క్వ కాశికా విశ్వపదప్రకాశికా క్వ కార్యమన్యత్పరితోతిదుఃఖమ్
ప్రపంచానికి మార్గాన్ని చూపే కాశీ ఎక్కడ, బాధతో నిండిన ఇతర కార్యాలు ఎక్కడ?
కాశీం ప్రకాశీం కృతపుణ్యరాశిం హా శీఘ్రనాశీ విసృజేన్నరః కిమ్
ప్రకాశమయమైన, పుణ్యాల నిలయమైన కాశీని, త్వరగా నశించే ఈ లోకంలో, మనిషి ఎందుకు వదిలిపెడతాడు?
నరో న రోగీ యదిహావిహాయ సహాయభూతాం సకలస్య జంతోః
ఇక్కడ ఆరోగ్యంగా ఉన్న మనిషి, సమస్త ప్రాణులకు తోడుగా ఉండే కాశీని వదిలిపోవడం తగదు.
విత్రస్తపాపాం త్రిదశైర్దురాపాం గంగాం సదాపాం భవపాశశాపామ్
పాపులు భయపడే, దేవతలకూ దుర్లభమైన, ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉండే గంగా, భవబంధాన్ని తొలగిస్తుంది.
హంహో కిమంహో నిచితాః ప్రలబ్ధా బంహీయసాయాస భరేణ కాశీమ్
అయ్యో! ఎంత శ్రమపడి కాశీని సంపాదించి, దాన్ని ఎందుకు వదిలిపెడతారు?
అహో జనానాం జడతా విహాయ కాశీం యదన్యత్ర న యంతి చేతః 4.1.5.
అయ్యో! జనుల మూర్ఖత్వం ఎంతంటే, కాశీని వదిలిపెట్టి, వారి మనస్సు మరెక్కడికీ పోదు.
రేరే భవే శోకజలైకపూర్ణే పాపేస్మలోకాః పతితాబ్ధిమధ్యే
ఈ లోకంలో, దుఃఖపు నీటితో నిండిన సముద్రంలో, పాపులు మునిగిపోతున్నారు.
న సత్పథేనాపి న యోగయుక్త్యా దానైర్నవా నైవ తపోభిరుగ్రైః
నిజమైన మార్గంతో కాని, యోగంతో కాని, దానాలతో కాని, కఠినమైన తపస్సుతో కాని, ఇది పొందలేరు.
ధర్మస్తు సంపత్తిభరైః కిలోహ్యతేప్యర్థో హి కామైర్బహుదానభోగకైః
ధర్మం ధనసంపద భారంతో నశిస్తుంది; ధనం అనేక దానాలు, భోగాలతో, కోరికల వల్ల నశిస్తుంది.
క్షేత్రం పవిత్రం హి యథాఽవిముక్తం నాన్యత్తథాయచ్ఛ్రుతిభిః ప్రయుక్తమ్
ఎలా అవిముక్తం పవిత్రమైన క్షేత్రమో, అలాగే మరొకటి శాస్త్రాలలో చెప్పబడలేదు.
సహోవాచేతి జాబాలిరారుణేసిరిడామతా
ఇలా ఇరిడాముని కుమారుడైన అరుణేయునికి జాబాలి చెప్పాడు.
సా సుషుమ్ణా పరానాడీ త్రయం వారాణసీత్వసౌ
ఆ సుషుమ్ణ నాడి అత్యుత్తమమైనది; మూడు నాడులు వారణాసి స్వరూపమే.
తారకం బ్రహ్మవ్యాచష్టే తేన బ్రహ్మ భవంతి హి
తారకను పరబ్రహ్మమని చెబుతారు; దాని ద్వారా నిజంగా బ్రహ్మమవుతారు.
భగవానంతకాలేఽత్ర తారకస్యోపదేశతః
ఇక్కడ, మరణ సమయములో, తారక ఉపదేశంతో భగవంతుడు బ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
నావిముక్తసమంక్షేత్రం నావిముక్తసమా గతిః
అవిముక్తానికి సమానమైన క్షేత్రం లేదు; అవిముక్తానికి సమానమైన మార్గం లేదు.
అవిముక్తం పరిత్యజ్య యోన్యత్ర కురుతే రతిమ్ 4.1.5.
అవిముక్తాన్ని వదిలిపెట్టి, ఎవరైనా ఇంకెక్కడ ఆనందిస్తే, అది సరిగ్గా కాదు.
ఇత్థం సునిశ్చిత్య మునిర్మహాత్మా క్షేత్రప్రభావం శ్రుతితః పురాణాత్
ఈ విధంగా, పురాణాలలో విన్న క్షేత్ర మహిమను బలంగా నమ్మిన ఆ మహాత్ముడు, ముని—
శ్రీకాలరాజం చ తతః ప్రణమ్య విజ్ఞాపయామాస మునీశవర్యః
తర్వాత, శ్రీకాలరాజుని నమస్కరించి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు తన కోరికను వినిపించాడు.
హా కాలరాజప్రతి భూతమత్ర ప్రత్యష్టమిప్రత్యవనీసుతార్కమ్
హాయ్ కాలరాజా! మీరు ఇక్కడ ఉన్నారు. ఇక్కడ భూతాలు, భూమిపుత్రుడైన సూర్యుడు కూడా ఉన్నారు.
హా కాలభైరవ భవానభితో భయార్తాన్మాభైష్ట చే తిభణనైః స్వకరం ప్రసార్య
హాయ్ కాలభైరవా! మీరు దగ్గరలోనే ఉన్నారు. భయంతో బాధపడే వారు, భయపడవద్దు అని చెప్పి, తన చేయి చాపాడు.
హే యక్షరాజ రజనీకర చారుమూర్తే శ్రీపూర్ణభద్రసుతనాయక దండపాణే
హే యక్షరాజా! చంద్రునిలా ప్రకాశించే అందమైన రూపముతో, శ్రీపూర్ణభద్రుని కుమారులకు అధిపతివై, దండాన్ని ధరించినవాడవు—
త్వమన్నదస్త్వం కిల జీవదాతా త్వం జ్ఞానదస్త్వం కిల మోక్షదోపి
నీవు అన్నాన్ని ఇచ్చేవాడవు, నిజంగా ప్రాణాలను ప్రసాదించేవాడవు. నీవు జ్ఞానాన్ని ఇవ్వువాడవు, నిజంగా మోక్షాన్నికూడా ప్రసాదించేవాడవు.
గణౌ త్వదీయౌ కిల సంభ్రమోద్భ్రమావత్రస్థవృత్తాంత విచారకోవిదౌ
నీకు చెందిన ఆ ఇద్దరు గణులు, ఇక్కడ జరిగే సంగతులను బాగా తెలుసుకునే వారు, త్వరగా తిరుగుతూ పరిశీలించేవారు.
శృణు ప్రభో ఢుంఢివినాయక త్వం వాచం మదీయాం తురటామ్యనాథవత్ ।। త్వత్స్థాః సమస్తాః కిల విఘ్నపూగాః కిమత్ర దుర్వృత్తవదాస్థితోహమ్
ప్రభూ ఢుండివినాయకా! నా మాట వినండి. నేను త్వరలో, ఎవరి సహాయం లేకుండా ఉన్నాను. అన్ని విఘ్నాలు నీ వద్దనే ఉంటాయని అంటారు. మరి నేను దురాచారిగా బాధపడటమేంటి?
శృణ్వంత్వమీ పంచ వినాయకాశ్చ చింతామణిశ్చాపి కపర్దినామా
ఈ అయిదు వినాయకులు, కపర్దినామకుడైన చింతామణి కూడా వినండి.
పరాపవాదో న మయా కిలోక్తః పరాపకారోపి మయా కృతో న 4.1.5.
నేను ఎవరినీ నిందించలేదు, ఎవరికీ హాని చేయలేదు.
గంగా త్రికాలం పరిసేవితా మయా శ్రీవిశ్వనాథోపి సదా విలోకితః
గంగను మూడు కాలాల్లో సేవించాను, శ్రీవిశ్వనాథుని ఎప్పుడూ దర్శించాను.
మాతర్విశాలాక్షి భవానిమంగలే జ్యేష్ఠేశిసౌభాగ్యవిధానసుందరి
విశాలమైన కళ్ళతో ఉన్న అమ్మా భవానీ! మంగళకరమైనవాడవు, పెద్దవారి అధిపతికి భార్యవు, సౌభాగ్యాన్ని ప్రసాదించే అందమైనవాడవు.
సాక్షిణ్య ఏతా కిలకాశిదేవతాః శృణ్వంతు న స్వార్థమహం వ్రజామ్యతః
ఈ కాశీ దేవతలు సాక్షిగా ఉండాలి, వారు వినాలి. ఇందులో నేను నా స్వార్థం కోసం చేయడం లేదు.
దధీచిరస్థీని న కిం పురా దదౌ జగత్త్రయం కిం న దదేఽర్థినే బలిః
దధీచి తన ఎముకలు ఇచ్చిన సంగతి గుర్తుంది కదా? బలి అడిగినవాడికి మూడు లోకాలను ఇచ్చాడే కదా?