శ్రుత్వా తథా స వృత్తాంతం ప్రాక్తనం స్వం వినింద్య చ
అలా జరిగిన సంగతిని విని, తన గతాన్ని తానే నిందించుకున్నాడు.
చింతామవాప మహతీం క్వ యామి కరవాణి కిమ్
తనకు తీవ్రమైన ఆందోళన పట్టుకుంది: 'ఎక్కడికి పోవాలి? ఏమి చేయాలి?' అని ఆలోచించాడు.
దేశాంతరే హ్యస్తి ధనః సద్విద్యః సుఖమేధతే
ఇంకొక దేశంలో ధనం, మంచి జ్ఞానం, సుఖం సంపాదించవచ్చు.
యాయజూకే కులే జన్మ క్వక్వ మే వ్యసనం తథా
యజ్ఞాలు చేసే కుటుంబంలో పుట్టిన నాకు దురదృష్టం ఎక్కడ ఉంది?
భిక్షితుం నాధిగచ్ఛామి న మే పరిచితః క్వచిత్
నేను ఎవరిని అడిగి భిక్ష తీసుకోవాలో దొరకడం లేదు, నాకు ఎక్కడా పరిచయమైనవారు లేరు.
సదాభ్యుదితే భానౌ ప్రసూర్మే మృష్టభోజనమ్
ప్రతి ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించినప్పుడు, అమ్మ నన్ను బాగా వండిన భోజనంతో పోషిస్తుంది.
ఇతి చింతయతస్తస్య భానురస్తాచలం గతః
అతను ఇలా ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, సూర్యుడు పడమటి కొండ వెనుకకు అస్తమించాడు.
మహోపహారానాదాయ నగరాద్బహిరభ్యగాత్
పెద్ద కానుకలు తీసుకుని, పట్టణం బయటకు వెళ్లాడు.
పక్వాన్నగంధమాఘ్రాయ క్షుధితః స తమన్వగాత్ 4.1.13.
వండిన అన్నం వాసన వాసించి, ఆకలితో ఉన్నవాడు అతని వెంట వెళ్లాడు.
పలాయమానో నిహతః క్షణాత్పంచత్వమాగతః
పారిపోతూ ఉన్నవాడిని కొట్టి, క్షణంలోనే మరణానికి గురిచేశారు.
కులాచారప్రతీపోయం పిత్రోర్వాక్యపరాఙ్ముఖః 4.1.13.
ఇతడు కుటుంబ ఆచారాలకు వ్యతిరేకంగా, తల్లిదండ్రుల మాటలు పట్టించుకోకుండా ఉన్నాడు.
కలింగరాజోభవితాఽధునావిధుతకల్మషః 4.1.13.
ఇప్పుడు కలింగ రాజు పాపాలన్నీ తొలగించుకుని పవిత్రుడవుతాడు.
స్వార్థదీపదశోద్యోత లింగమౌలి తమోహరః 4.1.13.
స్వార్థానికి దీపం, శిరస్సుపై గుర్తు, చీకటిని తొలగించేవాడు.
తావత్తతాప స తపస్త్వగస్థిపరిశేషితమ్ 4.1.13.
అతడు అంతకాలం తపస్సు చేసి, చివరకు చర్మం, ఎముకలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
క్రూరదృగ్వీక్షతే యావత్పునఃపునరిదం వదన్ 4.1.13.
క్రూరమైన చూపుతో చూస్తూ, ఇదే మాటను మళ్లీ మళ్లీ చెప్పాడు.
దేవేన దత్తా యే తుభ్యం వరాః సంతు తథైవ తే 4.1.13.
దేవుడు నీకు ఇచ్చిన వరాలు యథాతథంగా ఉండిపోతాయి.
పుర్యాం యక్షేశ్వరాణాం తే స్వరూపమితి వర్ణితమ్
పట్టణంలో యక్షేశ్వరుల స్వరూపాలు ఇలా వివరించబడ్డాయి.
అలకాయాః పురోభాగే పూరైశానీమహోదయా
అలకా నగరానికి ముందుగా, ఈశాన్య దిశలో, గొప్ప పర్వతం వెలిసింది.
శివస్మరణసంసక్తాః శివవ్రతపరాయణాః
శివుని స్మరణలో లీనమై, శివ వ్రతాలకు అంకితమై ఉంటారు.
సాభిలాషాస్తపస్యంతి స్వర్గభోగోస్త్వితీహ నః
వారు కోరికతో తపస్సు చేస్తారు, కానీ మనకు ఇక్కడ స్వర్గసుఖాలు కావాలని లేదు.
అజైకపాదహిర్బుధ్న్య ముఖ్యా ఏకాదశాపి వై
అజైకపాదుడు, అహిర్బుధ్నుడు, ముఖ్యమైన పదకొండు రుద్రులు కూడా ఉన్నారు.
పుర్యష్టకం చ దుష్టేభ్యో దేవధ్రుగ్భ్యో హ్యవంతి తే
ఆ ఎనిమిది రూపాల నగరాన్ని, దుష్టుల నుండి, దేవతలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారి నుండి, వారు కాపాడుతారు.
ఏతైరపి తపస్తప్తం ప్రాప్య వారాణసీం పురీమ్
వారు కూడా తపస్సు చేసి, వారాణసి నగరానికి చేరుకున్నారు.
ఈశానేశ ప్రసాదేన దిశ్యైశ్యాం హి దిగీశ్వరాః
ఈశానేశ్వరుని కృపతో, వారు దిక్కుల పాలకులయ్యారు.
భాలనేత్రా నీలగలాః శుద్ధాంగా వృషభధ్వజాః
వారి నుదిటిపై మూడవ కన్ను, మెడ నీలంగా, శరీరం పవిత్రంగా, వృషభధ్వజం చేత పట్టుకుని ఉంటారు.
తేఽస్యాం పురి వసంత్యైశ్యాం సర్వభోగసమృద్ధయః
వారు ఈ నగరంలో నివసిస్తూ, అన్ని భోగాలు, ఐశ్వర్యాలతో జీవిస్తున్నారు.
విపన్నాస్తేన పుణ్యేన జాయంతే ఽత్రపురోహితాః 4.1.14.
పుణ్యం కోల్పోయినవారు ఇక్కడ పురోహితులుగా జన్మిస్తారు.
త ఏవ రుద్రా విజ్ఞేయా ఇహాముత్రాప్యసంశయమ్
వాళ్లే ఇక్కడ, పరలోకంలో కూడా, సందేహం లేకుండా రుద్రులుగా తెలుసుకోవాలి.
ఉపోష్యభూతాంయాంకాంచిన్న నరో గర్భభాక్పునః
చతుర్దశి రోజున ఉపవాసం చేసినవాడు మళ్లీ గర్భంలో జన్మించడు.
శివశర్మా దివాప్యుచ్చైరపశ్యచ్చంద్రచంద్రికామ్
శివశర్ముడు పగలు కూడా స్పష్టంగా చంద్రకాంతిని చూశాడు.