తీర్థాని చ యథోక్తేన విధినా సంచరంతి యే
ఎవరు చెప్పిన విధంగా తీర్థయాత్ర చేస్తారో వారు—
తీర్థయాత్రాం చికీర్షుః ప్రాగ్విధాయోపోషణం గృహే
తీర్థయాత్ర చేయాలనుకునేవాడు ముందుగా ఇంట్లో నియమంగా ఉపవాసం చేయాలి.
కృతపారణకో హృష్టో గచ్ఛేన్నియమధృక్పునః
పారణం పూర్తిచేసినవాడు ఆనందంగా, నియమంగా మళ్ళీ ముందుకు సాగాలి.
న పరీక్ష్యో ద్విజస్తీర్థేష్వన్నార్థీ భోజ్య ఏవ చ
పవిత్రతీర్థాలలో ద్విజులను పరీక్షించకూడదు; ఆహారం కోరని వారిని, భోజనం చేయాల్సిన వారిని కూడా పరీక్షించరాదు.
కర్తవ్యమృషిభిర్దృష్టం పిణ్యాకేన గుడేన చ
ఋషులు చెప్పిన విధంగా పిండివంటలు, బెల్లంతో కూడిన కార్యాలు చేయాలి.
అకాలేప్యథవా కాలే తీర్థే శ్రాద్ధం చ తర్పణమ్ 4.1.6.
సమయం కాకపోయినా, సమయములోనైనా, పవిత్రతీర్థంలో శ్రాద్ధం, తర్పణం చేయాలి.
తీర్థం ప్రాప్య ప్రసంగేన స్నానం తీర్థే సమాచరేత్
తీర్థానికి చేరుకున్నప్పుడు, అవకాశం వచ్చినప్పుడు అక్కడే స్నానం చేయాలి.
నృణాం పాపకృతాం తీర్థే పాపస్య శమనం భవేత్
పాపాలు చేసినవారికి పవిత్రతీర్థంలో పాప నివారణ కలుగుతుంది.
షోడశాంశం స లభతే యః పరాథం చ గచ్ఛతి
ఎవడు ముందుకు వెళ్తాడో వాడు పదహారవంతు ఫలితం పొందుతాడు.
కుశ ప్రతికృతిం కృత్వా తీర్థవారిణి మజ్జయేత్। మజ్జయేచ్చ యముద్దిశ్య సోష్టమాంశం లభేత వై
దర్భతో రూపం తయారుచేసి, పవిత్రతీర్థ జలంలో ముంచాలి; యముని కోసం ముంచితే ఎనిమిదవ వంతు ఫలితం లభిస్తుంది.
తీర్థోపవాసః కర్తవ్యః శిరసో ముండనం తథా। శిరోగతాని పాపాని యాంతి ముండనతో యతః
తీర్థంలో ఉపవాసం చేయాలి, తల ముండనం కూడా చేయాలి; తలపై ఉన్న పాపాలు ముండనం వల్ల పోతాయి.
యదహ్ని తీర్థప్రాప్తిః స్యాత్తతోహ్నః పూర్వవాసరే
తీర్థానికి వెళ్లే రోజు ఉంటే, దాని ముందు రోజు అక్కడే ఉండాలి.
తీర్థప్రసంగాత్తీర్థాంగమప్యుక్తం త్వత్పురోమయా
తీర్థ సందర్భం వల్ల, తీర్థానికి చేరుకోవడాన్ని కూడా నీ ముందు నేను వివరించాను.
కాశీకాంతీ చ మాయాఖ్యా త్వయోధ్యాద్వారవత్యపి
కాశీ, కాంతీ, మాయ అనే పేర్లతో పాటు, అయోధ్య, ద్వారవతీ కూడా ఉన్నాయి.
శ్రీశైలో మోక్షదః సర్వః కేదారోపి తతోఽధికః
శ్రీశైలం అందరికీ మోక్షాన్ని ఇస్తుంది, అయితే కేదారం దానికన్నా గొప్పది.
ప్రయాగాదపి తీర్థాగ్ర్యాదవిముక్తం విశిష్యతే 4.1.6.
తీర్థాలలో ముఖ్యమైన ప్రాయాగం కన్నా కూడా అవిముక్తం ఇంకా విశిష్టమైనది.
అన్యాని ముక్తిక్షేత్రాణి కాశీప్రాప్తికరాణి చ శ్రావయిత్వా ద్విజాంశ్చాపి శ్రద్ధాభక్తిసమన్వితాన్
ఇతర మోక్షక్షేత్రాలు, కాశీని పొందే స్థలాలు, వీటి గురించి విశ్వాసభక్తులు కలిగిన ద్విజులకు వినిపింపజేశాక—
క్షత్రియాన్ధర్మనిరతాన్వైశ్యాన్సన్మార్గవర్తినః
ధర్మంలో నిబద్ధత కలిగిన క్షత్రియులు, సత్పథంలో నడిచే వైశ్యులు—
అగస్తిరువాచ తస్య పుత్రో మహాతేజాః శివశర్మేతి విశ్రుతః
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: అతనికి మహాతేజస్సుతో కూడిన కుమారుడు శివశర్మ అని ప్రసిద్ధి.
అధీత్యవేదాన్విధివదర్థం విజ్ఞాయ తత్త్వతః।. పఠిత్వా ధర్మశాస్త్రాణి పురాణాన్యధిగమ్య చ
వేదాలను విధిగా చదివి, వాటి అర్థాన్ని నిజంగా గ్రహించి, ధర్మశాస్త్రాలను పఠించి, పురాణాలను కూడా నేర్చుకున్నాడు.
అంగాన్యభ్యస్య తర్కాంశ్చ పరిలోడ్య సమంతతః
శరీర సాధనలు చేసి, ఎన్నో వాదనలను పూర్తిగా పరిశీలించాను.
ఆయుర్వేదం విచార్యాపి నాట్యవేదే కృతశ్రమః
ఆయుర్వేదాన్ని కూడా ఆలోచించి, నాట్యవేదాన్ని నేర్చుకోవడంలో శ్రమ పెట్టాను.
కలాసు చ కృతాభ్యాసో మన్త్రశాస్త్రవిచక్షణః
విద్యల్లో అభ్యాసం చేసి, మంత్రశాస్త్రంలో నైపుణ్యం సంపాదించాను.
అర్థానుపార్జ్య ధర్మేణ భుక్త్వా భోగాన్యదృచ్ఛయా
ధర్మబద్ధంగా సంపద కూడకుండా, వచ్చిన ఆనందాలను అనుభవించాను.
యౌవనం గత్వరం జ్ఞాత్వా జరాం దృష్ట్వాశ్రితాం శ్రుతిమ్
యవ్వనం ఎంత త్వరగా పోతుందో గ్రహించి, వృద్ధాప్యాన్ని శాస్త్రాలతో కూడినదిగా చూశాను.
పఠతో మే గతః కాలస్తథోపార్జయతో ధనమ్
పఠిస్తూ ఉండగా, అలాగే ధనం సంపాదించడంలో కూడా నా కాలం గడిచిపోయింది.
న మయా తోషితో విష్ణుః సర్వపాపహరో హరిః
సర్వపాపాలను తొలగించే హరివైన విష్ణువును నేను సంతుష్టిపర్చలేదు.
తమస్తోమహరః సూర్యో నార్చి తో వై మయా క్వచిత్ 4.1.7.
చీకటి సమూహాలను తొలగించే సూర్యునికి నేను ఎప్పుడూ పూజ చేయలేదు.
న ప్రీణితా మయా దేవా యజ్ఞైః సర్వైః సమృద్ధిదాః
సమృద్ధిని ప్రసాదించే దేవతలను అన్ని యజ్ఞాలతో నేను సంతోషింపజేయలేదు.
న మయా తర్పితా విప్రా మృష్టాన్నైర్మధురై రసైః
బ్రాహ్మణులకు రుచికరమైన భోజనాలు, మధురమైన రసాలతో తృప్తిపర్చలేదు.