అహం హి సర్వదాగ్రస్థం నరం పశ్యామి సంయుగే
యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ఒక గొప్పవాడిని నేనూ చూస్తూ ఉంటాను.
అథ చేదస్తి త్వత్పౌత్రముచ్చస్థం వచ్మి హంత కః
నీ మనవడు గొప్పవాడైతే, చెప్పు, ఎవరో నేను చెబుతాను.
ఉపసృత్య తతో భీమో బర్బరీకమపృచ్ఛత
అప్పుడూ భీముడు బర్బరీకుడి దగ్గరకు వెళ్లి అడిగాడు.
సవ్యతః పంచవక్త్రః స దక్షిణే చైకవక్త్రతః ।। 1.2.66.
ఎడమవైపు అయిదు ముఖాలు, కుడివైపు ఒక్క ముఖం ఉన్నాడు.
సవ్యతో దశహస్తశ్చ ధృతశూలాద్యుదాయుధః
ఎడమవైపు పది చేతులతో, కర్రలు మొదలైన ఆయుధాలు పట్టుకున్నాడు.
సవ్యతశ్చ జటాధారీ దక్షిణే ముకుటోచ్చయః
ఎడమవైపు జటలు, కుడివైపు ఎత్తైన మకుటం ధరించాడు.
సవ్యతశ్చంద్రధారీ చ దక్షిణే కౌస్తుభద్యుతిః
ఎడమవైపు చంద్రుడు ధరించి, కుడివైపు కౌస్తుభ మణి వెలుగు మెరిసింది.
ఈదృశో మే నరో దృష్టో న చాన్యో యో జఘాన తాన్
ఇలాంటి మనిషిని నేను చూసాను; వారిని చంపినవాడు ఇంకెవ్వరూ లేరు.
సస్వనుర్దేవవాద్యాని సాధుసాధ్వితి వై జగుః
దేవతల వాద్యాలు మోగాయి, 'బాగుంది, బాగుంది!' అని గొంతులు పాడాయి.
విలక్షశ్చాభవద్భీమో నిశ్వాసాంశ్చాప్యముంచత
భీముడు అయోమయంగా మారి, లోతైన ఊపిరులు వదిలాడు.
కురుశార్దూల ఏహీతి ప్రోచ్య సస్మార కాశ్యపిమ్
కురువంశశార్దూలా! రా అని పిలిచి, కాశ్యపుడిని స్మరించాడు.
భీమేన సహితో వ్యోమ్ని ప్రయాతో దక్షిణాం దిశమ్
భీముడితో కలిసి, ఆకాశంలో దక్షిణ దిశగా వెళ్లాడు.
లంకాసమీపే దృష్ట్వైవ సరః కృష్ణోఽబ్రవీద్వచః
లంక దగ్గర ఒక సరస్సు చూసి, కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు:
యది శూరోఽసి తచ్ఛీఘ్రమానయాస్యతలాన్మృదమ్ 1.2.66.
నీవు వీరుడివైతే, వెంటనే ఈ సరస్సు అడుగునుండి మట్టి తీసుకురా.
యోజనం వాయుజవాద్గచ్ఛన్నధో నాంతమపశ్యత
వాయువేగంతో ఒక యోజనం దూరం వెళ్లినా, అతడు ఆ అడుగు కనబడలేదు.
అగాధమేతత్సుమహత్సరః కైశ్చిన్మహాబలైః
ఈ సరస్సు ఎంత బలమైనవారు అయినా కొలవలేనంత లోతుగా ఉంది.
స్వేనాంగుష్ఠేన తేజస్వీ తదర్ధార్ధమజాయత
తన స్వంత అంగుళితో ఆ ప్రకాశవంతుడు ఆ భాగంలో అర్ధాన్ని మళ్ళీ రెండు భాగాలుగా చేసాడు.
తదృష్ట్వా విస్మితః ప్రాహ కిమిదం కృష్ణ బ్రూహి మే
అది చూసి ఆశ్చర్యపోయి, అతడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది ఏమిటి కృష్ణా? నాకు చెప్పు.'
కుమ్భకర్ణ ఇతి ఖ్యాతః పూర్వమాసీన్నిశాచరః
అతడు ముందు కుంభకర్ణుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన నిశాచరుడు.
శిరసస్తస్య తాలుక్యఖండమేతద్వృకోదర
వృకోదరా, ఇది అతని తలలోని తాలువు భాగం.
విధృతస్త్వం చ యైస్తే తు సరోగేయాభిధాః సురాః
నీకు సహాయంగా నిలిచిన వారు సరోగేయులు అనే దేవతలు.
ఏతే హి విశ్వరిపవో నిహతాః స్యురుపాయతః
ఈ ప్రపంచ శత్రువులు యుక్తితో సంహరించబడతారు.
తతో భీమః ప్రణమ్యాహ మనోవాక్కాయవృద్ధిభిః
తర్వాత భీముడు నమస్కరించి, మనస్సుతో, మాటతో, శరీరంతో వినయంగా ఇలా అన్నాడు.
పురుషోత్తమ భవాన్నాథ బాలిశస్య ప్రసీద మే 1.2.66.
పురుషోత్తమా! ప్రభూ! నేను బాలుడిని, దయచూపించు.
రణాజిరం భూయ ఏత్య బర్బరీకం వచోఽబ్రవీత్
మళ్లీ యుద్ధభూమికి వచ్చి, అతడు బర్బరీకుని సంభోదించాడు.
పూజితః సర్వలోకైస్త్వం యచ్ఛంస్తేషాం వరాన్వృతాన్
నీవు అన్ని లోకాలవారిచే పూజించబడుతున్నావు; వారు కోరిన వరాలు ప్రసాదించు.
దేహిస్థల్యాం తథా వాసీ క్షమస్వ దుష్కృతం చ యత్
ఈ స్థలంలో నివసించు; ఏదైనా చేసిన తప్పును క్షమించు.
వాసుదేవోఽపి కార్యాణి సర్వాణ్యూర్ధ్వమకారయత్ స్తవం చాస్య ప్రవక్ష్యామి యేన తుష్యతి యక్షరాట్
వాసుదేవుడు అన్ని పనులను పూర్తిచేశాడు; యక్షరాజు సంతోషపడే స్తోత్రాన్ని నేను ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
అనేన యః సుహృదయం శ్రావణేఽభ్యర్చ్య దర్శకే శతదీపైః పూరికాభిః సంస్తవేత్తస్య తుష్యతి
శ్రావణ మాసంలో, శ్రద్ధతో, వంద దీపాలతో, పూరికలతో ఆరాధించి ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించినవారిని ఆయన సంతోషంగా ఆశీర్వదిస్తాడు.
జయజయ చతురశీతికోటిపరివార సూర్యవర్చాభిధాన యక్షరాజ జయ భూభారహరణప్రవృత్త లఘుశాపప్రాప్తనైర్ఋతియోనిసంభవ జయ కామకటంకటాకుక్షిరాజహంస జయ ఘటోత్కచానందవర్ధన బర్బరీకాభిధాన జయ కృష్ణోపదిష్టశ్రీగుప్తక్షేత్రదే వీసమారాధనప్రాప్తాతులవీర్య జయ విజయసిద్ధిదాయక జయ పింగలారేపలేన్ద్రదుహద్రుహానవకోటీశ్వర పలాశనదావానల జయ భూపాతాలాంతరాలే నాగకన్యాపరి హారక జయ భీమమానమర్దన జయ సకలకౌరవసేనావధముహూర్తప్రవృత్త జయ శ్రీకృష్ణవరలబ్ధసర్వవరప్రదానసామర్థ్య జయజయ కలికాలవందితనమోనమస్తే పా హిపాహీతి
జయ జయ! ఎనభై నాలుగు కోట్ల అనుచరులతో కూడిన సూర్యవర్చా అనే యక్షరాజా, నీకు జయము! భూభారం తీయటానికి ప్రేరితుడవై, తేలికైన శాపంతో నైరుతి వంశంలో జన్మించినవాడవు, నీకు జయము! నీ పొట్ట గడిదొప్పు వలె ఉంది, పక్షుల్లో రాజహంసవు, నీకు జయము! ఘటోత్కచుని ఆనందాన్ని పెంచిన బర్బరీకుడవు, నీకు జయము! కృష్ణుడు బోధించిన రహస్య క్షేత్రాన్ని ఆరాధనచేత అప్రతిమమైన శక్తిని పొందినవాడవు, నీకు జయము! విజయాన్ని, సఫలతను ప్రసాదించేవాడవు, నీకు జయము! పింగల, రేపల అనే శత్రువులను సంహరించే కోటిశ్వరుడవు, పలాశచెట్ల అరణ్యంలో అగ్నిలా దహించేవాడవు, నీకు జయము! భూమి మరియు పాతాళ మధ్యలో నాగకన్యలతో అలంకరింపబడినవాడవు, నీకు జయము! భీముని గర్వాన్ని తొలగించినవాడవు, నీకు జయము! సమస్త కౌరవ సైన్యాన్ని నాశనం చేయటం ప్రారంభించినవాడవు, నీకు జయము! కృష్ణుని వరంతో అన్ని వరాలను ప్రసాదించగలవాడవు, నీకు జయము! కలియుగంలో పూజింపబడే వాడవు, నీకు జయము! నీకు నమస్కారం, రక్షించు, రక్షించు!