యస్య ధర్మేఽస్తి జిజ్ఞాసా యస్య పాపాద్భయం మహత్
ఎవడు ధర్మాన్ని తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటాడో, ఎవడికి పాపం భయం ఎక్కువగా ఉందో,
చతుర్దశసు విద్యాసు పురాణం దీప ఉత్తమః 4.1.2.
పద్నాలుగు విద్యల్లో పురాణం అత్యుత్తమ దీపం.
ఉత్ఫుల్లపద్మనయనా నిర్మితాః సుకృతార్థినః 4.1.2.
పూర్ణంగా వికసించిన తామర కళ్లతో, సత్కర్మ ఫలితాన్ని కోరే వారికి వీరు సృష్టించబడ్డారు.
ఇహ వంశం పరిస్థాప్య భుక్త్వా సర్వ సుఖాని చ
ఇక్కడ తన వంశాన్ని స్థాపించి, అన్ని సుఖాలను అనుభవించి,
సూత ఉవాచ అవాప్య కాశీం గీర్వాణైః కిమకారి వదాచ్యుత
సూతుడు ఇలా అడిగాడు: దేవతలతో కలిసి కాశీకి చేరుకున్న తర్వాత వారు ఏమి చేశారు, అచ్యుతా? నాకు చెప్పు.
అధీత్యేమాం కథాం దివ్యాం న తృప్తిమధియామ్యహమ్
ఈ దివ్య కథను చదివినా, నా మనసు తృప్తి చెందడం లేదు.
కథం వింధ్యోప్యవాప స్వాం ప్రకృతిం తాదృగున్నతః
అంత గొప్పుడు అయిన వింధ్యుడు తన సహజ స్వరూపాన్ని ఎలా పొందాడు?
ఇతి కృత్స్నం సమాకర్ణ్య వ్యాసః పారాశరో మునిః
ఇలా అన్నీ వినిన తర్వాత, పరాశరుని కుమారుడు వ్యాస మహర్షి,
పారాశర ఉవాచ శుకవైశంపాయనాద్యాః శృణ్వంత్వేతే చ బాలకాః
పరాశరుడు ఇలా అన్నాడు: శుకుడు, వైశంపాయనుడు మరియు ఈ చిన్నవారు వినాలి.
తతో వారాణసీం ప్రాప్య గీర్వాణాః సమహర్షయః
తర్వాత వారు వారణాసిని చేరుకుని, దేవతలు ఎంతో ఆనందంతో నిండిపోయారు.
సచైలమభిమజ్జ్యాథ కృతసంధ్యాదిసత్క్రియాః
తరువాత వారు వస్త్రాలతోనే స్నానం చేసి, సంధ్యాదిక కర్మలు చేశారు.
తీర్థవాసార్థినః సర్వాన్సంతర్ప్య చ పృథక్పృథక్
తీర్థంలో నివసించదలచిన వారందరినీ, ఒక్కొక్కరిని విడివిడిగా సంతృప్తిపరిచారు.
విచిత్రైశ్చ తథా పాత్రైః స్వర్ణరౌప్యాది నిర్మితైః
బంగారం, వెండి తదితర పదార్థాలతో చేసిన విభిన్న పాత్రలతో,
సగోరసైరన్నదానైర్ధాన్యదానైరనేకధా ।। 4.1.3.
పశువులతో కూడిన అన్నదానాలు, ధాన్యదానాలు ఎన్నో విధాలుగా చేశారు.
సతూలైర్మృదుపర్యంకైర్దీపికాదర్పణాసనైః
మృదువైన మెత్తని ఆసనాలు, దీపాలు, అద్దాలు, కుర్చీలతో,
చిత్రధ్వజపతాకాభిరుల్లోచైశ్చంద్రచారుభిః
రంగురంగుల జెండాలు, పతాకలు, ప్రకాశవంతమైన చంద్రబింబాలాంటి అలంకారాలతో,
ఉపానత్పాదుకాభిశ్చ యతినశ్చ తపస్వినః
పాదరక్షలు, కఠినాలు, యతులు మరియు తపస్వులకు,
దండైః కమండలుయుతైరజినైర్మృగసంభవైః
దండలు, కమండలువులు, మృగచర్మాలతో చేసిన వస్త్రాలతో,
మఠైర్విద్యార్థినామన్నైరతిథ్యర్థం మహాధనైః
మఠాలు, విద్యార్థులకు అన్నపానాలు, అతిథులకు గొప్ప ధనంతో,
బహుధౌషధదానైశ్చ సత్రదానైరనేకశః
చికిత్సకు ఔషధాల దానం, సత్రాలలో ఎన్నో రకాల దానాలు చేశారు.
ఛత్రాచ్ఛాదనికాద్యర్థే వర్షాకాలోచితైర్బహు
ఛత్రాలు, కప్పడాలు వంటి అవసరాల కోసం, వర్షకాలానికి అనువైన ఎన్నో వస్తువులు సమకూర్చాడు.
పురాణపాఠకాంశ్చాపి ప్రతిదేవాలయం ధనైః
ప్రతి దేవాలయంలో పురాణాలు చదివే వారికి ధనంతో సహాయం చేశాడు.
దేవాలయ సుధాకార్యైర్జీర్ణోద్ధారైరనేకధా
దేవాలయాల్లో పూత పనులు చేసి, పాడైపోయిన వాటిని ఎన్నో విధాలుగా మరమ్మతు చేశాడు.
నీరాజనైర్గుగ్గులుభిర్దశాం గాది సుధూపకైః 4.1.3.
దీపారాధనలు, గుగ్గిల ధూపాలు, ఉత్తమమైన ధూపాలు, దీపాలతో పూజ చేశాడు.
పంచామృతానాం స్నపనైః సుగంధ స్నపనైరపి
పంచామృతాలతో అభిషేకాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో స్నానాలు చేశాడు.
మహాపూజార్థమాల్యాది గుంఫనార్థైస్త్రికాలతః
మహాపూజ కోసం, పూలమాలలు మొదలైన అలంకరణ వస్తువులతో, రోజుకు మూడుసార్లు పూజలు నిర్వహించాడు.
ఘంటాగుడుకకుంభాది స్నానోపస్కరభాజనైః
ఘంటలు, మృదంగాలు, కుంభాలు, స్నానానికి ఉపయోగించే పాత్రలు సమకూర్చాడు.
జపహోమైః స్తోత్రపాఠైః శివనామోచ్చభాషణైః
జపాలు, హోమాలు, స్తోత్రపఠనాలు, శివుని నామస్మరణలు ఘనంగా చేశాడు.
ఏవమాదిభిరుద్దండైః క్రియాకాండైరనేకశః
ఇలాంటి ఎన్నో ఉత్తమమైన పూజా విధానాలతో పూజలు చేశాడు.
దీనానాథాంశ్చ సంతర్ప్య నత్వా విశ్వేశ్వరం విభుమ్
బీదవాళ్లను, అనాథలను తృప్తిపరిచి, విశ్వేశ్వరుడైన పరమాత్ముని నమస్కరించాడు.