అస్మిన్పురేభిషిచ్యాథ విసృజ్యేంద్రాదికాన్సురాన్
ఈ పట్టణంలో అభిషేకం చేసి, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలను విడిచిపెట్టాను.
శివశర్మా పురీ సౌరేః ప్రభామండల మండితామ్
శివశర్మ సూర్యుని నగరాన్ని, ప్రకాశవలయంతో అలంకరించబడినదిగా చూశాడు.
పృష్టౌ తేన చ తౌ తత్ర తాం పురీం ప్రదదర్శతుః
ఆయన వెనుక, వారు ఇద్దరూ ఆ పట్టణాన్ని చూపించారు.
గణావూచతుః మారీచేః కశ్యపాజ్జజ్ఞే దాక్షాయణ్యాం ద్విజోష్ణగుః
గణులు ఇలా చెప్పారు: మరీచి, కశ్యపుల నుంచి, దాక్షాయణిలో ద్విజుడు ఉష్ణగు జన్మించాడు.
భర్తురిష్టా తతస్తస్మాద్రూపయౌవనశాలినీ 4.1.17.
ఆమె భర్తకు ప్రియమైనది, అందుకే ఆమెకు అందం, యవ్వనం కలిగినవి.
ఆదిత్యస్య హి తద్రూపం మండలస్య తు తేజసా
ఆ రూపం ఆదిత్యునిదే, ఆ ప్రకాశం ఆ వలయానిదే.
న ఖల్వయమృతోంఽడస్థ ఇతి స్నేహాదభాషత
ఈ గుడ్డలో అమృతం లేదని, ప్రేమతో చెప్పలేదు.
తేజస్త్వభ్యధికం తస్య సాఽసహిష్ణుర్వివస్వతః
ఆమె తేజస్సు వివస్వంతుని కన్నా ఎక్కువగా ఉండేది, ఆమె అది భరించలేకపోయింది.
త్రీణ్యపత్యాని భో బ్రహ్మన్సంజ్ఞాయాం మహసాం నిధిః
బ్రహ్మన్, మహిమకు నిలయమైన సంజ్ఞకు ముగ్గురు సంతానము పుట్టారు.
వైవస్వతం మనుం జ్యేష్ఠం యమం చ యమునాం తతః
వైవస్వతుడు మను పెద్దవాడు, తరువాత యముడు, యమునా.
మాయామయీం తతశ్ఛాయాం సవర్ణాం నిర్మమే స్వతః
తర్వాత అతడు తన నుంచే మాయతో కూడిన ఛాయ అనే సవర్నను సృష్టించాడు.
తవాజ్ఞాకారిణీం దేవి శాధి మాం కరవాణి కిమ్
అమ్మా, నీ ఆజ్ఞకు లోబడేను, నన్ను ఆదేశించు—ఏం చేయాలి చెప్పు.
అహం యాస్యామి సదనం త్వష్టుస్త్వం పునరత్ర మే
నేను త్వష్టువు ఇంటికి వెళ్తాను; నువ్వు meanwhile ఇక్కడే ఉండు.
మనురేష యమావేతౌ యమునా యమ సంజ్ఞకౌ
ఈ మను, ఈ ఇద్దరు యములు—యమునా, యముడు—ఇవన్నీ సంజ్ఞ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.
అనాఖ్యేయమిదం వృత్తం త్వయా పత్యౌ శుచిస్మితే 4.1.17.
శుచిస్మితే! ఈ విషయం నువ్వు నీ భర్తకు చెప్పకూడదు.
ఆకచగ్రహణాన్నాహమాశాపాచ్చ కదాచన
నేను ఎప్పుడూ ఆకాశం చేత గానీ, ఆశ వల్ల గానీ పట్టుబడను.
ఇత్యాదిశ్య సవర్ణాం సా తథేత్యుక్తా సవర్ణయా
అలా చెప్పగానే, సావర్ణి 'అలాగే జరుగుతుంది' అని సమాధానం ఇచ్చింది.
పితః సోఢుం న శక్నోమి తేజస్తేజోనిధేరహమ్
నాన్నగారూ! మీ తేజస్సును నేను భరించలేకపోతున్నాను, ఎందుకంటే నేను తేజస్సు మూలంగా పుట్టాను.
నిశమ్యోదీరితం తస్యాః పిత్రానిర్భర్త్సితా బహు
ఆమె మాటలు విని, తండ్రి ఆమెను ఎన్నో విధాలుగా గట్టిగా మందలించాడు.
చింతామవాప మహతీం స్త్రీణాం ధిక్చేష్టితం త్వితి
స్త్రీల ప్రవర్తన ఎంత దురదృష్టకరం! అని ఆలోచిస్తూ, ఆమె గొప్ప చింతలో పడిపోయింది.
స్వాతంత్ర్యం న క్వచిత్స్త్రీణాం ధిగస్వాతంత్ర్యజీవితమ్
స్త్రీలకు ఎక్కడా స్వాతంత్ర్యం లేదు; అటువంటి స్వాతంత్ర్య జీవితం వృధా.
త్యక్తం భర్తృగృహం మౌగ్ధ్యాద్ధంత దువృర్త్తయా మయా
మూర్ఖత్వంతో, చెడు ప్రవర్తనతో నేను భర్త ఇంటిని వదిలిపెట్టాను.
తత్రాస్తి సా సవర్ణా వై పరిపూర్ణమనోరథా
అక్కడ సావర్ణ ఉన్నది; ఆమెకు అన్ని కోరికలు నెరవేరాయి.
తతోతి చండశ్చండాశుః పిత్రోరతిభయంకరః
ఆమె తండ్రి చాలా ఉగ్రుడు, భయంకరమైనవాడు.
స్ఫుటం దృష్టం మయాద్యేతి స్వకరాంగారకర్ష(ర్ప?)ణమ్ ।। 4.1.17.
ఈ రోజు ఆమె తన చేతితో ఎర్రబడ్డ మంటలు తాకినదాన్ని నేను స్పష్టంగా చూశాను.
వయశ్చ ప్రథమం చారు రూపం త్రైలోక్యకాంక్షితమ్
ఆమె యవ్వనం పరిపూర్ణంగా ఉంది; ఆమె అందం మూడు లోకాలకు ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
పతిశ్చ తాదృక్సర్వజ్ఞో లోకచక్షుస్తమోపహః
ఆమె భర్త అన్నీ తెలిసినవాడు, లోకానికి కంటివాడు, అంధకారాన్ని తొలగించేవాడు.
మహ్యం శ్రేయః కథం వా స్యాదితి సా పరిచింత్య చ
నా కోసం ఏ విధంగా శ్రేయస్సు కలుగుతుందో? అని ఆమె ఆలోచించింది.
ఉత్తరాంశ్చ కురూన్ప్రాప చరంతీ నీరసంతృణమ్ తపోబలేన తత్పత్యుః సహిష్యే తేజ ఇత్యలమ్
తరువాత, ఉత్తర కురువులలో రుచిలేని గడ్డి మధ్య సంచరిస్తూ, 'నా భర్త తపస్సు వల్ల ఆయన తేజస్సును భరించగలను, చాలు!' అని నిర్ణయించుకుంది.
మన్యమానోథ తాం సంజ్ఞాం సవర్ణాయాం తదా రవిః
అప్పుడు సావర్ణలో ఆ ఆలోచనను గ్రహించిన సూర్యుడు—