ఉత్కంటాసనగుల్ఫాస్ఫిగ్నాభిరస్యాపి వర్తులా
ఆమె మడమలు, మోకాళ్లు, పాదాల ముల్లు, తొడలు అన్నీ వృత్తాకారంగా ఉంటాయి.
ధారైకా మూత్రయత్యస్మిన్దక్షిణావర్తినీ యది 4.1.11.
ఆమె ఒకే ధారగా, కుడివైపు తిరిగి మూత్రం చేస్తే—
విస్తీర్ణౌ మాంసలౌ స్నిగ్ధౌ స్ఫిచావస్య సుఖోచితౌ
ఆమె నితంబాలు విస్తారంగా, మాంసలంగా, మృదువుగా, సుఖానికి అనుకూలంగా ఉంటాయి.
శ్రీవత్సవజ్రచక్రాబ్జ మత్స్యకోదండదండభృత్
ఆయన శరీరంపై శ్రీవత్సం, వజ్రం, చక్రం, పద్మం, చేప, అంకుశం, దండం వంటి లక్షణాలు ఉంటాయి.
ద్వాత్రింశద్దశనశ్చాయం కరకంబు శిరోధరః
ఆయనకు ముప్పై రెండు పళ్ళు, శంఖంలాంటి చేతులు, కలశంలాంటి మెడ ఉంటాయి.
మధుపింగలనేత్రోఽసౌ నైనం శ్రీస్త్యజతి క్వచిత్
ఆయన కన్నులు తేనెరంగులో మెరిసిపోతుంటాయి; లక్ష్మీ దేవి ఎప్పుడూ ఆయనను వదలదు.
ఊర్ధ్వరేఖాంకితపదో నిఃశ్వసన్పద్మగంధవాన్
ఆయన పాదాలపై పైకి లైన్లు ఉంటాయి; ఆయన ఊపిరిలో పద్మపు పరిమళం ఉంటుంది.
కింతు సర్వగుణోపేతం సర్వలక్షణలక్షితమ్
అయితే, అన్ని గుణాలు, అన్ని శుభలక్షణాలు ఆయనలో ఉన్నాయి.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన రక్షణీయస్త్వసౌ శిశుః
కాబట్టి, ఈ శిశువును అన్ని విధాలా జాగ్రత్తగా కాపాడాలి.
శంకేఽస్య ద్వాదశేవర్షే ప్రత్యూహో విద్యుదగ్నితః
ఆయన పదకొండవ సంవత్సరంలో మిడుపు లేదా అగ్ని వల్ల ఏదైనా విఘ్నం కలగొచ్చని అనుమానం కలుగుతోంది.
విశ్వానరః సపత్నీకస్తచ్ఛ్రుత్వా నారదేరితమ్
విశ్వానరుడు తన భార్యతో కలిసి నారదుడు చెప్పిన మాటలు విన్నాడు.
హాహతోస్మీతి వచసా హృదయం సమతాడయత్ 4.1.11.
‘‘హాయో, నేను నాశనమయ్యాను!’’ అని చెబుతూ తన హృదయాన్ని బలంగా కొట్టుకున్నాడు.
శుచిష్మత్యపి దుఃఖార్తా రురోదాతీవ దుఃసహమ్
పవిత్రమైన మనసున్న ఆమె, దుఃఖంతో బాధపడి, భరించలేక బాగా ఏడ్చింది.
హాశిశో హాగుణనిధే హా పితుర్వాక్యకారక
‘‘హాయో బిడ్డా! హాయో గుణనిధీ! హాయో తండ్రి మాటను నెరవేర్చినవాడా!’’
త్వదేకపుత్రాం హాపుత్రకోఽత్ర మాం త్రాయతే పురా
‘‘హాయో నా ఒక్కగానొక్క కుమారుడా! ఈ చిన్నవాడు నన్ను ఇక్కడ రక్షించాలి!’’
హా బాల హా విమల హా కమలాయతాక్ష హా లోకలోచనచకోర కురంగలక్ష్మన్
‘‘హాయో బాలా! హాయో నిర్మలుడా! హాయో కమలాక్షా! హాయో లోకానికి చంద్రుడవు, చకోరపక్షి లాంటి కన్నులు, కురంగముద్రలు ఉన్నవాడా!’’
హా పూర్ణచంద్రముఖ హా సునఖాంగులీక హా చాటుకారవచనామృతవీచిపూర
అయ్యో, పూర్ణచంద్రుడిలా మెరిసే ముఖం! అయ్యో, బంగారు వజ్రాల్లాంటి వేల్లు! అయ్యో, మధురంగా పరవళ్లు తొక్కే అమృతపు మాటలు!
నోప్తో బలిర్న బత కాసు చ దేవతా సుతీర్థాని కాని న మయాధ్యుషితాని వత్స
బలి గానీ, దేవతలు గానీ నాకు లభించలేదు. వత్సా, నేను ఏ పవిత్ర తీర్థాన్ని విడిచిపెట్టాను? అన్ని పవిత్ర స్థలాల్లో నేను నివసించాను.
సంసారసాగరతరే హర దుఃఖభారం సారం ముఖేందుమభిదర్శయ సౌఖ్యసింధో
ఈ సంసారసముద్రంలో బాధల భారాన్ని తొలగించు. సుఖసముద్రా! చంద్రబింబంలా మెరిసే ముఖాన్ని చూపించు.
కిందేవతా అహహ జన్మమహోత్సవేఽస్య జ్ఞాత్వేతి భావిమిలితా యుగపత్సమస్తాః
ఓ దేవతలారా! ఈ జన్మమహోత్సవంలో, ఇలా తెలిసి, మీరు అందరూ ఒక్కసారిగా ఎందుకు చేరారు?
శంభో మహేశ కరుణాకర శూలపాణే మృత్యుంజయస్త్వమితి వేదవిదో వదంతి
ఓ శంభో! ఓ మహేశ్వరా! ఓ కరుణామయా! ఓ శూలాన్ని ధరించినవాడా! ఓ మరణాన్ని జయించినవాడా! వేదాన్ని తెలిసినవారు ఇలా అంటారు.
హా హంతహంతభవతా భవ తాపహారీ కస్మాద్విధేఽత్ర విదధే బహుభిః ప్రయత్నైః 4.1.11.
అయ్యో! బాధలను తొలగించేవాడా! ఇంత కష్టపడి ఇది ఎందుకు సృష్టించావు?
హా కాలబాలకవతీ కిముతేన రాజ్ఞీ త్వత్కాలతాం న హృతవాన్నసుతాననేందుః
అయ్యో! కాలంలాంటి బిడ్డను కనిన రాణీ! నీ కుమారుని కాలాన్ని ఎందుకు తీసిపోలేదు, చంద్రాననమా?
ఇత్థం విలప్య బహుశో నయనాంబుధారాసంపాతజాత తటినీ శతముత్తరంగమ్
ఇలా పదే పదే విలపిస్తూ, కన్నీటి ప్రవాహాల వల్ల ఒక నది ఏర్పడింది.
ఆకర్ణ్య తత్కరుణవత్పరిదేవితాని తాని ద్రుమా వ్రతతయః కుసుమాశ్రుపాతైః
ఆ కరుణతో కూడిన విలాపాలను విని, వ్రతాన్ని పాటించే చెట్లు కన్నీటి కలిసిన పువ్వులను వదిలాయి.
రుణ్ణం తయా కిల తథా బహుముక్తకంఠమార్తస్వరైః ప్రతిరవచ్ఛలతో యథోచ్చైః
ఆమె గొంతు బిగుసుకుని, బాధతో నిండిన స్వరాలతో అరణ్యంలో ప్రతిధ్వని గట్టిగా వినిపించింది.
శ్రుత్వార్తనాదమితి విశ్వనరోపి మోహం హిత్వోత్థితః కిమితి కింత్వితి కింకిమేతత్
ఆ బాధతో కూడిన అరుపు విని, విశ్వనరుడు మోహాన్ని వదిలి లేచి, 'ఇది ఏమిటి? ఏమైందీ? ఇదంతా ఏమిటి?' అని అడిగాడు.
అగస్త్య ఉవాచ తతో దృష్ట్వా స పితరౌ బహుశోకసమావృతౌ
అగస్త్యుడు చెప్పాడు: అప్పుడు అతను తన తల్లిదండ్రులు తీవ్రమైన శోకంలో మునిగిపోయినదాన్ని చూశాడు.
న మాంకృత వపుస్త్రాణం భవచ్చరణరేణుభిః
మీ పాదధూళితో ఈ దేహాన్ని రక్షణగా మార్చుకోలేదు.
ప్రతిజ్ఞాం శృణుతం తాతౌ యది వాం తనయో హ్యహమ్
తల్లిదండ్రులారా! నేను మీ కుమారుడినైతే, నా ప్రతిజ్ఞను వినండి.