పునః పునర్విశ్వనాథం దృష్ట్వా స్తుత్వా ప్రణమ్య చ
పునఃపునః విశ్వనాథుడిని దర్శించి, స్తుతించి, నమస్కరించాడు.
స్వనామ్నా లింగమాస్థాప్య కుండం కృత్వా తదగ్రతః
తన పేరుతో లింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, దాని ముందు హోమకుండాన్ని నిర్మించాడు.
తం దృష్ట్వా దూరతో దేవా ద్వితీయమివ భాస్కరమ్
అతన్ని దూరం నుంచి చూసి, దేవతలు రెండవ సూర్యుడిగా భావించారు.
సాక్షాత్కింవాడవాగ్నిర్వా మూర్త్యా వై తప్యతే తపః 4.1.3.
ఇతడు స్వరూపంగా కాలాగ్ని లాంటివాడా? లేక అతడు ఘనమైన తపస్సు చేస్తున్నాడా?
అథవా సర్వ తేజాంసి శ్రిత్వేమాం బ్రాహ్మణీం తనుమ్
లేదా, ఈ బ్రాహ్మణ రూపంలో అన్ని తేజస్సులను సమకూర్చుకున్నాడేమో.
తపనస్తప్యతేఽత్యర్థం దహనోపి హి దహ్యతే
తపస్సు వల్ల సూర్యుడే వేడెక్కిపోతున్నాడు, అగ్నికూడా కాలిపోతున్నాడు.
యస్యాశ్రమే ఽత్ర దృశ్యంతే హింస్రా అపి సమంతతః
అతని ఆశ్రమంలో చుట్టూ క్రూర జంతువులు కూడా కనిపిస్తున్నాయి.
శుండాదండేన కరటిః సింహం కండూయతేఽభయః
అక్కడ ఏనుగు తన సొండతో సింహాన్ని గోకరుస్తూ, భయపడకుండా ఉంది.
సూకరః స్తబ్ధరోమాపి విహాయ నిజయూథకమ్
కూడలులో ఉన్న పంది కూడా, తన జుట్టు నిక్కబొడుచుకుని, తన గుంపును వదిలిపోతుంది.
భూదారోపి న భూదారం తథాకుర్యాద్యథాఽన్యతః
భూమిని త్రవ్వే వాడు అయినా, తన కోసం అంతగా త్రవ్వడు, పరుల కోసం త్రవ్వినంతగా కాదు.
క్రోడీకృత్య క్రోడపోతం తరక్షుః క్రీడయత్యహో
పులి ఒక పంది పిల్లను పట్టుకుని, ఆటగా దానితో ఆడుకుంటుంది.
చలత్పుచ్ఛోథ పిబతి ఫేనిలేనాననేన వై
వాలుతున్న తోకతో, నోట్లో నురుగు పెట్టుకుని అది తాగుతుంది.
యూకా సంవీక్ష్యవీక్ష్యైవ భక్షయేద్దంతకోటిభిః
పిప్పి చూసి, పరిశీలించి, దంతాల చివరలతో తినబడుతుంది.
జాతిస్వభావమాత్సర్యం త్యక్త్వైకత్ర రమంతి చ 4.1.3.
వారంతా జన్మ, స్వభావం, అసూయ అన్నవి వదిలేసి, ఒక చోట కలిసి ఆనందంగా ఉంటారు.
ఆఖుశ్చాఖుభుజః కర్ణం కండూయేత చలాననః
ఒక ఎలుక, మరో ఎలుక చెవిని, ముఖాన్ని కదిలిస్తూ గోకుతుంది.
స్వకంఠం ఘర్షయత్యేవ కేకికంఠే భుజంగమః
పాము తన మెడను, నక్క మెడకు రుద్దుతుంది.
వైరం పరిత్యజ్య లుఠేదుత్ప్లుత్యోత్ప్లుత్య లీలయా
వైరాన్ని వదిలేసి, ఆటగా ఎగిరి ఎగిరి, కలిసిపడి తిరుగుతారు.
క్షుధాంధోపి న గృహ్ణాతి సోపి తస్మాద్బిభేతి నో
బాగా ఆకలితో ఉన్నా, పట్టుకోడు; అతడిని కూడా భయపడడు.
తద్దృష్టిపాతం ముంచన్వై వ్యాఘ్రో దూరం వ్రజత్యహో ఉభే కథయతో ఽన్యోన్యం సఖ్యావివముదాన్వితే
వ్యాఘ్రుడు చూపును మరల్చి, దూరంగా వెళ్తాడు; ఇద్దరూ స్నేహితుల్లా ఆనందంగా పరస్పరం మాట్లాడుకుంటారు.
దృష్ట్వాప్యుద్దండకోదండం శబరం శంబరోమృగః
వేటగాడు విల్లు పైకి ఎత్తి ఉన్నా, మృగం పారిపోదు.
రోహితోఽరణ్యమహిషముద్ధర్షతి నిరాకులః
ఎర్ర జింక అడవిలో మేకపోతు దగ్గరికి భయపడకుండా చేరుతుంది.
హుండౌ చ ముండ యుద్ధాయ న సజ్జేతే జయైషిణౌ
పోరుబాటలో తల ముండగా, తల ముండగా ఉన్నవారు, గెలవాలని ఆశించినా, యుద్ధానికి సిద్ధపడరు.
తృణ్వంతి తృణగుల్మాదీన్శ్వాపదాస్త్వాపదాస్పదమ్ 4.1.3.
మృగాలు ప్రమాదం ఉన్న చోటే, గడ్డి, పొదలు తింటూ తిరుగుతాయి.
యః స్వార్థం మాంసపచనం కురుతే పాపమోహితః
తన ప్రయోజనం కోసం, పాపంతో మాయలో పడి మాంసాన్ని వండేవాడు—
పరప్రాణైస్తు యే ప్రాణాన్స్వాన్పుష్ణం తి హి దుర్ధియః
ఇతరుల ప్రాణాలతో, తమ ప్రాణాలను పోషించేవారు, చెడ్డ మనసు కలవారు—
జాతుమాంసం న భోక్తవ్యం ప్రాణైః కంఠగతైరపి
జన్మించిన మాంసాన్ని, ప్రాణం గొంతులోకి వచ్చినా, తినకూడదు.
వరమేతేశ్వాపదా వై మైత్రావరుణి సేవయా
మైత్రావరుణీ! ఈ కష్టాలు కూడా సేవ చేయడం వల్ల మంచివే.
బకోపి పల్వలే మత్స్యాన్నాశ్నాత్యగ్రేచరానపి
ఒక బకా కూడా చెరువులో ముందుగా కదులుతున్న చేపలను తినదు.
ఏకతః సర్వమాంసాని మత్స్యమాంసం తథకైతః
ఒకవైపు అన్ని రకాల మాంసాలు, మరోవైపు చేప మాంసం—ఇలా తేడా ఉంది.
శ్యేనోపి వర్తికాం దృష్ట్వా భవత్యేష పరాఙ్ముఖః
ఒక గద్ద కూడా వట్టికను చూసి దాని వైపు తిరిగి చూడదు.