మయి దాక్షిణ్యమేవాస్య మన్యే మనసి చేద్రహః
ఈరోజు అతని మనసులో నాపట్ల దయ ఉంటే, అది నిజమేనని నేను అనుకుంటున్నాను.
అద్యప్రభృతి తే దాసస్తపోభిః క్రీత ఇత్యపి
ఈ రోజు నుండి, నేను నీకు తపస్సుతో సంపాదించబడిన దాసుడినని అతను అంటున్నాడు.
అసమానానురాగేషు నారీణాం మూఢచేతసామ్
మూఢమైన మనసున్న స్త్రీల ప్రేమ ఎప్పుడూ సమానంగా ఉండదు, స్థిరంగా ఉండదు.
ఇతి ప్రణయరోషేణ దేవ్యాః కలుషచేతసః
ప్రేమతో కూడిన కోపంతో ఆ దేవికి మనసు కలవరపడింది.
వాష్పవారిప్లవే తస్యా ఆతామ్రే చ విలోచనే
ఆమె కన్నులు కన్నీళ్లతో నిండిపోయి, ఎర్రగా మారాయి.
యత్తస్యాధీనతిలకం భ్రువోర్యుగమభజ్యత 1.3.2.18.
ఆమె కనుబొమ్మలపై ఆధారపడి ఉన్న తిలకం విడిపోయింది.
అంతర్మన్యుభరేణాస్యాః కంపతే స్మాధరచ్ఛదః
లోపలి కోపంతో ఆమె దిగువ పెదవి కంపించసాగింది.
అతీవ రజ్యమానే తత్పార్వత్యా గండమండలమ్
పార్వతిదేవికి ఆ క్షణంలో చెక్కిళ్లు బాగా ఎర్రగా మారాయి.
అంతర్వేపధుతౌ తస్యాశ్చకంపాతే పయోధరౌ
ఆమెకు లోపల వణుకు రావడంతో ఆమె వక్షోజాలు కంపించాయి.
అచింతయచ్చ సంభూయ సౌభాగ్యాభావతో నను
నా అదృష్టం లేకపోవడమే దీనికి కారణమని ఆమె మనసులో ఆలోచించింది.
తదైషా క్వాపి యాస్యామి కిమత్రాస్త్యేకయా మమ
ఇప్పుడు నేను ఎక్కడికైనా వెళ్ళిపోతాను; ఇక్కడ నాకు ఒంటరిగా ఏముంది?
నిమీలితాక్షిణ్యేవాస్య గంతవ్యం నిభృతం మయా
కళ్లను మూసుకొని, నిశ్శబ్దంగా వెళ్లిపోవాలని ఆమె నిర్ణయించింది.
వత్సౌ తు వర్ధయత్యేవ గంగేయమతివత్సలా
అయితే గంగా ఎప్పుడూ ప్రేమతో తన కుమారులను పెంచుతూనే ఉంది.
ఇతి నిశ్చిత్య దేవస్య పార్శ్వాదాశు నివృత్త్య సా
అలా నిర్ణయించుకొని, ఆమె పరమేశ్వరుని పక్కనుండి త్వరగా వెళ్లిపోయింది.
చలావతీ మాల్యవతీ మాలినీ విజయా జయా
చలావతి, మాల్యవతి, మాలిని, విజయ, జయ—
తత్ర సాపి గిరీన్పుణ్యాన్వనాని నగరాణి చ 1.3.2.18.
అక్కడ ఆమె పవిత్రమైన పర్వతాలు, అడవులు, పట్టణాలు తిరిగింది.
భ్రమంతీ సహ్యపాదేషు ద్రావిడాఖ్యే సునీవృతి
సహ్యపర్వతాల అడివుల్లో, ద్రావిడ దేశంలో, మంచి నివాసస్థలంలో ఆమె సంచరించింది.
దృశ్యోఽయం నాతిదూరేణ పురస్తాత్సకలారుణః
ఇదిగో, ముందుకు చాలా దూరంలో కాదు, అంతా ఎర్రగా ప్రకాశిస్తోంది.
ఉపత్యకాసు చైతస్య దృశ్యంతే తాపసాశ్రమాః
ఆ లోయల్లో తపస్సు చేసే ఋషుల ఆశ్రమాలు కనిపిస్తున్నాయి.
గత్వా నిరూపయామస్తానిమాన్పుణ్యాశ్రమాన్వయమ్
వెళ్లి, ఆ పవిత్ర ఆశ్రమాలను చూద్దాం.
ఏవమాహ్రాదయత్యాలి క్రమేణ గిరినందినీ
ఇలా, స్నేహితీ, పర్వత కుమార్తె అతని హృదయాన్ని క్రమంగా ఆనందింపజేసింది.
లూతాస్తంతూన్నయంత్యత్ర కుమ్భీరాః శైవలాన్యపి
ఇక్కడ పల్లీలు దారాలను లాగుతుంటే, మొసళ్ళు కూడా జలచర శైవలాలను తీసుకెళ్తాయి.
హరంత్యవకరాన్వాలైశ్చమరాః స్ఫీతరోమభిః
పొడవాటి రోమాలతో ఉన్న చమరాలు తమ తోకలతో చెత్తను తొలగిస్తాయి.
వానరాః ఫలపుష్పాణి మధుపత్రాణి భల్లుకాః
కొంగలు పండ్లు, పువ్వులు తీసుకుంటే, ఎలుగుబంట్లు తేనెతో నిండిన ఆకులను తీసుకుంటాయి.
కాకోలూకైః శుకశ్యేనైర్మృగవ్యాఘ్రైర్హరిద్విపైః
కోకిలలు, గుడ్లగూబలు, గ్రీష్మపక్షులు, గద్దలు, జింకలు, పులులు, ఆకుపచ్చ ఏనుగులతో అక్కడ ఉంది.
హూయమానపురాడాశద్రవ్యసౌరభ్యహారిణీ 1.3.2.18.
పురాతన యజ్ఞాలలో సమర్పించిన ద్రవ్యాల సువాసన అక్కడ గాలిలో వ్యాపించింది.
పఠంతి శతరుద్రీయం యత్ర వాయసవైరిణః
అక్కడ కాకులకు శత్రువులు శతరుద్రీయం పఠిస్తున్నారు.
శాకశాలిషు శార్దూలాశ్చరంతి చ తథైవ గాః
కూరగాయలు, బియ్యం పొలాల్లో పులులు తిరుగుతుంటే, ఆవులు కూడా అలాగే సంచరిస్తాయి.
క్వచిచ్చ శోభనే దేశే పుణ్యే పుణ్యమనోహరే
మరొక అందమైన, పవిత్రమైన, మనోహరమైన ప్రదేశంలో,
అధస్తాత్సప్తపర్ణస్య చిత్రవ్యాఘ్రత్వగాసనే
ఏడు ఆకుల చెట్టు క్రింద, రంగురంగుల పులి చర్మంపై కూర్చొని,