కిమన్యైర్గుణసంభారైరతోపి న సమం విధోః
ఇంకా ఇతర గుణాల సంగ్రహాలు ఎందుకు? అయినా సోమునికి సమానుడు మరొకరు లేరు.
బృహస్పతేస్స వై భార్యామైశ్వర్యమదమోహితః
తన ఐశ్వర్యంపై గర్వంతో మత్తులో ఉన్నవాడు, బృహస్పతికి భార్యను తీసుకున్నాడు.
జహార తరసా తారాం రూపవాన్రూపశాలినీమ్ 4.1.15.
అతడు తారను, అందమైనవాడిని బలవంతంగా అపహరించాడు.
నాయం కలానిధేర్దోషో ద్విజరాజస్య తస్య వై
ఇది కిరణాల నిలయుడైన బ్రాహ్మణుల రాజు తప్పు కాదు.
ధ్వాంతమేతదభితః ప్రసారియత్తచ్ఛమాయ విధినావినిర్మితమ్
ఈ చుట్టూ వ్యాపించిన చీకటి, అతని శాంతికోసం విధి కలిగించిందని భావించాలి.
ఆధిపత్యమదమోహితం హితం శంసితం స్పృశతి నో హరేర్హితమ్
ఆధిపత్య గర్వంతో మత్తులో ఉన్నవాడు చెప్పిన మేలు, హరిదేవుని మేలుకు సమీపించదు.
ధిగ్ధిగేతదధికర్ద్ధి చేష్టితం చంక్రమేక్షణవిలక్షితం యతః
ఈ అధికమైన ప్రయత్నం, మార్గం తప్పిన ప్రవర్తనను తలచుకుంటే నిందించదగ్గదే.
కః కామేన న నిర్జితస్త్రిజగతాం పుష్పాయుధేనాప్యహో కః క్రోధస్యవశంగతో ననచ కో లోభేన సంమోహితః
ఈ మూడు లోకాలలో ఎవరు కామదేవుని బాణాలకు లోనవ్వరు? ఎవరు కోపానికి వశం కాలేరు? ఎవరు లోభంతో మాయలో పడరు?
ఆధిపత్యకమలాతిచంచలా ప్రాప్యతాం చ యదిహార్జితం కిల
ఇక్కడ అధికారం, కమలంలా చంచలమైనది, నిజంగా సంపాదించినద్వారానే లభిస్తుంది.
న యదాంగిరసే తారాం స వ్యసర్జయదుల్బణః
ఉల్బణుడు తారను అంగిరసునికి ఇవ్వనప్పుడు,
తేన బ్రహ్మశిరోనామ పరమాస్త్రం మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు బ్రహ్మశిరస్సు అనే పరమాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
తయోస్తద్యుద్ధమభవద్ఘోరం వై తారకామయమ్
అప్పుడు వారిద్దరి మధ్య తార కోసం ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
నివార్య రుద్రం సమరాత్సంవర్తానలవర్చసమ్ 4.1.15.
ప్రళయాగ్ని వంటి తేజస్సున్న రుద్రుని యుద్ధం నుండి ఆపివేశారు.
అథాంతర్గర్భమాలోక్య తారాం ప్రాహ బృహస్పతిః
ఆ సమయంలో తార గర్భవతిని చూసి, బృహస్పతి ఆమెతో మాటలాడాడు.
ఇషీకాస్తంబమాసాద్య గర్భం సా చోత్ససర్జ హ
ఒక గడ్డి కట్ట దగ్గరికి వెళ్లి, తార తన గర్భాన్ని విడిచిపెట్టింది.
తతః సంశయమాపన్నాస్తారామూచుః సురోత్తమాః
తర్వాత దేవతలందరూ సందేహంతో తారను అడిగారు.
పృచ్ఛమానా యదా దేవై ర్నాహ తారాఽతిసత్రపా
దేవతలు అడుగుతుండగా, తార భయంతో ఏమీ చెప్పలేదు.
తం నివార్య తదా బ్రహ్మా తారాం పప్రచ్ఛ సంశయమ్
అప్పుడు బ్రహ్మా వారిని ఆపి, తారను ఆ సందేహం గురించి అడిగాడు.
తదా స మూర్ధ్న్యుపాఘ్రాయ రాజా గర్భం ప్రజాపతిః
ఆ సమయంలో ప్రజాపతి రాజు ఆ శిశువు తలని వాసాడు.
తతశ్చ సర్వదేవేభ్యస్తేజోరూపబలాధికః
తర్వాత ఆ బాలుడు అన్ని దేవతల్లో రూపంలో, బలంలో, తేజస్సులో శ్రేష్ఠుడయ్యాడు.
జగామ కాశీం నిర్వాణరాశిం విశ్వేశపాలితామ్
ఆయన కాశీకి వెళ్లాడు, అది మోక్షస్థలం, విశ్వేశ్వరుడు కాపాడే నగరం.
తపశ్చచార చాత్యుగ్రముగ్రం సంశీలయన్హృది
అక్కడ హృదయంలో దృఢంగా ధ్యానం చేస్తూ, అత్యంత కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
తతో విశ్వపతిః శ్రీమాన్విశ్వేశో విశ్వభావనః 4.1.15.
తర్వాత శ్రీమంతుడైన విశ్వపతి, విశ్వేశ్వరుడు, జగత్కర్త ప్రగటించాడు.
ఉవాచ చ ప్రసన్నాత్మా జ్యోతీరూపో మహేశ్వరః
ఆ మహేశ్వరుడు, ప్రకాశవంతమైన రూపంతో, సంతోషంగా మాట్లాడాడు.
తవానేనాతి తపసా లింగసంశీలనేన చ
నీ ఈ ఘోర తపస్సు వల్ల, లింగాన్ని ధ్యానం చేసినందువల్ల,
ఇతి శ్రుత్వా వచః సోథ మేఘగంభీర నిఃస్వనమ్
ఈ మాటలు విని, మేఘగంభీరమైన స్వరంతో,
ఉన్మీల్యలోచనే యావత్పురః పశ్యతి బాలకః
ఆ బాలుడు కన్నులు తెరిచి ముందర చూసాడు.
బుధ ఉవాచ నమః పూతాత్మనే తుభ్యం జ్యోతీరూప నమోస్తు తే
బుధుడు ఇలా చెప్పాడు: పవిత్రాత్ముడైన ప్రభూ, నీకు నమస్కారం. వెలుగు రూపమైనవాడా, నీకు వందనం.
నమః సర్వార్తి నాశాయ ప్రణతానాం శివాత్మనే
అన్నీ బాధలను తొలగించేవాడా, శరణాగతులకు మంగళకరుడా, నీకు నమస్కారం.
కృపాలవే నమస్తుభ్యం భక్తిగమ్యాయ తే నమః
దయగలవాడా, నీకు నమస్కారం. భక్తితో చేరగలవాడా, నీకు వందనం.