తదైషా క్వాపి యాస్యామి కిమత్రాస్త్యేకయా మమ
ఇప్పుడు నేను ఎక్కడికైనా వెళ్ళిపోతాను; ఇక్కడ నాకు ఒంటరిగా ఏముంది?
నిమీలితాక్షిణ్యేవాస్య గంతవ్యం నిభృతం మయా
కళ్లను మూసుకొని, నిశ్శబ్దంగా వెళ్లిపోవాలని ఆమె నిర్ణయించింది.
వత్సౌ తు వర్ధయత్యేవ గంగేయమతివత్సలా
అయితే గంగా ఎప్పుడూ ప్రేమతో తన కుమారులను పెంచుతూనే ఉంది.
ఇతి నిశ్చిత్య దేవస్య పార్శ్వాదాశు నివృత్త్య సా
అలా నిర్ణయించుకొని, ఆమె పరమేశ్వరుని పక్కనుండి త్వరగా వెళ్లిపోయింది.
చలావతీ మాల్యవతీ మాలినీ విజయా జయా
చలావతి, మాల్యవతి, మాలిని, విజయ, జయ—
తత్ర సాపి గిరీన్పుణ్యాన్వనాని నగరాణి చ 1.3.2.18.
అక్కడ ఆమె పవిత్రమైన పర్వతాలు, అడవులు, పట్టణాలు తిరిగింది.
భ్రమంతీ సహ్యపాదేషు ద్రావిడాఖ్యే సునీవృతి
సహ్యపర్వతాల అడివుల్లో, ద్రావిడ దేశంలో, మంచి నివాసస్థలంలో ఆమె సంచరించింది.
దృశ్యోఽయం నాతిదూరేణ పురస్తాత్సకలారుణః
ఇదిగో, ముందుకు చాలా దూరంలో కాదు, అంతా ఎర్రగా ప్రకాశిస్తోంది.
ఉపత్యకాసు చైతస్య దృశ్యంతే తాపసాశ్రమాః
ఆ లోయల్లో తపస్సు చేసే ఋషుల ఆశ్రమాలు కనిపిస్తున్నాయి.
గత్వా నిరూపయామస్తానిమాన్పుణ్యాశ్రమాన్వయమ్
వెళ్లి, ఆ పవిత్ర ఆశ్రమాలను చూద్దాం.
ఏవమాహ్రాదయత్యాలి క్రమేణ గిరినందినీ
ఇలా, స్నేహితీ, పర్వత కుమార్తె అతని హృదయాన్ని క్రమంగా ఆనందింపజేసింది.
లూతాస్తంతూన్నయంత్యత్ర కుమ్భీరాః శైవలాన్యపి
ఇక్కడ పల్లీలు దారాలను లాగుతుంటే, మొసళ్ళు కూడా జలచర శైవలాలను తీసుకెళ్తాయి.
హరంత్యవకరాన్వాలైశ్చమరాః స్ఫీతరోమభిః
పొడవాటి రోమాలతో ఉన్న చమరాలు తమ తోకలతో చెత్తను తొలగిస్తాయి.
వానరాః ఫలపుష్పాణి మధుపత్రాణి భల్లుకాః
కొంగలు పండ్లు, పువ్వులు తీసుకుంటే, ఎలుగుబంట్లు తేనెతో నిండిన ఆకులను తీసుకుంటాయి.
కాకోలూకైః శుకశ్యేనైర్మృగవ్యాఘ్రైర్హరిద్విపైః
కోకిలలు, గుడ్లగూబలు, గ్రీష్మపక్షులు, గద్దలు, జింకలు, పులులు, ఆకుపచ్చ ఏనుగులతో అక్కడ ఉంది.
హూయమానపురాడాశద్రవ్యసౌరభ్యహారిణీ 1.3.2.18.
పురాతన యజ్ఞాలలో సమర్పించిన ద్రవ్యాల సువాసన అక్కడ గాలిలో వ్యాపించింది.
పఠంతి శతరుద్రీయం యత్ర వాయసవైరిణః
అక్కడ కాకులకు శత్రువులు శతరుద్రీయం పఠిస్తున్నారు.
శాకశాలిషు శార్దూలాశ్చరంతి చ తథైవ గాః
కూరగాయలు, బియ్యం పొలాల్లో పులులు తిరుగుతుంటే, ఆవులు కూడా అలాగే సంచరిస్తాయి.
క్వచిచ్చ శోభనే దేశే పుణ్యే పుణ్యమనోహరే
మరొక అందమైన, పవిత్రమైన, మనోహరమైన ప్రదేశంలో,
అధస్తాత్సప్తపర్ణస్య చిత్రవ్యాఘ్రత్వగాసనే
ఏడు ఆకుల చెట్టు క్రింద, రంగురంగుల పులి చర్మంపై కూర్చొని,
శాలిశూకారుణాభాభిర్జటాభిర్భస్మపాండురమ్
బియ్యం మొక్కల వలె ఎర్రగా మెరుస్తున్న జటాలతో, బస్మంతో తెల్లగా ఉన్న శరీరంతో,
నాసాగ్రనిశ్చలదృశం సమప్రస్ఫురితాధరమ్
ముక్కు చివర దృష్టిని నిలిపి, నోరు స్వల్పంగా తెరిచి,
ప్రత్యగ్రనిర్ణేజనతో హ్యంత్యశ్యానదశాంచలే
లోపలి ధ్యానంలో లీనమై, చివరి నిద్ర స్థితి అంచున ఉన్నాడు.
షడ్వర్గహింస్రబంధాయ స్థాపితాం వాగురామివ కృతోచితోపచారా సా తమప్రాక్షీత్తపోధనమ్
ఆరు రకాల శత్రువులను నాశనం చేయడానికి వేసిన వలలా, తాను యోగ్యమైన ఆచారాలు చేసి, ఆ తపస్సు గలవాడిని సమీపించింది.
స చాహారుణశైలోఽయం పుణ్యక్షేత్రేషు పూజితః 1.3.2.18.
ఈ అరుణ పర్వతం పవిత్ర ప్రాంతాలలో పూజించబడుతోంది.
ఇత్యుక్త్వా విజయాదీనాం ముఖేనైనాముమాం విదన్
ఇలా చెప్పి, విజయాదుల ముఖంగా ఉమా గురించి తెలుసుకున్నాడు.
కన్దమూలఫలాద్యైశ్చ కృతాతిథ్యామిమాం మునిః
ఆ ముని, కందమూలఫలాదులతో ఆమెను అతిథిగా ఆదరించాడు.
జ్యోతిఃస్తమ్భస్య సంభూతిమారభ్యానుక్రమేణ సః
జ్యోతిస్థంభం అవతరణ నుండి క్రమంగా అన్నీ వివరించాడు.
శోణాద్రేః పూర్వదిగ్భాగే స్థలీశ్వరమితి స్థలమ్
శోణపర్వతానికి తూర్పు వైపున ఉన్న పవిత్రమైన స్థలాన్ని స్థలీశ్వరము అని పిలుస్తారు.
వైకుణ్ఠపరమేష్ఠ్యాది గీర్వాణ నిబిడీకృతే
వైకుంఠం, పరమేశ్ఠి మొదలైన దేవతలు అక్కడ విరివిగా నివసిస్తున్నారు.