అరుణాఖ్యం పురం చారాత్కల్పయామాసతుశ్చిరమ్
చిరకాలం తర్వాత, వారు అక్కడ అరుణ అనే పట్టణాన్ని స్థాపించారు.
తస్యాం బ్రహ్మర్షయో దేవా గంధర్వా దివ్యయోషితః
ఆ పట్టణంలో బ్రహ్మర్షులు, దేవతలు, గంధర్వులు, దివ్య స్త్రీలు నివసించారు.
తీర్థాని ధార్య కూపత్వం గంగాద్యాః సరితస్తథా
అక్కడ తీర్థాలు, గంగాదయ నదులు కూడా బావుల రూపంలో నిలిచాయి.
గోలోకో గోగోష్ఠతయా నైగమత్వం కిలాగమాః
అక్కడ గోలొకము గోశాలగా మారింది, వేదాలు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యాయని చెబుతారు.
భూతాః ప్రేతాః పిశాచాశ్చ వేతాలాః కటపూతనాః
అక్కడ భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచాలు, వేతాళాలు, కటపూతనాలు కూడా ఉన్నారు.
దేవోపి ధూర్జటిస్తస్యాం కౌతుకీ సిద్ధరూపధృక్ 1.3.2.16.
అక్కడ దేవుడు ధూర్జటి కూడా సిద్ధుని రూపంలో, ఆసక్తితో ఉన్నాడు.
న కేనచిదవిజ్ఞాతః సదా సర్వత్ర దీప్యతి
ఆయనను ఎవరూ గుర్తించని వారు లేరు, ఎప్పుడూ అన్ని చోట్ల ప్రకాశిస్తాడు.
దాంతౌ శోణాద్రినాథం తమర్చయామాసతుశ్చిరమ్
వారు దీర్ఘకాలం శోణాద్రి నాధుని భక్తితో పూజించారు.
దీక్షాదికాని చక్రాతే స్వయమాచార్యతాం గతౌ
వారు స్వయంగా ఆచార్యులై, దీక్ష మొదలైన కర్మలను నిర్వహించారు.
ప్రాతః స్నాత్వా సమాహృత్య పుష్పపత్రాదికం ఫలమ్
ప్రతీ ఉదయం స్నానం చేసి, పూలు, ఆకులు, పండ్లను సేకరించారు.
జంజల్పాకౌ జజపతుః సర్వమంత్రాధికం సదా
వారు ఎల్లప్పుడూ స్పష్టంగా అన్ని మహామంత్రాలను జపించారు.
ప్రదక్షిణానమస్కారైర్ముద్రాబంధైర్నవైర్నవైః
ప్రదక్షిణలు, నమస్కారాలు, కొత్త కొత్త ముద్రలతో వారు పూజించారు.
పంచబ్రహ్మషడంగాద్యైరర్చయామాసతుః శివమ్
వారు పంచబ్రహ్మ, షడంగాది విధులతో శివుని ఆరాధించారు.
వేధోవిష్ణూ సమారాధ్య శివజ్ఞానమవాపతుః
వారు విష్ణువు, బ్రహ్మను పూజించి, శివజ్ఞానాన్ని పొందారు.
ఇతీదమశ్రావి మయా రహస్యం పితుః శిలాదస్య ముఖాత్పురా యత్
ఇలా నేను ఒకప్పుడు నా తండ్రి శిలాదుని నోటినుండి ఈ రహస్యాన్ని విన్నాను.
తథాపి కౌతుకేనాహమాక్రాంతో మునయోఽప్యమీ
అయినా, నాకు కూడా ఆసక్తి కలిగింది, ఈ మునులు కూడా అలాగే ఉన్నారు.
శృణు త్వమవధానేన మార్కండేయ మహామతే
మార్కండేయ మహాశయా, నీవు జాగ్రత్తగా విను.
నను జానాసి తత్పూర్వం యథా దాక్షాయణీ శివః
నీవు బాగా తెలుసు, పూర్వంలో దాక్షాయణి ఎలా శివునికి భార్యగా మారిందో.
యథా చ సా క్రుధా భర్తుర్ద్రుహి దక్షప్రజాపతౌ
ఆమె, భర్త మీద కోపంతో, దక్ష ప్రజాపతిని ఎదిరించింది.
తదా హరాజ్ఞానిఘ్నేన వీరభద్రేణ యత్కృతమ్
అప్పుడు హరుని ఆజ్ఞతో వీరభద్రుడు ఏం చేసాడో తెలిసినదే.
అశ్రౌషీస్తస్య దక్షస్య గణైః శీర్షాసఖండనమ్
దక్షుని తలను గణులు ఎలా తెగగొట్టారో నీవు విన్నావు.
దంతఘాతం రవేః పాణిపాటనం జాతవేదసః
సూర్యుని పళ్లను విరిచినదీ, చేతులను కోసినదీ, అగ్నిని గాయపరిచినదీ తెలిసినదే.
సా చ దేవీ పునర్జన్మ లేభే హిమవతో గృహే
ఆ దేవి మళ్లీ హిమవంతుని ఇంటిలో జన్మించింది.
దేవః స్థాణువనే తాం చ పరిచర్యాపరం రహః 1.3.2.17.
దేవుడు, ఆమె సేవలో నిమగ్నమై, స్థాణు అరణ్యంలో రహస్యంగా ఆమెతో ఉండేవాడు.
జితేంద్రియం చ తం దేవం క్వాపి యాతం గణైః సహ
ఆ దేవుడు, తన ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, గణులతో కలిసి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయాడు.
ఉపయమ్యాథ తాం దేవో వృత్తాంతైశ్చిత్తఖండిభిః
తర్వాత ఆ దేవుడు, గత సంఘటనల వల్ల మనసు కలవరపడిన ఆమెను దగ్గరగా వచ్చాడు.
వైధవ్యఖిన్నయా రత్యా ప్రార్థితా శైలనందినీ
విధవా బాధతో బాధపడుతూ, శైలపుత్రిక అతనితో ఐక్యం కావాలని కోరింది.
పునశ్చ మేనయా మాత్రా పిత్రా చ హిమభూభృతా
ఆమె తల్లి మేనతో, తండ్రి హిమవంతుతో మళ్లీ కలిసింది.
తదా శుంభనిశుంభాఖ్యౌ లేభాతే వేధసో వరమ్
అప్పుడు శుంభుడు, నిశుంభుడు బ్రహ్మదేవుని నుండి వరం పొందారు.
ఇతి తద్వచనం శ్రుత్వా జాతత్రాసైః సుపర్వభిః
ఆ మాటలు విని, దేవతలు భయంతో వణికిపోయారు.