ఏకతస్తిమిరాన్నైశాదేకతస్తు దివాతపాత్
ఒకవైపు రాత్రి చీకటి, మరోవైపు పగటి వేడి ఉండేవి.
ఇతి వ్యాకులితే లోకే సురాసురనరోరగే
ఇలా దేవతలు, దానవులు, మనుషులు, పాములు అందరూ కలసి లోకమంతా కలవరపడింది.
తతః సర్వే సమాలోక్య బ్రహ్మాణం శరణం యయుః
అప్పుడు వారు అందరూ ఈ స్థితిని చూసి బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.
నమో హిరణ్యరూపాయ బ్రహ్మణే బ్రహ్మరూపిణే 4.1.2.
హిరణ్యమయ రూపముగల బ్రహ్మకు, బ్రహ్మస్వరూపుడైన బ్రహ్మకు నమస్కారం.
యన్న దేవా విజానంతి మనో యత్రాపి కుంఠితమ్
దేవతలు కూడా గ్రహించలేని, మనస్సు కూడా చేరలేని ఆ పరమాత్మకు నమస్కారం.
యోగినో యం హృదాకాశే ప్రణిధానేన నిశ్చలాః
యోగులు మనస్సును ఏకాగ్రపరచి హృదయాకాశంలో ధ్యానించేవారు ఆయనను దర్శిస్తారు.
కాలాత్పరాయ కాలాయ స్వేచ్ఛయాపురుషాయ చ
కాలానికి అతీతుడైన, కాలానికి అధిపతియైన, తన ఇష్టానుసారంగా ఉండే పరమపురుషునికి నమస్కారం.
విష్ణవే సత్త్వరూపాయ రజోరూపాయ వేధసే
సత్త్వరూపుడైన విష్ణువుకు, రజోరూపుడైన సృష్టికర్తకు నమస్కారం.
నమో బుద్ధిస్వరూపాయ త్రిధాహంకృతయే నమః
బుద్ధిస్వరూపుడైనవారికి, మూడు విధాల అహంకారానికి మూలమైనవారికి నమస్కారం.
నమో బ్రహ్మాండరూపాయ తదంతర్వర్తినే నమః
బ్రహ్మాండరూపుడైన, అందులో నివసించేవారికి నమస్కారం.
అనిత్యనిత్యరూపాయ సదసత్పతయే నమః
నశ్వరమైన, నిత్యమైన రూపాలు కలవారికి, సత్త్వాసత్త్వాలకు అధిపతికి నమస్కారం.
తవ నిఃశ్వసితం వేదాస్తవ స్వే దోఖిలం జగత్
వేదాలు నీ ఊపిరి, ఈ జగత్తంతా నీ స్వంతమైన లోకం.
నాభ్యా ఆసీదంతరిక్షం లోమాని చ వనస్పతిః 4.1.2.
నీ నాభి నుండి ఆకాశం, నీ వెంట్రుకల నుండి చెట్లు, మొక్కలు పుట్టాయి.
త్వమేవ సర్వం త్వయి దేవ సర్వం స్తోతా స్తుతిః స్తవ్య ఇహ త్వమేవ
ప్రభూ! నీవే అన్నీ, అన్నీ నీవే. ఇక్కడ నీవే ఆరాధ్యుడు, నీవే స్తోత్రం, నీవే స్తోత.
ఇతి స్తుత్వా విధిం దేవా నిపేతుర్దండవత్క్షితౌ
ఇలా సృష్టికర్తను స్తుతించి, దేవతలు భూమిపై దండంగా పడ్డారు.
ఉత్తిష్ఠత ప్రసన్నోస్మి వృణుధ్వం వరముత్తమమ్
లేచి నిలబడి! నేను సంతోషించాను. మీరు ఉత్తమమైన వరాన్ని కోరుకోండి.
యః స్తోష్యత్యనయా స్తుత్యా శ్రద్ధావాన్ప్రత్యహం శుచిః
ఈ స్తోత్రంతో ప్రతి రోజు శ్రద్ధగా, పవిత్రంగా నన్ను స్తుతించే వాడెవడైనా
దాస్యామః సకలాన్కామాన్పుత్రాన్పౌత్రాన్పశూన్వసు
అతనికి కావలసిన అన్ని కోరికలు—కుమారులు, మనవళ్లు, పశువులు, ధనం—ఇవన్నీ నేను ఇస్తాను.
ఐహికాముష్మికాన్భోగానపవర్గం తథాఽక్షయమ్
ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను అనుభవించే సుఖాలు, మోక్షం, అలాగే ఎప్పటికీ నశించని ఫలితాలు —
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన పఠితవ్యః స్తవోత్తమః
కాబట్టి, అన్ని విధాలా ప్రయత్నించి, ఈ ఉత్తమ స్తోత్రాన్ని పఠించాలి.
పునః ప్రోవాచ తాన్వేధాః ప్రణిపత్యోత్థితాన్సురాన్
ఆ తరువాత, దేవతలు నమస్కరించి లేచినప్పుడు, సృష్టికర్త వారికి మళ్లీ ఇలా చెప్పాడు.
ఏతే వేదా మూర్తిధరా ఇమా విద్యాస్తథాఖిలాః
ఇవి వేదాలు స్వరూపంగా ఉన్నవి; అలాగే ఇవన్నీ విద్యలే.
బ్రహ్మచర్యమిదం చైషా కరుణా భారతీత్వియమ్ 4.1.2.
ఇది బ్రహ్మచర్యం, ఇదే దయ, ఇదే వాక్కు కూడా.
నేహ క్రోధో న మాత్సర్యం లోభః కామోఽధృతిర్భయమ్
ఇక్కడ కోపం లేదు, అసూయ లేదు, లోభం లేదు, కామం లేదు, అదుపు లేకపోవడం లేదు, భయం లేదు.
యే బ్రాహ్మణా బ్రహ్మరతాస్తపోనిష్ఠాస్తపోధనాః
బ్రహ్మానందంలో లీనమై, తపస్సులో నిష్ఠతో ఉన్న, తపస్సే ధనం అయిన బ్రాహ్మణులు,
పాతివ్రత్యరతా నార్యో యే చాన్యే బ్రహ్మచారిణః
పతివ్రతగా ఉండే స్త్రీలు, అలాగే ఇతరులు బ్రహ్మచర్యంలో ఉండేవారు,
మాతాపిత్రోరమీ భక్తా అమీ గోగ్రహణే హతాః
తల్లిదండ్రులకు భక్తితో ఉండేవారు, ఆవులను కాపాడుతూ ప్రాణాలు కోల్పోయినవారు,
తీర్థే తపస్యుపకృతౌ సదాచారాదికర్మణి
తీర్థాలలో, తపస్సులో, సేవా కార్యక్రమాలలో, మంచి ఆచారాల్లో,
గాయత్రీ జాప్యనిరతా అగ్నిహోత్ర పరాయణాః
గాయత్రీ మంత్రాన్ని జపించడంలో నిమగ్నమైనవారు, అగ్నిహోత్ర యజ్ఞంలో నిబద్ధత కలిగినవారు,
నిస్పృహాః సోమపా యే వై ద్విజపాదోదపాశ్చ యే
కామనలేని వారు, సోమపానం చేసే వారు, ద్విజుల పాదాలను కడిగే వారు,