మేరుమూర్ధ్ని పురా పృథ్వీ సమవేతాన్దివౌకసః
ఒకప్పుడు మెరు పర్వత శిఖరంపై భూమి, దేవతలతో కలిసి చేరింది.
తతో బ్రహ్మా ప్రాహ విష్ణుం భగవంస్త్వమిదం శృణు
ఆ సమయంలో బ్రహ్మ దేవుడు విష్ణువుతో, 'ప్రభూ! ఇది విను,' అని చెప్పాడు.
తతస్తథేతి తన్మేనే వచనం విష్ణురవ్యయః
అప్పుడు అవినాశి అయిన విష్ణువు, 'అలా జరుగనీ' అని అంగీకరించాడు.
సూర్యవర్చేతి యక్షేంద్రశ్చతురాశీతికోటిపః
సూర్యవర్చ అనే యక్షేంద్రుడు, ఎనభై నాలుగు కోట్ల అనుచరులను కలిగి ఉన్నాడు.
మయి తిష్ఠతి దోషాణామనేకానాం మహాస్పదే 1.2.66.
నేను ఉన్నంతవరకు, ఎన్నో దోషాలకు నిలయమైన ఈ లోకం విస్తృతంగా ఉంటుంది.
అహమేకోఽవతీర్యైతాన్హనిష్యామి భువో భరాన్
నేనే ఒక్కడిగా అవతరించి, భూమిపై ఉన్న భారాలను తొలగిస్తాను.
ఇత్యుక్తవచనే బ్రహ్మా క్రుద్ధస్తం సమభాషత
ఇలా అన్న వెంటనే బ్రహ్మ దేవుడు కోపంతో అతనితో మాట్లాడాడు.
స్వసాధ్యం బ్రూషే మోహాత్త్వం శాపయోగ్యోఽసి బాలిశ
నీవు మోహంతో నీ సొంత శక్తిని చెప్పుతున్నావు; నీవు శాపానికి అర్హుడవు, ఓ మూర్ఖుడా!
అవిచార్యైవ ప్రభుషు వక్తి సోఽర్హతి దండనమ్
ప్రభుత్వుల ముందు ఆలోచించకుండా మాట్లాడే వాడు శిక్షకు పాత్రుడవుతాడు.
శరీరనాశం కృష్ణాత్త్వమవాప్స్యసి న సంశయః
నీవు కృష్ణుని చేతిలో శరీర నాశనం పొందుతావు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యద్యేవం భవితా నాశస్తదేకం దేవ ప్రార్థయే
ప్రభూ! నాశనం తప్పదని నిర్ణయమైతే, ఒకటే కోరికను మీ వద్ద అడుగుతున్నాను.
తతస్తథేతి తం ప్రాహ కేశవో దేవసంసది
అప్పుడు దేవతల సభలో కేశవుడు అతనితో, 'అలా జరుగుగాక' అని అన్నాడు.
ఇత్యుక్త్వా చావతీర్ణోఽసౌ సహ దేవైర్హరిస్తదా
అలా చెప్పి ఆ హరి దేవతలతో కలిసి అక్కడికి దిగివచ్చాడు.
సూర్యవర్చాః స చాయం హి నిహతో భైమిపుత్రకః తస్మాద్దోషో న కృష్ణేఽస్మిన్ద్రష్టవ్యః సర్వభూ మిపైః
ఈ భీముని కుమారుడు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ హతుడయ్యాడు. అందువల్ల, ఇంద్రా! కృష్ణునిలో ఎవరూ తప్పు చూడకూడదు.
యద్యేనమధునా నైవ హన్యాం బ్రహ్మవచోఽన్యథా
ఇప్పుడు నేను అతన్ని చంపకపోతే బ్రహ్మ చెప్పిన మాట అబద్ధమవుతుంది.
గుప్తక్షేత్రే మయైవాఽసౌ నియుక్తో దేవ్యనుస్మృతౌ
దేవి జ్ఞాపకంలో, రహస్యమైన ప్రదేశంలో నేనే అతన్ని నియమించాను.
ఇత్యుక్తే చండికా దేవీ తదా భక్తశిరస్త్విదమ్
అలా అన్న తర్వాత చండికా దేవి ఆ భక్తుని తలతో ఇలా పలికింది.
యథా రాహుశిరస్తద్వత్తచ్ఛిరః ప్రణనామ తాన్
రాహువు తల వంగినట్లే, ఆ తల కూడా వారికి నమస్కరించింది.
తతః కృష్ణో వచః ప్రాహ మేఘగంభీరవాక్ప్రభుః
తర్వాత మేఘగంభీరమైన స్వరంతో ప్రభువైన కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు.
తావత్త్వం సర్వలోకానాం వత్స పూజ్యో భవిష్యసి
ఇప్పటి నుంచి, బిడ్డా! నీవు అన్ని లోకాలవారు పూజించే వాడవవుతావు.
స్వభక్తానాం చ లోకేషు దేవీనాం దాస్యసే స్థితిమ్ పిటకాస్తాః సుఖేనైవ శామయిష్యసి పూజనాత్
లోకాల్లో దేవతల భక్తులకు నీవు స్థిరతను ప్రసాదిస్తావు. ఆ పీఠాలను పూజ ద్వారా సులభంగా శాంతింపజేస్తావు.
ఇదం చ శృంగమారుహ్య పశ్య యుద్ధం యథా భవేత్
ఇప్పుడు ఈ కొండ శిఖరానికి ఎక్కి యుద్ధం ఎలా జరుగుతుందో చూడు.
ధావంతః కౌరవాస్త్వస్మాన్వయం యామస్త్వమూనితి
కౌరవులు మన నుండి పారిపోతున్నారు; మేము వారిని వెంబడిస్తున్నాం, నువ్వు వారిని గమనిస్తున్నావు.
బర్బరీకశిరశ్చైవ గిరిశృంగమవాప్య తత్ తతో యుద్ధం మహదభూత్కురుపాండవసేనయోః ।।1.2.66.
బర్బరీకుని తల ఆ కొండ శిఖరాన్ని చేరుకుని, కురు పాండవ సేనల మధ్య జరిగిన గొప్ప యుద్ధాన్ని చూచింది.
అష్టాదశాహేన హతా యే చ ద్రోణవృషాదయః
పదహారూ రోజులలో ద్రోణుడు, వృషుడు వంటి వారు యుద్ధంలో హతమయ్యారు.
యుధిష్ఠిరో జ్ఞాతిమధ్యే గోవిందం సమభాషత
యుద్ధిష్ఠిరుడు తన బంధువుల మధ్య గోవిందుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
త్వయైవ నాథేన హరే నమస్తే పురుషోత్తమ
హరే! పరమపురుషుడా! నీవే మా రక్షకుడవు. నీకు నమస్కారం.
యేన ధ్వస్తా ధార్తరాష్ట్రాస్తం నిరాకృత్య మాం నృప
రాజా! నన్ను పక్కనపెట్టి, ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను నాశనం చేసినవాడెవరో ఆయనే.
ధృష్టద్యుమ్నం ఫాల్గునం చ సాత్యకిం మాం చ పాండవ
ధృష్టద్యుమ్నుడు, ఫాల్గుణుడు, సాత్యకి, నేను — పాండవా! వీరందరం.
న మయా న త్వయా పార్థ నాన్యేనాప్యరయో హతాః
పార్థా! నాతో కాదు, నీవు కూడా కాదు, ఇంకెవరూ కాదు — శత్రువులను ఎవ్వరూ చంపలేదు.