్తదహో బాలేపి న క్షమా।। 4.1.19.
ఇది క్షత్రియుని స్వభావమని వారు అన్నారు — హాయ్, చిన్నపిల్లలో కూడా సహనం ఉండదు.
అత్రిరువాచ మనోరథపథాతీతం స్ఫీతం నాకలయేత్పదమ్ ।। 4.1.19.
అత్రి మహర్షి ఇలా అన్నాడు: మనస్సులో కోరికలు దాటి పోయినదాన్ని గొప్పదిగా భావించకూడదు.
పుత్రాన్కలత్రమిత్రాణి రాజ్యం స్వర్గాపవర్గకమ్ 4.1.19.
కుమారులు, భార్య, స్నేహితులు, రాజ్యం — స్వర్గాన్నైనా, మోక్షాన్నైనా ఇస్తాయన్నా —
ఇత్యుక్త్వాంఽతర్హితాః సర్వే మహాత్మానో మునీశ్వరాః
ఇలా చెప్పి, ఆ మహానుభావులైన మునులు అందరూ కనబడకుండా పోయారు.
రమ్యం మధువనం ప్రాప యమునాయాస్తటే మహత
అతడు యమునా తీరంలో ఉన్న అందమైన మధువనాన్ని చేరుకున్నాడు.
ఆద్యం భగవతః స్థానం తత్పుణ్యం హరిమేధసః
అది భగవంతుడైన హరిదేవుని ప్రాచీనమైన పవిత్ర స్థలం.
జపన్స వాసుదేవాఖ్యం పరంబ్రహ్మ నిరామయమ్
అతడు వాసుదేవుని పవిత్రమైన, నిర్దోషమైన పరబ్రహ్ముని నామాన్ని జపించాడు.
హరిర్హరిత్సు సర్వాసు హరిర్హరిమరీచిషు
హరి అన్నిదేవతల్లో ఉన్నాడు, హరి అన్నీ కిరణాల్లో ఉన్నాడు.
జలే శాలూరకూర్మాది రూపేణ భగవాన్హరిః
నీటిలో భగవంతుడు హరి శాలూర చేప, తాబేలు మొదలైన రూపాల్లో ఉంటాడు.
అనంతరూపః పాతాలే గగనేఽనంతసంజ్ఞకః
పాతాళంలో అనంతమైన రూపాలతో, ఆకాశంలో అనంతుడు అనే పేరుతో ఉన్నాడు.
దేవేషు యో వసేన్నిత్యం దేవానాం వసతిర్హి యః
ఎప్పుడూ దేవతల మధ్య నివసించే వాడు, దేవతలకు నివాసస్థానంగా ఉంటాడు.
విష్లృవ్యాప్తావయంధాతుర్యత్రసార్థకతాం గతః
ప్రపంచాన్ని వ్యాపించి, అంతటినీ ఆవరించి ఉన్న సృష్టికర్తకు అప్పుడు నిజమైన మహత్తు లభిస్తుంది.
సర్వేషాం చ హృషీకాణామీశనాత్పరమేశ్వరః
ప్రతి ఒక్కరి ఇంద్రియాలకు పరమేశ్వరుడు అధిపతి.
న చ్యవంతేపి యద్భక్తా మహతి ప్రలయే సతి 4.1.20.
మహాప్రళయం వచ్చినా, ఆయన భక్తులు ఎప్పుడూ పడిపోవరు.
ఇదం చరాచరం విశ్వం యో బభార స్వలీలయా
ఈ చరాచర జగత్తును తన లీలతో భరించేవాడు ఆయనే.
తస్యేక్షణే సమీక్షేతే నాన్యద్విప్ణుపదాదృతే
ఆయన ఒక్క చూపులోనే అంతా కనిపిస్తుంది; ఆయన పద్మపాదాలను తప్ప మరొకటి లేదు.
నాన్య శబ్దగ్రహౌ తస్య జాతౌ శబ్దగ్రహావపి
ఆయనకు శబ్దాన్ని గ్రహించడమూ, శబ్దానికి మూలమూ ఏదీ ఉండవు.
గోవిందచరణార్థార్చాం తత్ప్రియంకర్మవై వినా
గోవిందుని పాదపూజ వంటి ఆయనకు ఇష్టమైన కార్యాలు లేకుండా,
నిర్ద్వంద్వచరణద్వంద్వం తన్మనో మనుతే హరేః
హరి పాదద్వందాన్ని ద్వంద్వభావం లేకుండా మనసు ధ్యానిస్తుంది.
చరణౌ విష్ణుశరణౌ హిత్వా నారాయణాంగణమ్
ఇతరన్ని వదిలేసి, నారాయణుని ఆశ్రయమైన విష్ణుపాదాలలో శరణు పొందాలి.
వాణీప్రమాణీ క్రియతే గోవిందగుణవర్ణనే
గోవిందుని గుణాలను వర్ణించడంలో వాక్కు ప్రామాణికంగా మారుతుంది.
నితాంతకమలాకాంత నామధేయసుధారసమ్
కమలాకాంతుని నామస్మరణ అమృతంలా మధురంగా ఉంటుంది.
శ్రీముకుంద పదద్వంద్వ పద్మామోదప్రమోదితమ్
శ్రీముకుందుని పాదద్వందం పద్మ సుగంధంతో ఆనందిస్తుంది.
త్వగింద్రియం మధురిపోః పరిస్పృశ్య పదద్వయమ్ 4.1.20.
మధుసూదనుని పాదద్వందాన్ని చర్మేంద్రియంతో తాకినపుడు,