ఋత్విజాం మనసస్తుష్టిః కార్యా విత్తానుమానతః
ఋత్వికులు ఎంత సంపన్నులో అంచనా వేసి, వారి మనసు సంతృప్తిగా ఉండేలా చూసుకోవాలి.
పూజనీయౌ ప్రయత్నేన వస్త్రైశ్చ ద్విజదంపతీ
ద్విజ దంపతులను శ్రద్ధగా, మంచి వస్త్రాలతో గౌరవించాలి.
ప్రతిమాశ్చ ప్రదాతవ్యా ద్విజేభ్యో ధేనుపూర్వికాః దాతవ్యం చంద్రసుప్రీత్యై హర్షాదేవం ద్విజన్మనే ।। 2.8.3.
ద్విజులకు ముందుగా ఆవును ఇచ్చి, ఆ తరువాత విగ్రహాలను కూడా ఇవ్వాలి. చంద్రుని ఆనందానికి, సంతోషంతో ద్విజులకు దానం చేయాలి.
ఉపవాసవిధానేన దినశేషం నయేత్సుధీః బాంధవైః సహ భుఞ్జీత నియమం చ విసర్జ్జయేత్
మిగిలిన రోజంతా ఉపవాసం పాటిస్తూ గడపాలి. తరువాత బంధువులతో కలిసి భోజనం చేసి, నియమాన్ని వదిలేయాలి.
ఏవం చ కురుతే చంద్రసహస్రం వ్రతముత్తమమ్ వ్రతేనానేన శుద్ధాత్మా చంద్రలోకం వ్రజేన్నరః
ఇలా చేయడం వల్ల, చంద్రసహస్ర వ్రతాన్ని అత్యుత్తమంగా ఆచరిస్తాడు. ఈ వ్రతంతో శుద్ధమైన మనస్సున్నవాడు చంద్రలోకాన్ని పొందుతాడు.
యాదృశశ్చ భవేద్విప్ర ప్రియో నారాయణస్య చ
ఓ బ్రాహ్మణా! నారాయణునికి ఎంత ప్రియుడవో, అంతే ప్రియుడవుతావు.
దేవో ధర్మహరిర్న్నామ కలికల్మషనాశకః
ధర్మహరి అనే దేవుడు కలియుగపు పాపాలను నశింపజేస్తాడు.
వేదవేదాఙ్గతత్త్వజ్ఞః స్వకర్మపరినిష్ఠితః
వాడు వేదాలు, వాటి అంగాలను, అసలు తత్త్వాన్ని బాగా తెలిసినవాడు. తన కర్తవ్యాలను సంపూర్ణంగా నెరవేర్చినవాడు.
ఆగత్య చ చకారోచ్చైర్యాత్రాం తత్రాదరేణ సః
అక్కడికి వచ్చి, అతను ఎంతో భక్తితో గొప్ప ఊరేగింపు నిర్వహించాడు.
విధాయ స్వభుజావూర్ధ్వౌ విప్రోఽవోచన్ముదాన్వితః
బ్రాహ్మణుడు రెండు చేతులు పైకి ఎత్తి, ఆనందంతో మాట్లాడాడు.
అయోధ్యాసదృశీ కాపి దృశ్యతే నాపరా పురీ
అయోధ్యకు సమానమైన మరో నగరం ఎక్కడా కనిపించదు.
యస్యాం స్థితో హరిః సాక్షాత్సేయం కేనోపమీయతే
దీనిలో హరి స్వయంగా నివసిస్తున్నాడు. దీన్ని ఇంకేదితో పోల్చగలం?
అహో విష్ణురహో తీర్థమయోధ్యాఽహో మహాపురీ
అయ్యో! విష్ణువు! అయ్యో! పవిత్రతీర్థం! అయ్యో! అయోధ్య! అయ్యో! మహానగరం!
ఇత్యుక్త్వా తత్ర బహుశో ననర్త ప్రమదాకులః
ఇలా పదే పదే చెప్పుకుంటూ, అతను ఆనందంతో నర్తించాడు.
తం తథా నర్తమానం వై ధర్మం దృష్ట్వా కృపాన్వితః తం ప్రణమ్య చ ధర్మోఽథ తుష్టావ హరిమాదరాత్
అలా నాట్యం చేస్తున్న ధర్ముణ్ని చూసి, కరుణతో ధర్ముడు నమస్కరించి, ఆ తరువాత హరిని భక్తితో స్తుతించాడు.
నమః శంకరసంస్పృష్టదివ్యపాదాయ విష్ణవే ।। 2.8.4.
శంకరుడు తాకిన దివ్యపాదాలు కలిగిన విష్ణువుకు నమస్సులు.
భక్త్యార్చ్చితసుపాదాయ నమోఽజాదిప్రియాయ తే
భక్తితో పూజించబడే పాదాల యజమానుడా, బ్రహ్మ మొదలైనవారికి ప్రియుడా, నీకు నమస్సులు.
నమోఽరవిన్దపాదాయ పద్మనాభాయ వై నమః
కమలపాదుడా, పద్మనాభుడా, నీకు నమస్సులు, నమస్సులు.
ఓం నమో యోగనిద్రాయ యోగర్క్షైర్భావితాత్మనే
ఓం, యోగనిద్రకు నమస్కారం. యోగమార్గంలో నిపుణులైన వారు ధ్యానించే ఆత్మవంతుడికి వందనం.
సుకేశాయ సునాసాయ సులలాటాయ చక్రిణే
అందమైన జుట్టు, మృదువైన ముక్కు, సుందరమైన నుదురు కలవాడవు, చక్రాన్ని ధరించినవాడవు, నీకు నమస్కారం.
సుబాహవే నమస్తుభ్యం చారుజంఘాయ తే నమః
అందమైన భుజాలు కలిగినవాడవు, నీకు నమస్కారం. సొగసైన తొడలు కలవాడవు, నీకు మళ్లీ నమస్కారం.
కేశవాయ చ శాంతాయ వామనాయ నమోనమః
కేశవుడైనవాడవు, శాంతస్వరూపుడవు, వామనరూపుడవు, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
ఉవాచ స హృషీకేశః ప్రీతో ధర్మముదారధీః
ఆ హృషీకేశుడు, సంతోషంతో, మహాత్ముడై, ధర్మాన్ని గురించి మాట్లాడాడు.
వరం వరయ ధర్మజ్ఞ యస్తే స్యాన్మనసః ప్రియః
ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవాడా, నీ మనసుకు ఇష్టమైన వరాన్ని అడుగు.
స్తోత్రేణానేన యః స్తౌతి మానవో మామతన్ద్రితః
ఈ స్తోత్రంతో ఎవరు ఆలస్యం లేకుండా నన్ను స్తుతిస్తారో,
త్వామహం స్థాపయామ్యత్ర నిజనామ్నా జగద్గురో ।। 2.8.4.
జగత్తుకు గురువైన నిన్ను, నీ పేరుతోనే ఇక్కడ స్థాపిస్తున్నాను.
స్మరణాదేవ ముచ్యేత నరో ధర్మహరేర్విభోః
ధర్మహరి అనే పరాక్రమశాలి దేవుని స్మరణతోనే, మనిషి పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
సరయూసలిలే స్నాత్వా సుచింతాకులమానసః
సరయూ నదిలో స్నానం చేసి, మనసు నిర్మలంగా ఉంచినవాడు,
అత్ర దానం తథా హోమం జపో బ్రాహ్మణభోజనమ్
ఇక్కడ దానం చేయడం, హోమం చేయడం, జపం చేయడం, బ్రాహ్మణులకు భోజనం పెట్టడం—
అజ్ఞానాజ్జ్ఞానతో వాపి యత్కించిద్దుష్కృతం భవేత్
తెలుసుకోకపోయినా, తెలుసుకుని అయినా, ఏదైనా పాపం జరిగితే,