భువి తీర్థాన్యనేకాని లోలమాయుశ్చలం మనః
ఈ భూమిపై అనేక తీర్థాలు ఉన్నాయి; మనుష్యుడి ఆయుష్సు చంచలంగా, మనస్సు స్థిరంగా ఉండదు.
అయోధ్యాం చ పురీం గత్వా సరయూమవగాహ్య చ
అతడు అయోధ్య అనే పురికి వెళ్లి, సరయూ నదిలో స్నానం చేస్తాడు.
పంచరాత్రముషిత్వా తు బ్రాహ్మణాన్పరిభోజ్య చ
అక్కడ అయిదు రాత్రులు గడిపి, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెడతాడు.
సితాఽసితే సరిచ్ఛ్రేష్ఠే యత్రాస్తాం సురదుర్లభే
అక్కడ తెల్లటి, నల్లటి నదులలో శ్రేష్ఠమైనవి ఉన్నాయి; అవి దేవతలకు కూడా దుర్లభం.
క్షేత్రం ప్రజాపతేః పుణ్యం సర్వేషామేవ దుర్లభమ్
అక్కడ ప్రజాపతి పవిత్రమైన క్షేత్రం ఉంది, అది అందరికీ చేరడం చాలా కష్టం.
దమయంతీం కలిం కాలం కలిందతనయాం శుభామ్
అక్కడ దమయంతి, కలి, కాలం, కలిందునందన అయిన పవిత్ర నది ఉంటారు.
ప్రకృష్టం సర్వయాగేభ్యః ప్రయాగమితి గీయతే
అది అన్ని యాగాలను మించిపోయిన ప్రాయాగంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
యత్ర స్థితః స్వయం సాక్షాచ్ఛూలటంకో మహేశ్వరః 4.1.7.
అక్కడ స్వయంగా మహేశ్వరుడు త్రిశూలంతో, లక్షణంతో నిలిచివుంటాడు.
తత్రాఽక్షయ్యవటోఽప్యస్తి సప్తపాతాలమూలవాన్
అక్కడే ఎప్పటికీ క్షీణించని వటవృక్షం ఉంది; దాని వేర్లు ఏడు పాతాళాల వరకు విస్తరించి ఉంటాయి.
హిరణ్యగర్భో విజ్ఞేయః స సాక్షాద్వటరూపధృక్
హిరణ్యగర్భుడు అక్కడ వటవృక్ష రూపంలో ప్రత్యక్షంగా ఉండడాన్ని తెలుసుకోవాలి.
యత్ర లక్ష్మీపతిః సాక్షాద్వైకుంఠాదేత్య మానవాన్
అక్కడ లక్ష్మీపతి స్వయంగా వైకుంఠం నుండి వచ్చి మానవులను దర్శిస్తాడు.
శ్రుతిభిః పరిపఠ్యేతే సితాఽసిత సరిద్వరే
వేదాలలో తెల్లటి, నల్లటి నదుల శ్రేష్ఠతను వర్ణిస్తారు.
శివలోకాద్బ్రహ్మలోకాదుమాలోకవరాత్పునః తపోజనమహర్భ్యశ్చ సర్వే స్వర్లోకవాసినః
శివలోకం, బ్రహ్మలోకం, ఉమా యొక్క ఉత్తమ లోకం, అలాగే తపోలోకం, జనలోకం, మహర్లోకం, స్వర్గలోకం వాసులు అందరూ అక్కడికి వస్తారు.
అచలా హిమవన్ముఖ్యాః కల్పవృక్షాదయో నగాః
అచలమైన హిమవంతుడు ప్రధానమైనవాడు; కల్పవృక్షాదులు వంటి చెట్లు కూడా పర్వతాలుగా ఉంటాయి.
దిగంగనాః ప్రార్థయంతి యత్ప్రయాగానిలానపి
ప్రయాగంలో వీచే గాలులను కూడా ఆకాశకన్యలు కోరుకుంటారు.
అశ్వమేధాదియాగాశ్చ ప్రయాగస్య రజః పునః
అశ్వమేధాది యాగాల ఫలితాన్ని కూడా ప్రయాగపు ధూళి మించిపోతుంది.
మజ్జాగతాని పాపాని బహుజన్మార్జితాన్యపి 4.1.7.
ఎన్ని జన్మల్లో సంపాదించిన పాపాలైనా, ఎడమదొక్కలో దాగి ఉన్నవాటికైనా, ఇక్కడ కడుగుతారు.
ధర్మతీర్థమిదం సమ్యగర్థతీర్థమిదం పరమ్
ఇది నిజంగా ధర్మానికి పవిత్రతీర్థం, ధనానికి అత్యుత్తమ తీర్థం.
బ్రహ్మహత్యాది పాపాని తావద్గర్జంతి దేహిషు
బ్రహ్మహత్య వంటి పాపాలు, శరీరధారులలో అప్పటివరకు గర్జిస్తూనే ఉంటాయి.
తద్విష్ణోః పరమం పదం సదా పశ్యంతి సూరయః
మహర్షులు ఎప్పుడూ విష్ణువు యొక్క పరమపదాన్ని దర్శిస్తారు.
సరస్వతీ రజో రూపా తమోరూపా కలిందజా
సరస్వతి ధూళిలా రూపం కలిగినవారు, కలిందజా చీకటి స్వభావం కలిగినవారు.
ఇయం వేణీహి నిఃశ్రేణీ బ్రహ్మణో వర్త్మయాస్యతః
ఈ వ్రేళ్లవలె కలిసిన నది, బ్రహ్మదారి మెట్టిలేని మార్గం.
కాశీతి కాచిదబలా భువనేషు రూఢా లోలార్క కేశవవిలోలవిలోచనా
కాశీ అనే ఒక యువతి లోకాలలో స్థిరంగా ఉంది; ఆడుకుంటున్న సూర్యుడు, కేశవుని చూపులతో ఆమె కన్నులు చంచలంగా ఉన్నాయి.
అగస్తిరువాచ తీర్థరాజప్రయాగస్య తీర్థైః సంసేవితస్య చ
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు — తీర్థరాజు అయిన ప్రయాగం, అనేక పవిత్రతీర్థాలు సేవించినది —
పాపినాం యాని పాపాని ప్రసహ్య క్షాలితాన్యహో
పాపుల పాపాలు ఇక్కడ బలవంతంగా కడుగబడతాయంటే ఎంత ఆశ్చర్యం!
ప్రయాగస్య గుణాన్జ్ఞాత్వా శివశర్మా ద్విజః సుధీః
ప్రయాగపు గొప్పతనాన్ని తెలుసుకున్న జ్ఞానవంతుడు అయిన శివశర్మ బ్రాహ్మణుడు —
ప్రవేశ ఏవ సంవీక్ష్య స దేహలివినాయకమ్ 4.1.7.
లోపలికి ప్రవేశించగానే, అతడు గడపదైవాన్ని దర్శించాడు.
నివేద్యమోదకాన్పంచ వంచయంతం నిజం జనమ్
ఐదు మోదకాలను సమర్పిస్తూ, తనవారిని మోసం చేశాడు.
ఆగత్య దృష్ట్వా మణికర్ణికాయాముదగ్వహాం స్వర్గతరంగిణీం సః
మణికర్ణికకు వచ్చి, అక్కడ పైకి ప్రవహించే స్వర్గనదిని చూశాడు.
సచైలమాప్లుత్య జలేఽమలేఽమలేఽవిలంబమాలంబిత శుద్ధబుద్ధిః
వస్త్రాలతోనే నిర్మలమైన నీటిలో మునిగి, కొంతసేపు ఉండి, మనస్సు పవిత్రమైంది.