భవతోపి మహాదేవ భవతాపహరో హి యః
మహాదేవా, మీరు బాధలను తొలగించేవారు.
లింగం సంస్థాప్య సుమహన్నక్షత్రేశ్వర సంజ్ఞితమ్ ।। వారణాయాస్తటే రమ్యే సంగమేశ్వరసన్నిధౌ
వారణా నదీ తీరంలోని అందమైన ప్రదేశంలో, సంగమేశ్వరుని సమక్షంలో, నక్షత్రేశ్వరమనే గొప్ప లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించారు.
దివ్యం వర్ష సహస్రం తు పురుషాయితసంజ్ఞితమ్ 4.1.15.
దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళ పాటు, అది పురుషాయితమనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.
తతస్తుష్టో హి విశ్వేశో వ్యతరద్వరముత్తమమ్
ఆ తరువాత, విశ్వేశ్వరుడు సంతోషించి, అత్యుత్తమమైన వరాన్ని ఇచ్చాడు.
శ్రీ విశ్వేశ్వర ఉవాచ న క్షాంతం హి తపోత్యుగ్రమేతదన్యాభిరీదృశమ్
శ్రీ విశ్వేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: ఇంతటి ఘోరమైన తపస్సు ఇతరులు చేయలేదు.
పురుషాయితసంజ్ఞేన తప్తం యత్తపసాధునా
పవిత్రంగా చేసిన పురుషాయితమనే తపస్సు వల్ల—
జ్యోతిశ్చక్రే సమస్తేఽస్మిన్నగ్రగణ్యా భవిష్యథ
ఈ మొత్తం జ్యోతిర్మండలంలో మీరు అందరికంటే ముఖ్యులవుతారు.
ఓషధీనాం సుధాయాశ్చ బ్రాహ్మణానాం చ యః పతిః
ఔషధాలు, అమృతం, బ్రాహ్మణులకు అధిపతి అయినవాడు—
భవతీనామిదం లింగం నక్షత్రేశ్వర సంజ్ఞితమ్
మీ లింగం నక్షత్రేశ్వరమనే పేరుతో ప్రసిద్ధి అవుతుంది.
ఉపరిష్టాన్మృగాంకస్య లోకో వస్తు భవిష్యతి
మృగాంకుని లోకానికి పైన మీకో ప్రత్యేక లోకం ఉంటుంది.
నక్షత్రపూజకా యే చ నక్షత్రవ్రతచారిణః
నక్షత్రాలను పూజించే వారు, నక్షత్రాలకు సంబంధించిన వ్రతాలు ఆచరించే వారు —
నక్షత్రగ్రహరాశీనాం బాధాస్తేషాం కదాచన
వారికి నక్షత్రాలు, గ్రహాలు, రాశుల వల్ల ఎప్పుడూ ఎలాంటి బాధలు ఉండవు.
అగస్త్య ఉవాచ అతిథిత్వమవాప నేత్రయోర్బుధలోకః శివశర్మణస్త్వథ 4.1.15.
అగస్త్యుడు ఇలా చెప్పాడు: శివశర్ముని కుమారుడు బుధలోకుడు, నేత్రయోరుని వద్ద అతిథిగా వచ్చాడు.
శివశర్మోవాచ కస్య లోకోయమతులో బ్రూతం శ్రీభగవద్గణౌ
శివశర్ముడు ఇలా అడిగాడు: ఈ లోకం ఎవరిది? దీనికి సమానమైనది మరొకటి ఉందా? భగవద్గణాధిపతీ, దయచేసి చెప్పండి.
స్వర్గమార్గవినోదాయ తాపత్రయవినాశినీమ్
స్వర్గమార్గంలో ఆనందం కలిగించేందుకు, మూడు రకాల బాధలను తొలగించేందుకు —
యోసౌ పూర్వం మహాకాంతిరావాభ్యాం పరివర్ణితః
మునుపు మేమిద్దరం గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్నవాడిగా వర్ణించినవాడు —
దక్షిణా రాజసూయస్య యేన త్రిభువనం కృతా
రాజసూయయాగానికి దక్షిణగా మూడు లోకాలను సమర్పించినవాడు —
అత్రినేత్రసముద్భూతః పౌత్రో వై ద్రుహిణస్య యః
అత్రి మహర్షి కంటి నుండి పుట్టినవాడు, బ్రహ్మదేవుని మనవడు అయినవాడు —
నిర్మలానాం కలానాం చ శేవధిర్యశ్చ గీయతే
పవిత్రమైన కిరణాలకు నిలయంగా ప్రశంసించబడే వాడు —
ముదంకుముదినీనాంయస్తనోతి జగతా సహ
ప్రపంచంతో పాటు కమలాలకూ ఆనందాన్ని పంచేవాడు —
కిమన్యైర్గుణసంభారైరతోపి న సమం విధోః
ఇంకా ఇతర గుణాల సంగ్రహాలు ఎందుకు? అయినా సోమునికి సమానుడు మరొకరు లేరు.
బృహస్పతేస్స వై భార్యామైశ్వర్యమదమోహితః
తన ఐశ్వర్యంపై గర్వంతో మత్తులో ఉన్నవాడు, బృహస్పతికి భార్యను తీసుకున్నాడు.
జహార తరసా తారాం రూపవాన్రూపశాలినీమ్ 4.1.15.
అతడు తారను, అందమైనవాడిని బలవంతంగా అపహరించాడు.
నాయం కలానిధేర్దోషో ద్విజరాజస్య తస్య వై
ఇది కిరణాల నిలయుడైన బ్రాహ్మణుల రాజు తప్పు కాదు.
ధ్వాంతమేతదభితః ప్రసారియత్తచ్ఛమాయ విధినావినిర్మితమ్
ఈ చుట్టూ వ్యాపించిన చీకటి, అతని శాంతికోసం విధి కలిగించిందని భావించాలి.
ఆధిపత్యమదమోహితం హితం శంసితం స్పృశతి నో హరేర్హితమ్
ఆధిపత్య గర్వంతో మత్తులో ఉన్నవాడు చెప్పిన మేలు, హరిదేవుని మేలుకు సమీపించదు.
ధిగ్ధిగేతదధికర్ద్ధి చేష్టితం చంక్రమేక్షణవిలక్షితం యతః
ఈ అధికమైన ప్రయత్నం, మార్గం తప్పిన ప్రవర్తనను తలచుకుంటే నిందించదగ్గదే.
కః కామేన న నిర్జితస్త్రిజగతాం పుష్పాయుధేనాప్యహో కః క్రోధస్యవశంగతో ననచ కో లోభేన సంమోహితః
ఈ మూడు లోకాలలో ఎవరు కామదేవుని బాణాలకు లోనవ్వరు? ఎవరు కోపానికి వశం కాలేరు? ఎవరు లోభంతో మాయలో పడరు?
ఆధిపత్యకమలాతిచంచలా ప్రాప్యతాం చ యదిహార్జితం కిల
ఇక్కడ అధికారం, కమలంలా చంచలమైనది, నిజంగా సంపాదించినద్వారానే లభిస్తుంది.
న యదాంగిరసే తారాం స వ్యసర్జయదుల్బణః
ఉల్బణుడు తారను అంగిరసునికి ఇవ్వనప్పుడు,