ఏవమాహ్రాదయత్యాలి క్రమేణ గిరినందినీ
ఇలా, స్నేహితీ, పర్వత కుమార్తె అతని హృదయాన్ని క్రమంగా ఆనందింపజేసింది.
లూతాస్తంతూన్నయంత్యత్ర కుమ్భీరాః శైవలాన్యపి
ఇక్కడ పల్లీలు దారాలను లాగుతుంటే, మొసళ్ళు కూడా జలచర శైవలాలను తీసుకెళ్తాయి.
హరంత్యవకరాన్వాలైశ్చమరాః స్ఫీతరోమభిః
పొడవాటి రోమాలతో ఉన్న చమరాలు తమ తోకలతో చెత్తను తొలగిస్తాయి.
వానరాః ఫలపుష్పాణి మధుపత్రాణి భల్లుకాః
కొంగలు పండ్లు, పువ్వులు తీసుకుంటే, ఎలుగుబంట్లు తేనెతో నిండిన ఆకులను తీసుకుంటాయి.
కాకోలూకైః శుకశ్యేనైర్మృగవ్యాఘ్రైర్హరిద్విపైః
కోకిలలు, గుడ్లగూబలు, గ్రీష్మపక్షులు, గద్దలు, జింకలు, పులులు, ఆకుపచ్చ ఏనుగులతో అక్కడ ఉంది.
హూయమానపురాడాశద్రవ్యసౌరభ్యహారిణీ 1.3.2.18.
పురాతన యజ్ఞాలలో సమర్పించిన ద్రవ్యాల సువాసన అక్కడ గాలిలో వ్యాపించింది.
పఠంతి శతరుద్రీయం యత్ర వాయసవైరిణః
అక్కడ కాకులకు శత్రువులు శతరుద్రీయం పఠిస్తున్నారు.
శాకశాలిషు శార్దూలాశ్చరంతి చ తథైవ గాః
కూరగాయలు, బియ్యం పొలాల్లో పులులు తిరుగుతుంటే, ఆవులు కూడా అలాగే సంచరిస్తాయి.
క్వచిచ్చ శోభనే దేశే పుణ్యే పుణ్యమనోహరే
మరొక అందమైన, పవిత్రమైన, మనోహరమైన ప్రదేశంలో,
అధస్తాత్సప్తపర్ణస్య చిత్రవ్యాఘ్రత్వగాసనే
ఏడు ఆకుల చెట్టు క్రింద, రంగురంగుల పులి చర్మంపై కూర్చొని,
శాలిశూకారుణాభాభిర్జటాభిర్భస్మపాండురమ్
బియ్యం మొక్కల వలె ఎర్రగా మెరుస్తున్న జటాలతో, బస్మంతో తెల్లగా ఉన్న శరీరంతో,
నాసాగ్రనిశ్చలదృశం సమప్రస్ఫురితాధరమ్
ముక్కు చివర దృష్టిని నిలిపి, నోరు స్వల్పంగా తెరిచి,
ప్రత్యగ్రనిర్ణేజనతో హ్యంత్యశ్యానదశాంచలే
లోపలి ధ్యానంలో లీనమై, చివరి నిద్ర స్థితి అంచున ఉన్నాడు.
షడ్వర్గహింస్రబంధాయ స్థాపితాం వాగురామివ కృతోచితోపచారా సా తమప్రాక్షీత్తపోధనమ్
ఆరు రకాల శత్రువులను నాశనం చేయడానికి వేసిన వలలా, తాను యోగ్యమైన ఆచారాలు చేసి, ఆ తపస్సు గలవాడిని సమీపించింది.
స చాహారుణశైలోఽయం పుణ్యక్షేత్రేషు పూజితః 1.3.2.18.
ఈ అరుణ పర్వతం పవిత్ర ప్రాంతాలలో పూజించబడుతోంది.
ఇత్యుక్త్వా విజయాదీనాం ముఖేనైనాముమాం విదన్
ఇలా చెప్పి, విజయాదుల ముఖంగా ఉమా గురించి తెలుసుకున్నాడు.
కన్దమూలఫలాద్యైశ్చ కృతాతిథ్యామిమాం మునిః
ఆ ముని, కందమూలఫలాదులతో ఆమెను అతిథిగా ఆదరించాడు.
జ్యోతిఃస్తమ్భస్య సంభూతిమారభ్యానుక్రమేణ సః
జ్యోతిస్థంభం అవతరణ నుండి క్రమంగా అన్నీ వివరించాడు.
శోణాద్రేః పూర్వదిగ్భాగే స్థలీశ్వరమితి స్థలమ్
శోణపర్వతానికి తూర్పు వైపున ఉన్న పవిత్రమైన స్థలాన్ని స్థలీశ్వరము అని పిలుస్తారు.
వైకుణ్ఠపరమేష్ఠ్యాది గీర్వాణ నిబిడీకృతే
వైకుంఠం, పరమేశ్ఠి మొదలైన దేవతలు అక్కడ విరివిగా నివసిస్తున్నారు.
అయం శోణగిరేః పాదః ప్రవాలాచలనామవాన్
ఇది శోణపర్వతానికి అడివైపు ఉన్న ప్రవాళాచలము అనే పేరుగల కొండ.
తత ఏవాహమత్రైవ ప్రతిష్ఠాప్య త్రిలోచనమ్
అందుకే ఇక్కడే నేను త్రినేత్రుడిని ప్రతిష్ఠించాను.
మమాశ్రమసమీపేఽస్మిన్పుణ్యక్షేత్రమిదం మహత్
నా ఆశ్రమానికి దగ్గరగా ఈ ప్రాంతం గొప్ప పవిత్ర క్షేత్రము.
మునేరేవమనుజ్ఞానాత్కృతాశ్రమపరిగ్రహా
ముని అనుమతితో ఆశ్రమాన్ని స్వీకరించారు.
ఆశ్రమం రక్షితుం సత్యవతీం కాననవాసినీమ్ 1.3.2.18.
ఆ ఆశ్రమాన్ని కాపాడేందుకు అడవిలో నివసించే సత్యవతిని నియమించారు.
తపోవనస్య సర్వస్య రక్షార్థం సా సమాదిశత్
ఆ తపోవనాన్ని పూర్తిగా రక్షించమని ఆమెకు ఆదేశించారు.
అనంతరం సా ధమ్మిల్లం మందారప్రసవోచితమ్
తర్వాత వెంటనే ఆమె తన జుట్టును మందారపువ్వులతో అలంకరించి ముడిచింది.
హంసచిహ్నదశం హిత్వా దుకూలం మిహకాలఘు
హంసచిహ్నం ఉన్న, మబ్బుల్లా తేలికగా ఉన్న దుస్తులను ఆమె విడిచిపెట్టింది.
అపి ప్రసూనావచయనిస్సహాంగులిపల్లవా
పువ్వులు కూడా తీయలేనింత సున్నితమైన వేళ్లు ఆమెకు ఉన్నాయి.
వజ్రసూచినిర్భరాంగైరవచ్ఛిన్నాని కంటకైః
వజ్రసూచి లాంటి మెత్తని అవయవాలు ముల్లులతో గాయపడ్డాయి.