ఏషామన్యతమః కార్యో గృహస్థేన విపశ్చితా
వివేకం ఉన్న గృహస్థుడు వీరిలో ఎవ్వరినైనా పొందాలి.
అన్నప్రాశనమబ్దార్ధే చూడాబ్దే చార్థవత్కృతా ।। 4.1.11.
ఆరు నెలలకే అన్నప్రాశనాన్ని, మొదటి సంవత్సరంలో చుట్టకర్మను యథావిధిగా చేయాలి.
కర్ణవేధం తతః కృత్వా శ్రవణర్క్షే సకర్మవిత్
తర్వాత, శుభమైన నక్షత్రంలో, కర్మానుసారం చెవి చీల్చే కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాలి.
ఉపాకర్మ తతః కృత్వా వేదానధ్యాపయత్సుధీః
ఆ తరువాత ఉపనయనం చేసి, జ్ఞానవంతుడు వేదాలను బోధిస్తాడు.
విద్యాజాతం సమస్తం చ సాక్షిమాత్రాద్గురోర్ముఖాత్
అన్ని విద్యలు గురువు నోటివద్ద నుంచే ప్రత్యక్షంగా నేర్పబడతాయి.
తతోథ నవమే వర్షే పిత్రోః శుశ్రూషణే రతమ్
తర్వాత తొమ్మిదవ సంవత్సరంలో తల్లిదండ్రులకు సేవ చేయడంలో మనస్సు పెట్టాలి.
విశ్వానరోటజం ప్రాప్య దేవర్షిర్నారదః సుధీః
విశ్వానరోటజుడిని పొందిన అనంతరం, మేధావి దేవర్షి నారదుడు—
కురుతే యువయోర్వాక్యమయం గృహపతిః శిశుః
ఆ గృహస్థబాలుడు మీరు ఇద్దరూ చెప్పిన మాటలను పాటిస్తాడు.
నాన్యత్తీర్థం న వా దేవో న గురుర్న చ సత్కియా
పితృదేవతలకు మించిన తీర్థం లేదు, దేవుడు లేదు, గురువు లేదు, మంచి కార్యం లేదు.
న పిత్రోరధికం కించిత్త్రిలోక్యాం తనయస్య హి
కుమారునికి మూడు లోకాలలో తల్లిదండ్రులకన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.
అంభోభిరభిషిచ్యస్వం జననీచరణచ్యుతైః
తల్లి పాదాల నుంచి జారిన నీటితో నీవు నీను అభిషేకించుకో.
సంన్యస్తాఖిలకర్మాపి పితుర్వంద్యో హిమస్కరీ 4.1.11.
అన్ని కర్మలు వదిలేసినవాడైనా తండ్రిని గౌరవించాలి, హిమకరీ.
ఇదమేవ తపోత్యుగ్రమిదమేవపరం వ్రతమ్
ఇదే గొప్ప తపస్సు; ఇదే పరమ వ్రతం.
మన్యేమాన్యో నాధమస్య తథాన్యస్య యథా యువామ్
మీ ఇద్దరితో సమానంగా ఇంకెవరూ లేరు, నిందితుడైనా, మరొకరైనా.
వైశ్వానరసమభ్యేహి మమోత్సంగే నిషీద భో
వైశ్వానరా, దగ్గరకి రా, నా మోకాలిపై కూర్చో, బిడ్డా.
ఇత్యుక్తో మునినా బాలః పిత్రోరాజ్ఞామవాప్య సః
ముని ఇలా చెప్పగానే, ఆ బాలుడు తల్లిదండ్రుల ఆజ్ఞను స్వీకరించాడు.
తతో దృష్ట్వాస్య సర్వాంగం తాలుజిహ్వాద్విజానపి
తర్వాత, అతని తల నుండి నాలుక, దంతాలు సహా అన్ని అవయవాలను చూశారు.
స్మృత్వా శివౌ గణాధ్యక్షమూర్ధ్వీభూతముదఙ్ముఖమ్
శివుడిని, గణాధ్యక్షుడిని, ఉత్తరదిశను చూస్తూ పైకి ఉన్నవాడిని స్మరించాడు.
తిర్యగూర్ధ్వం సమో మానే యోష్టోత్తరశతాంగులః
అతని శరీరం అడ్డంగా, పైకి, సమంగా కొలిచినప్పుడు నూటయెనిమిది వేలు పొడవుగా ఉంది.
పంచసూక్ష్మః పంచదీర్ఘః సప్తరక్తః షడున్నతః
అతనికి ఐదు సూక్ష్మమైనవి, ఐదు పొడవైనవి, ఏడు ఎర్రగా ఉన్నవి, ఆరు పైకి ఉన్నవి ఉన్నాయి.
పంచదీర్ఘాణి శస్యాని యథాదీర్ఘాయుషోస్య వై
ఆ ఐదు పొడవైన లక్షణాలు శుభకరమైనవి; అవి దీర్ఘాయుష్కుడని సూచిస్తాయి.
గ్రీవాజంఘా మేహనైశ్చ త్రిభిర్హ్రస్వోయమీడితః 4.1.11.
అతని మెడ, కాళ్లు, మరియు లింగం మూడు వేళ్ళ పొడవులో తక్కువగా ఉన్నాయి, ఇవి ప్రశంసించబడ్డవి.
త్వక్కేశాంగులిదశనాః పర్వాణ్యంగులిజాన్యపి
అతని చర్మం, జుట్టు, వేళ్లు, పళ్ళు, అలాగే వేళ్ల నుంచి ఏర్పడిన మడులు కూడా —
వక్షః కుక్ష్యలకం స్కంధ కరం వక్త్రం షడున్నతమ్
ఛాతీ, పొత్తికడుపు, పక్కలు, భుజాలు, చేతులు, ముఖం — ఇవి ఆరు పైకి ఉన్నవి.
పాణ్యోస్తలే చ నేత్రాంతే తాలుజిహ్వాధరౌష్ఠకమ్
చేతుల తళ్లు, కళ్ల చివర్లు, తాలువు, నాలుక, క్రింది పెదవి, కని — వీటిలో కూడా ఉన్నాయి.
లలాటకటివక్షోభిస్త్రివిస్తీర్ణో యథాహ్యసౌ
అతని నుదురు, నడుం, ఛాతీ మూడు చోట్ల విస్తారంగా ఉన్నాయి.
కమఠీపృష్ఠకఠినావకర్మకరణౌ కరౌ
అతని చేతులు కమెట పিঠులా గట్టిగా ఉండి, పనికివచ్చేలా ఉన్నాయి.
అచ్ఛిన్నా తర్జనీం వ్యాప్య తథా రేఖాస్య దృశ్యతే
అతని చూపుడు వేళ్లు విరగకుండా పొడవుగా ఉండి, వాటిలో రేఖలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి.
పాదౌ సుమాంసలౌ రక్తౌ సమౌ సూక్ష్మౌ సుశౌభనౌ
ఆయన పాదాలు మాంసలంగా, ఎర్రగా, సమంగా, సన్నగా, ఎంతో అందంగా ఉంటాయి.
స్వల్పాభిః కరరేఖాభిరారక్తాభిః సదాసుఖీ
ఆయన చేతుల్లో గీతలు తక్కువగా ఉంటాయి, ఎప్పుడూ ఎర్రగా మెరిసిపోతూ, సుఖంగా జీవిస్తాడు.