బ్రాహ్మణానాం ధనం పుత్ర సద్విద్యా సాధుసంగమః
బ్రాహ్మణులకు ధనం అంటే మంచి విద్య, మంచివారి స్నేహమే.
ఇతి రూఢిమిహ ప్రాప్తాస్తవ పూర్వపితామహాః
ఇలా నీ పూర్వీకులు ఇక్కడ మంచి పేరు సంపాదించారు.
సద్విద్యా సుమనో ధేహి బ్రాహ్మణాచారమాచర
మంచి విద్యను ఆదరించు, బ్రాహ్మణుని ఆచారాన్ని పాటించు.
ఊనవింశతికోఽసి త్వమేషా షోడశవార్షికీ
నీవు ఇనిమీద తొమ్మిది సంవత్సరాలు నిండలేదు; ఆమె పదహారు సంవత్సరాల వయసు.
ఏతాం సంవృణు సద్వృత్తాం పితృభక్తియుతా భవ
ఈ మంచితనమున్న అమ్మాయిని ఎంచుకో, తండ్రిని గౌరవించు.
తతోఽపత్రపసే కిం న త్యజ దుర్వృత్తతాం శిశో
అప్పుడు నీకు సిగ్గేమిటి? బిడ్డా, చెడ్డ అలవాట్లు వదిలిపెట్టు.
తేభ్యోపి న బిభేషి త్వం శుద్ధోస్యుభయ వంశతః
వారినుండి కూడా నీవు భయపడటం లేదు; నీవు రెండు వంశాల వారసుడవు, నిర్మలమైనవాడవు.
గృహేపి శిష్యాన్పశ్యైతాన్పితుస్తే వినయోచితాన్
ఇంట్లో ఉన్నప్పటికీ, నీ తండ్రికి విధేయంగా ఉన్న ఈ శిష్యులను చూడు.
శ్రద్ధాం విహాయ తే తాతే వృత్తిలోపం కరిష్యతి 4.1.13.
నీవు విశ్వాసాన్ని వదిలేస్తే, బిడ్డా, జీవనం కోల్పోతావు.
అనంతరం హసిష్యంతి యుక్తం దీక్షితతాస్త్వితి
వెంటనే వారు నవ్వుతూ, 'ఇది దీక్ష తీసుకున్నవాడికి తగినదే' అంటారు.
మాతుశ్చరిత్రం తనయో ధత్తే దుర్భాషణైరితి
తల్లి స్వభావాన్ని కుమారుడు దుర్భాషణాలతో చూపిస్తాడని అంటారు.
తదంఘ్రిలీనమనసో మమ సాక్షీ మహేశ్వరః
నా మనసు ఆయన పాదాలపై లీనమై ఉంది; మహేశ్వరుడు నాకు సాక్షి.
అహో బలీయాన్సవిధిర్యేన జాతా భవానితి
హాయ్, విధి ఎంత బలమైనదో చూడు, దాని వల్ల నీవు జన్మించావు.
న తత్యాజ చ తద్ధర్మం దుర్బోధో వ్యసనీ యతః
ఆయన ఆ కష్టమైన ధర్మాన్ని వదలలేదు, ఎందుకంటే ఆయనకు అది అలవాటు అయింది.
సపారదారైర్వ్యసనైరేభిః కోత్ర న ఖండితః
ఇతరుల భార్యలతో మరియు ఈ దుర్వ్యసనాలతో అలవాటు పడినవారిలో ఎవరు నాశనం కాలేదు?
అర్పయేద్ద్యూతకారాణాం సకుప్యం వసనాదికమ్
ఆయన కోపంతో జూదగాళ్లకు వస్త్రాలు మరియు ఇతర వస్తువులు ఇచ్చేవాడు.
స్వపంత్యాస్త్వేకదాఽఽదాయ దురోదరికరేఽర్పయత్
ఒకసారి తన భార్య వస్త్రాన్ని తీసుకుని దూరంగా ఉన్న జూదగాడికి ఇచ్చాడు.
దీక్షితేన పరిజ్ఞాతా దైవాద్ద్యూతకృతః కరే పృష్టస్తేనాథ నిర్బంధాదసకృత్ప్రత్యువాచ కిమ్
దీక్ష తీసుకున్నవాడు అతన్ని విధివశాత్తు జూదగాడిగా గుర్తించి, ఎందుకు అని పదే పదే అడిగాడు.
మమాక్షిపసి విప్రోచ్చైః కిం మయా చౌర్య కర్మణా 4.1.13.
నువ్వు నాకు పెద్దగా అపవాదం చేస్తున్నావు బ్రాహ్మణా, నేను ఏ దొంగతనం చేశాను?
మమ మాతుర్హి పూర్వే ద్యుర్జిత్వానీతో హి శాటకః
నా తల్లికోసం, గతంలో జూదంలో గెలిచిన వస్త్రాన్ని తీసుకొచ్చారు.
అన్యేషాం ద్యూతకర్తృణాం భూరి తేనార్పితం వసు
ఇతర జూదగాళ్లకు ఆయన చాలా ధనం ఇచ్చాడు.
భాజనాని విచిత్రాణి కాంస్య తామ్రమయాని చ
వివిధ రకాల కాంస్యం, రాగి పాత్రలు కూడా ఇచ్చేవాడు.
న తేన సదృశః కశ్చిదాక్షికో భూమిమండలే
భూమిపై అతనికి సమానమైన జూదగాడు ఎవరూ లేరు.
కథం నాజ్ఞాయి తనయో ఽవినయానయకోవిదః
తప్పు మార్గాల్లో నిపుణుడైన కుమారుడిని ఎలా గుర్తించలేకపోయారు?
ప్రావృత్య వాససా మౌలిం ప్రావిశన్నిజమందిరమ్
తలపై వస్త్రాన్ని చుట్టుకుని, తన ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
దీక్షితాయిని కుత్రాసి క్వ తే గుణనిధిః సుతః
దీక్షితాయినీ, నువ్వెక్కడ ఉన్నావు? నీ కుమారుడు, ఆ గుణాల నిధి ఎక్కడ ఉన్నాడు?
అంగోద్వర్తన కాలే యా త్వయా మేంఽగులితో హృతా
నా అవయవాలకు నూనె రాసే సమయానికి, నువ్వు నన్ను అడిగి తీసుకున్న ఉంగరం—
ఇతి శ్రుత్వాథ తద్వాక్యం భీతా సా దీక్షితాయినీ
ఆ మాటలు విన్న దీక్షితాయినీ భయపడింది.
వ్యగ్రాస్మి దేవపూజార్థముపహారాది కర్మణి 4.1.13.
దేవతల పూజకు, నైవేద్యాది పనుల్లో నేను బిజీగా ఉన్నాను.
ఇదానీమేవ పక్వాన్నకరణవ్యగ్రయా మయా
ఇప్పుడే నేను అన్నం వండడంలో తలమునకగా ఉన్నాను.