కార్యారమ్భేషు సర్వేషు సానుగేన మయా తవ
ప్రభూ! నా తోడుబాటువాళ్లతో కలిసి ప్రతి కార్యాన్ని నీ కోసమే చేస్తున్నాను.
వాయుపుత్రః ప్రహస్యైవ సాసూయమిదమబ్రవీత్
వాయుపుత్రుడు అసూయతో నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
యే త్వాం రాజన్వదంత్యేవం సర్వజ్ఞోఽయం యుధిష్ఠిరః
రాజా! నిన్ను గురించి ఇలా చెప్పేవారు, 'యుధిష్ఠిరుడు అన్నీ తెలిసినవాడు' అంటారు.
కో హి ప్రజ్ఞావతాం ముఖ్యః సర్వశాస్త్రవిదాంవరః
అన్ని శాస్త్రాలు తెలిసినవారిలో ఎవరు నిజంగా గొప్పవారు?
యతస్త్వమేవ వేత్సీదం సర్వశాస్త్రేషు కీర్త్యతే 1.2.65.
నీవే దీనిని పూర్తిగా తెలుసు కనుక, నిన్ను అన్ని శాస్త్రాలలో ప్రశంసిస్తున్నారు.
సచేతనం చ పురుషం ప్రకృతిం చ విచేతనామ్
సజీవుడైన మనిషిని, చైతన్యం లేని ప్రకృతిని,
తత్స్వయం పురుషో భూత్వా యుధిష్ఠిర వృథామతే
అలా, యుధిష్ఠిరా! వృథా జ్ఞానంతో మనిషిగా మారి,
ఆరోహయేచ్ఛిరో నైవ క్వచిద్ధిత్వా ఉపానహౌ
పాదరక్షలు తొలగించకుండా ఎక్కడా తలను ఉంచకూడదు.
యది తే బన్దివత్పార్థ తిష్ఠేద్వాణ్యనివారితా
పార్థా! నీ మాటలు ఎవరో అడ్డుకుంటూ, బంధించబడినట్టు నిలిచిపోతే,
అలక్ష్యమితి వా మత్వా మహేశానం మహామతే
లేదా, మహామతివంతుడా! మహేశ్వరుడిని కనిపించనివాడిగా భావించినా,
యస్య ప్రసాదాదస్మాభిః ప్రాప్తా ద్రుపదనందినీ
ద్రుపదుని కుమార్తెను మనకు దయచేసినవాడి అనుగ్రహంతోనే మనం ఆమెను పొందాము.
విజయేన ధనుర్లబ్ధం జరాసన్ధో మయా హతః
విజయంతో ధనుస్సును సంపాదించాను; జరాసంధుడిని నేను సంహరించాను.
యస్య ప్రసాదాత్తం ముక్త్వా కృష్ణం హా స్తౌషి యజ్జయీ
కృష్ణుడు తప్ప మరెవ్వరూ నీకు విజయవంతుడిగా అనిపించడు, ఎందుకంటే ఆయన అనుగ్రహంతోనే నువ్వు ఇతరులను పొగడగలుగుతున్నావు.
జానన్నాత్మానమల్పత్వాద్బుద్ధేర్న స్తౌషి యాదవమ్
నీ స్వంత చిన్నతనాన్ని, తెలివితక్కువతనాన్ని తెలుసుకున్నావు కాబట్టి యాదవుడైన కృష్ణుని పొగడటం లేదు.
యేన విద్ధం పురా లక్ష్యం యేన కర్ణాదయో జితాః 1.2.65.
ఎప్పుడో లక్ష్యాన్ని ఛేదించినవాడే, కర్ణుడు మొదలైన వారిని జయించినవాడే ఆయన.
శ్రూయతే యేన విక్రమ్య మహేశానోఽపి నిర్జితః
వీరత్వాన్ని చూపించి, మహేశ్వరుడినికూడా ఆయన జయించాడని వినిపిస్తోంది.
అథవా తేన శక్రేణ రాజ్యం మే నార్పితం కుతః
లేకపోతే, ఆ ఇంద్రుడు నాకు రాజ్యాన్ని ఎందుకు ఇవ్వలేదు?
తతో మాం వా కథం వీరం న స్తౌషి త్వం యుధిష్ఠిర
అయితే యుధిష్ఠిరా, యుద్ధంలో నన్ను వీరుడిగా ఎందుకు పొగడటం లేదు?
వృక్షేణాహత్య మద్రేశో నదీం శుష్కాం ప్రసారితః
మద్రదేశపు రాజు చెట్టుతో కొట్టి నదిని ఎండిపోయేలా చేశాడు.
పూర్వా దిఙ్నిర్జితా యేన యేన పూర్వం బకో హతః
తూర్పు దిక్కును జయించినవాడే, ముందుగా బకాసురుడిని సంహరించినవాడే ఆయన.
కాలేకాలే చ రక్షామి త్వామేవాహం సదానుగః
ప్రతి సమయంలో నేను మాత్రమే నీకు తోడుగా ఉండి, నిన్ను కాపాడుతున్నాను.
అథ క్షుధాబలం జ్ఞాత్వా మామౌదరికసత్తమమ్
ఆ తర్వాత నా ఆకలి బలాన్ని గుర్తించి, నన్ను అత్యుత్తముడిగా అంగీకరించారు.
తతః సుసంయతో భూత్వా ప్రణవం సముదీరయన్
తర్వాత, మనస్సును కట్టడి చేసుకొని, పవిత్రమైన ఓంకారాన్ని ఉచ్చరించాడు.
ప్రేతాః పిశాచా రక్షాంసి వృథాలాపరతం నరమ్
భూతాలు, పిశాచాలు, రాక్షసులు నిరంతరం వృథా మాటలు చెప్పే మనిషిని బాధిస్తారు.
వృథాలాపీ యదశ్నాతి యత్కరోతి శుభం క్వచిత్ 1.2.65.
వాడు వృథా మాటలు మాట్లాడుతూ తింటూ, ఎప్పుడైనా శుభకార్యాలు చేసినా, అది ఫలించదు.
నాయం తస్యాస్తి వై లోకః కుత ఏవ పరో భవేత్
అతనికి ఈ లోకం లేదు; మరొక లోకం ఎలా లభిస్తుంది?
ఏవం సంస్మారితోఽపి త్వం యది భూయః ప్రవర్తసే
ఇలా గుర్తు చేసినా, నువ్వు మళ్లీ అదే చేస్తే,
పటీమివ ప్రవితతాం విహస్యాహ యుధిష్ఠిరః
యుధిష్ఠిరుడు చిరునవ్వుతో, పరుచిన వస్త్రాన్ని చూసినట్టు మాట్లాడాడు.
నూనం త్వమల్పవిజ్ఞానో వేదాధీతాస్త్వయా వృథా
నీవు ఎంత తక్కువ అర్ధం చేసుకున్నావో తెలుస్తోంది. వేదాలు నేర్చుకున్నా నీకు ఉపయోగం లేకపోయింది.
స్త్రీపక్ష ఇతి మత్వా తామవజానాసి భోః కథమ్
ఆమె స్త్రీపక్షానిదని భావించి, నువ్వు ఆమెను ఎందుకు తక్కువగా చూస్తున్నావు?