శాలిశూకారుణాభాభిర్జటాభిర్భస్మపాండురమ్
బియ్యం మొక్కల వలె ఎర్రగా మెరుస్తున్న జటాలతో, బస్మంతో తెల్లగా ఉన్న శరీరంతో,
నాసాగ్రనిశ్చలదృశం సమప్రస్ఫురితాధరమ్
ముక్కు చివర దృష్టిని నిలిపి, నోరు స్వల్పంగా తెరిచి,
ప్రత్యగ్రనిర్ణేజనతో హ్యంత్యశ్యానదశాంచలే
లోపలి ధ్యానంలో లీనమై, చివరి నిద్ర స్థితి అంచున ఉన్నాడు.
షడ్వర్గహింస్రబంధాయ స్థాపితాం వాగురామివ కృతోచితోపచారా సా తమప్రాక్షీత్తపోధనమ్
ఆరు రకాల శత్రువులను నాశనం చేయడానికి వేసిన వలలా, తాను యోగ్యమైన ఆచారాలు చేసి, ఆ తపస్సు గలవాడిని సమీపించింది.
స చాహారుణశైలోఽయం పుణ్యక్షేత్రేషు పూజితః 1.3.2.18.
ఈ అరుణ పర్వతం పవిత్ర ప్రాంతాలలో పూజించబడుతోంది.
ఇత్యుక్త్వా విజయాదీనాం ముఖేనైనాముమాం విదన్
ఇలా చెప్పి, విజయాదుల ముఖంగా ఉమా గురించి తెలుసుకున్నాడు.
కన్దమూలఫలాద్యైశ్చ కృతాతిథ్యామిమాం మునిః
ఆ ముని, కందమూలఫలాదులతో ఆమెను అతిథిగా ఆదరించాడు.
జ్యోతిఃస్తమ్భస్య సంభూతిమారభ్యానుక్రమేణ సః
జ్యోతిస్థంభం అవతరణ నుండి క్రమంగా అన్నీ వివరించాడు.
శోణాద్రేః పూర్వదిగ్భాగే స్థలీశ్వరమితి స్థలమ్
శోణపర్వతానికి తూర్పు వైపున ఉన్న పవిత్రమైన స్థలాన్ని స్థలీశ్వరము అని పిలుస్తారు.
వైకుణ్ఠపరమేష్ఠ్యాది గీర్వాణ నిబిడీకృతే
వైకుంఠం, పరమేశ్ఠి మొదలైన దేవతలు అక్కడ విరివిగా నివసిస్తున్నారు.
అయం శోణగిరేః పాదః ప్రవాలాచలనామవాన్
ఇది శోణపర్వతానికి అడివైపు ఉన్న ప్రవాళాచలము అనే పేరుగల కొండ.
తత ఏవాహమత్రైవ ప్రతిష్ఠాప్య త్రిలోచనమ్
అందుకే ఇక్కడే నేను త్రినేత్రుడిని ప్రతిష్ఠించాను.
మమాశ్రమసమీపేఽస్మిన్పుణ్యక్షేత్రమిదం మహత్
నా ఆశ్రమానికి దగ్గరగా ఈ ప్రాంతం గొప్ప పవిత్ర క్షేత్రము.
మునేరేవమనుజ్ఞానాత్కృతాశ్రమపరిగ్రహా
ముని అనుమతితో ఆశ్రమాన్ని స్వీకరించారు.
ఆశ్రమం రక్షితుం సత్యవతీం కాననవాసినీమ్ 1.3.2.18.
ఆ ఆశ్రమాన్ని కాపాడేందుకు అడవిలో నివసించే సత్యవతిని నియమించారు.
తపోవనస్య సర్వస్య రక్షార్థం సా సమాదిశత్
ఆ తపోవనాన్ని పూర్తిగా రక్షించమని ఆమెకు ఆదేశించారు.
అనంతరం సా ధమ్మిల్లం మందారప్రసవోచితమ్
తర్వాత వెంటనే ఆమె తన జుట్టును మందారపువ్వులతో అలంకరించి ముడిచింది.
హంసచిహ్నదశం హిత్వా దుకూలం మిహకాలఘు
హంసచిహ్నం ఉన్న, మబ్బుల్లా తేలికగా ఉన్న దుస్తులను ఆమె విడిచిపెట్టింది.
అపి ప్రసూనావచయనిస్సహాంగులిపల్లవా
పువ్వులు కూడా తీయలేనింత సున్నితమైన వేళ్లు ఆమెకు ఉన్నాయి.
వజ్రసూచినిర్భరాంగైరవచ్ఛిన్నాని కంటకైః
వజ్రసూచి లాంటి మెత్తని అవయవాలు ముల్లులతో గాయపడ్డాయి.
పావన్యాం కమలానద్యాం ప్రాతర్విహితమజ్జనా
పవిత్రమైన కమలానదిలో ఆమె ఉదయం స్నానం చేసింది.
దర్భాక్షతతిలోన్మిశ్రైర్గౌరీ శ్రీనదివారిభిః
దర్భ, అక్షత, నువ్వులు, గౌరీ నది నీటితో కలిపి ఆమె పూజ చేసింది.
వాలుకామండలే సూర్యమావాహ్యాభ్యర్చ్య పంకజైః
వెంకటంలో రేఖలు వేసి, సూర్యుని ఆహ్వానించి, కమలాలతో పూజించింది.
స్వయమేవ ప్రతిష్ఠాప్య లింగం కిమపి శంకరమ్
ఆమె స్వయంగా ఒక శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించింది.
ఆసనేన చ మూర్త్యా చ మూలేనాంగైశ్చ సా రవిమ్ 1.3.2.18.
ఆమె ఆసనం, మూర్తి, మూలం, అవయవాలతో సూర్యుని పూజించింది.
తత్తద్దిక్షు చ సోమాదీన్గ్రహాన్ధేన్వాదిముద్రయా
ప్రతి దిశలోను, సోముడు మొదలైన గ్రహాలను, ఆవు ముద్రతో పూజించింది.
అర్ఘేణాతీవ శుద్ధేన సంప్రోక్ష్య చ సమంతతః
ఆమె అత్యంత పవిత్రమైన నీటితో అన్ని దిక్కులూ చల్లింది.
భూతశుద్ధిం విధాయాన్వగంతర్యాగం చకార సా
భూతశుద్ధి చేసి, అంతర్యాగాన్ని ప్రారంభించింది.
శక్తీర్దలేషు వామాదీర్దలాగ్రే సూర్యవేధసౌ
ఆమె వామదిక మొదలైన శక్తులను పువ్వుల రేకుల మీద, రేకుల చివర సూర్యచంద్ర బలాలను ప్రతిష్టించింది.
తదూర్ధ్వే శక్తిచక్రం చ విన్యస్తబ్రహ్మపంచకా
దాని మీద శక్తిచక్రాన్ని, బ్రహ్మ పంచకాన్ని ఏర్పాటుచేసింది.