నిరుద్ధ్యమాన చక్రేణ చక్రీక్రేంకితభాషణైః
చక్రాన్ని పట్టుకుని ఆపుతున్నవాడు, చక్ర ధ్వనితో మాటలాడుతున్నాడు.
కలకంఠః కిలోత్కంఠం మంజుగుంజతి కుంజగః 4.1.3.
నలుపు గొంతు కలిగిన కోయిల తన జత కోసం తపిస్తూ, తోటలో మధురంగా కూస్తోంది.
కేకీకేకాం పరిత్యజ్య మౌనం తిష్ఠతి తద్భయాత్
నెమలి భయంతో తన కేకను వదిలిపెట్టి మౌనంగా నిలబడింది.
పఠంతీ సారికాసారం శుకంసంబోధయత్యహో
సారిక పక్షి సారిక గీతాన్ని పాడుతూ, శుకపక్షికి బోధిస్తోంది.
కోకిలః కోమలాలాపైః కలయన్కిలకాకలీమ్
కోయిల పక్షి తన మృదువైన స్వరాలతో మధురమైన పాటను ఆలపిస్తుంది.
మృగాణాం పక్షిణామిత్థం దృష్ట్వా చేష్టాం త్రివిష్టపమ్
ఆ మృగాలు, పక్షులు ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నదాన్ని చూసి, దేవతలు—
వరమేతేపక్షిమృగాః పశవః కాశివాసినః
ఈ పక్షులు, మృగాలు లేదా కాశీలో నివసించే జంతువులు కావడం మంచిది.
కాశీస్థైః పతితైస్తుల్యా న వయం స్వర్గిణః క్వచిత్
కాశీలో పడిపోయినవారితో మనం ఎప్పటికీ సమానం కాదు, దేవతలైనా సరే.
వరం కాశీపురీ వాసో మాసోపవసనాదిభిః
మాసం పొడవున ఉపవాసాలు చేయడంకన్నా, కాశీపట్నంలో నివసించడం మేలైనది.
శశకైర్మశకైః కాశ్యాం యత్పదం హేలయాప్యతే
శశకాలు, దోమలు కాశీలో నిర్లక్ష్యంగా అడుగుపెట్టే ప్రదేశం కూడా—
వరం వారాణసీరంకో నిఃశంకోయో యమాదపి
యముని అధికారంలో ఉండడంకన్నా, వారాణసిలో భయములేని కప్పవాడిగా ఉండటం మేలు.
బ్రహ్మణో దివసాష్టాంశేషపదమైంద్రం వినశ్యతి 4.1.3.
బ్రహ్మదేవుని ఒక రోజు ఎనిమిదవ భాగంలో ఇంద్రుని పదవి నశిస్తుంది.
పరార్ధద్వయనాశేపి కాశీస్థో యో న నశ్యతి
రెండు పరార్ధాలు నశించినా, కాశీలో నివసించేవాడు నశించడు.
యత్సుఖం కాశివాసేత్ర న తద్బ్రహ్మాండమండపే
కాశీలో ఉండే ఆనందం, బ్రహ్మాండపు మహాప్రాసాదంలో కూడా దొరకదు.
జన్మాంతరసహస్రేషు యత్పుణ్యం సముపార్జితమ్
వెయ్యి జన్మల్లో సంపాదించిన పుణ్యఫలం—
లబ్ధోపి సిద్ధిం నో యాయాద్యది కుద్ధ్యేత్త్రిలోచనః
అది లభించినా, త్రినేత్రుడు కోపించుకుంటే సిద్ధి కలగదు.
ధర్మార్థకామమోక్షాఖ్యం పురుషార్థచతుష్టయమ్
ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం అనే మనుష్యుని నాలుగు లక్ష్యాలు—
ఆలస్యేనాపి యో యాయాద్గృహాద్విశ్వేశ్వరాలయమ్
వెళ్లాలనే ఆసక్తి లేకుండా, ఆలస్యంగా అయినా ఇంటి నుంచి విశ్వేశ్వరాలయానికి వెళ్లినవాడు—
యః స్నాత్వోత్తరవాహిన్యాం యాతి విశ్వే శదర్శనే
ఉత్తరదిశగా ప్రవహించే నదిలో స్నానం చేసి, విశ్వేశ్వరుని దర్శించడానికి వెళ్లినవాడు—
స్వర్ధునీ దర్శనాత్స్పర్శాత్స్నానాదాచమనాదపి
స్వర్గనదిని చూడటం, తాకడం, స్నానం చేయడం లేదా నీళ్లు మింగడం వలన—
పంచతీర్థావలోకాచ్చ తతో విశ్వేశ్వరేక్షణాత్
అయిదు పవిత్ర తీర్థాలను దర్శించి, ఆ తరువాత విశ్వేశ్వరుని దర్శించటం వలన—
ప్రదక్షిణైః స్తోత్రజపైర్నమస్కారైస్తు నర్త్తనైః 4.1.3.
ప్రదక్షిణలు చేయడం, స్తోత్రాలు జపించడం, నమస్కారం చేయడం, నాట్యం చేయడం వలన—
ధూర్జటే నీలకంఠేశ పినాకిఞ్శశిశేఖర
ఓ ధూర్జటి, ఓ నీలకంఠేశ్వరా, ఓ పినాకి, చంద్రుడిని కిరీటంపై ధరించిన దేవా,
ముక్తిమండపికాయాం చ నిమేషార్ధో పవేశనాత్
మోక్ష మందపంలో, కళ్లను అరగంట మూసుకున్నంత వేగంగా ప్రవేశించవచ్చు.
నిత్యాదికర్మకరణాత్తథాతిథిసమర్చనైః
ప్రతి రోజు చేయవలసిన కర్మలు, అతిథులకు ఆతిథ్యం ఇవ్వడం వంటివి చేస్తూ,
శుక్లపక్షే యథా చంద్రః కలయా కలయైధతే
వెన్నెల పక్షంలో చంద్రుడు ఒక్కొక్క రోజు ఒక్కొక్క కళతో పెరిగిపోతున్నట్టు,
శ్రద్ధాబీజో విప్రపాదాంబుసిక్తః శాఖావిద్యాస్తాశ్చతస్రో దశాపి
భక్తి అనే విత్తనం, బ్రాహ్మణుల పాదజలంతో స్నానమై, నాలుగు విద్యాశాఖలు, పది దశలను కలిగిస్తుంది.
సర్వార్థానామత్రదాత్రీ భవానీ సర్వాన్కామాన్పూరయేదత్ర ఢుంఢిః
ఇక్కడ భవానీ అన్నీ ఫలితాలు ప్రసాదించువారు; ఇక్కడ ఢుండి అన్నీ కోరికలు తీరుస్తాడు.
కాశ్యాం ధర్మస్తచ్చతుష్పాదరూపః కాశ్యామర్థః సోప్యనే కప్రకారః
కాశీలో ధర్మం నాలుగు రూపాల్లో కనిపిస్తుంది; కాశీలో అర్థం కూడా అనేక విధాలుగా వెలిసిపోతుంది.
విశ్వేశ్వరో యత్ర న తత్ర చిత్రం ధర్మార్థకామామృతరూపరూపః
విశ్వేశ్వరుడు ఉన్న చోట ధర్మం, అర్థం, కామం, మోక్షం స్వరూపాలు పొందడం ఆశ్చర్యం కాదు.