స్వభక్తానాం చ లోకేషు దేవీనాం దాస్యసే స్థితిమ్ పిటకాస్తాః సుఖేనైవ శామయిష్యసి పూజనాత్
లోకాల్లో దేవతల భక్తులకు నీవు స్థిరతను ప్రసాదిస్తావు. ఆ పీఠాలను పూజ ద్వారా సులభంగా శాంతింపజేస్తావు.
ఇదం చ శృంగమారుహ్య పశ్య యుద్ధం యథా భవేత్
ఇప్పుడు ఈ కొండ శిఖరానికి ఎక్కి యుద్ధం ఎలా జరుగుతుందో చూడు.
ధావంతః కౌరవాస్త్వస్మాన్వయం యామస్త్వమూనితి
కౌరవులు మన నుండి పారిపోతున్నారు; మేము వారిని వెంబడిస్తున్నాం, నువ్వు వారిని గమనిస్తున్నావు.
బర్బరీకశిరశ్చైవ గిరిశృంగమవాప్య తత్ తతో యుద్ధం మహదభూత్కురుపాండవసేనయోః ।।1.2.66.
బర్బరీకుని తల ఆ కొండ శిఖరాన్ని చేరుకుని, కురు పాండవ సేనల మధ్య జరిగిన గొప్ప యుద్ధాన్ని చూచింది.
అష్టాదశాహేన హతా యే చ ద్రోణవృషాదయః
పదహారూ రోజులలో ద్రోణుడు, వృషుడు వంటి వారు యుద్ధంలో హతమయ్యారు.
యుధిష్ఠిరో జ్ఞాతిమధ్యే గోవిందం సమభాషత
యుద్ధిష్ఠిరుడు తన బంధువుల మధ్య గోవిందుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
త్వయైవ నాథేన హరే నమస్తే పురుషోత్తమ
హరే! పరమపురుషుడా! నీవే మా రక్షకుడవు. నీకు నమస్కారం.
యేన ధ్వస్తా ధార్తరాష్ట్రాస్తం నిరాకృత్య మాం నృప
రాజా! నన్ను పక్కనపెట్టి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను నాశనం చేసినవాడెవరో ఆయనే.
ధృష్టద్యుమ్నం ఫాల్గునం చ సాత్యకిం మాం చ పాండవ
ధృష్టద్యుమ్నుడు, ఫాల్గుణుడు, సాత్యకి, నేను — పాండవా! వీరందరం.
న మయా న త్వయా పార్థ నాన్యేనాప్యరయో హతాః
పార్థా! నాతో కాదు, నీవు కూడా కాదు, ఇంకెవరూ కాదు — శత్రువులను ఎవ్వరూ చంపలేదు.
అహం హి సర్వదాగ్రస్థం నరం పశ్యామి సంయుగే
యుద్ధంలో ఎప్పుడూ ఒక గొప్పవాడిని నేనూ చూస్తూ ఉంటాను.
అథ చేదస్తి త్వత్పౌత్రముచ్చస్థం వచ్మి హంత కః
నీ మనవడు గొప్పవాడైతే, చెప్పు, ఎవరో నేను చెబుతాను.
ఉపసృత్య తతో భీమో బర్బరీకమపృచ్ఛత
అప్పుడూ భీముడు బర్బరీకుడి దగ్గరకు వెళ్లి అడిగాడు.
సవ్యతః పంచవక్త్రః స దక్షిణే చైకవక్త్రతః ।। 1.2.66.
ఎడమవైపు అయిదు ముఖాలు, కుడివైపు ఒక్క ముఖం ఉన్నాడు.
సవ్యతో దశహస్తశ్చ ధృతశూలాద్యుదాయుధః
ఎడమవైపు పది చేతులతో, కర్రలు మొదలైన ఆయుధాలు పట్టుకున్నాడు.
సవ్యతశ్చ జటాధారీ దక్షిణే ముకుటోచ్చయః
ఎడమవైపు జటలు, కుడివైపు ఎత్తైన మకుటం ధరించాడు.
సవ్యతశ్చంద్రధారీ చ దక్షిణే కౌస్తుభద్యుతిః
ఎడమవైపు చంద్రుడు ధరించి, కుడివైపు కౌస్తుభ మణి వెలుగు మెరిసింది.
ఈదృశో మే నరో దృష్టో న చాన్యో యో జఘాన తాన్
ఇలాంటి మనిషిని నేను చూసాను; వారిని చంపినవాడు ఇంకెవ్వరూ లేరు.
సస్వనుర్దేవవాద్యాని సాధుసాధ్వితి వై జగుః
దేవతల వాద్యాలు మోగాయి, 'బాగుంది, బాగుంది!' అని గొంతులు పాడాయి.
విలక్షశ్చాభవద్భీమో నిశ్వాసాంశ్చాప్యముంచత
భీముడు అయోమయంగా మారి, లోతైన ఊపిరులు వదిలాడు.
కురుశార్దూల ఏహీతి ప్రోచ్య సస్మార కాశ్యపిమ్
కురువంశశార్దూలా! రా అని పిలిచి, కాశ్యపుడిని స్మరించాడు.
భీమేన సహితో వ్యోమ్ని ప్రయాతో దక్షిణాం దిశమ్
భీముడితో కలిసి, ఆకాశంలో దక్షిణ దిశగా వెళ్లాడు.
లంకాసమీపే దృష్ట్వైవ సరః కృష్ణోఽబ్రవీద్వచః
లంక దగ్గర ఒక సరస్సు చూసి, కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు:
యది శూరోఽసి తచ్ఛీఘ్రమానయాస్యతలాన్మృదమ్ 1.2.66.
నీవు వీరుడివైతే, వెంటనే ఈ సరస్సు అడుగునుండి మట్టి తీసుకురా.
యోజనం వాయుజవాద్గచ్ఛన్నధో నాంతమపశ్యత
వాయువేగంతో ఒక యోజనం దూరం వెళ్లినా, అతడు ఆ అడుగు కనబడలేదు.
అగాధమేతత్సుమహత్సరః కైశ్చిన్మహాబలైః
ఈ సరస్సు ఎంత బలమైనవారు అయినా కొలవలేనంత లోతుగా ఉంది.
స్వేనాంగుష్ఠేన తేజస్వీ తదర్ధార్ధమజాయత
తన స్వంత అంగుళితో ఆ ప్రకాశవంతుడు ఆ భాగంలో అర్ధాన్ని మళ్ళీ రెండు భాగాలుగా చేసాడు.
తదృష్ట్వా విస్మితః ప్రాహ కిమిదం కృష్ణ బ్రూహి మే
అది చూసి ఆశ్చర్యపోయి, అతడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది ఏమిటి కృష్ణా? నాకు చెప్పు.'
కుమ్భకర్ణ ఇతి ఖ్యాతః పూర్వమాసీన్నిశాచరః
అతడు ముందు కుంభకర్ణుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన నిశాచరుడు.
శిరసస్తస్య తాలుక్యఖండమేతద్వృకోదర
వృకోదరా, ఇది అతని తలలోని తాలువు భాగం.