ప్రాహ తాన్బాలరూపాంశ్చ బాలరూపీ మహేశ్వరః
మహేశ్వరుడు బాల రూపంలో, ఆ బాల రూపాలకూ ఇలా అన్నాడు:
చతుర్దశానాం భూర్లోకే వాసో వః పాలనం తథా
'పద్నాలుగు రోజులు మీరు భూమిలో నివసించి, రక్షణ పొందుతారు.'
నైవేద్యం భవతాం రాజమాషతందులమిశ్రకాః
'మీకు నైవేద్యంగా రాజమాష్, అన్నం కలిపినదే ఇస్తారు.'
తస్య తన్నిష్ఫలం భావి భుక్తం ప్రేతైశ్చ రాక్షసైః 1.2.62.
ఆ నైవేద్యం వారికి ఫలితం ఇవ్వదు, అది ప్రేతలు, రాక్షసులు తింటారు.
క్షేత్రపాలాః స్థితాశ్చైవ యథాస్థానే నిరూపితాః
క్షేత్రపాలులు ప్రతి ఒక్కరు తగిన చోటు వద్ద కాపలా duty లో ఉన్నారు.
ఆరాధనం ప్రవక్ష్యామి యేన ప్రీతా భవంతి తే
వారిని సంతోషపెట్టే పూజ విధానాన్ని నేను ఇప్పుడు చెప్పబోతున్నాను.
ఓంక్షాం క్షేత్రపాలాయ నమః
ఓం క్షాం, క్షేత్రపాలుడికి నమస్కారం.
అనేనాత్ర చందనాది దత్త్వా రాజమాషతణ్డులమిశ్రకాశ్చ చతుఃషష్టికృతభాగాన్వటకాన్నివేద్య తావత్యో దీపికాస్తావన్తి పత్రాణి పూగాని నివేద్య దణ్డవత్ప్రణమ్య మహాస్తుతిమేతాం జపేత్
ఇక్కడ చందనం మొదలైన ద్రవ్యాలు సమర్పించి, రాజమాష్ బియ్యం కలిపి చేసిన వడలు అరవై నాలుగు, అంతే దీపాలు, ఆకులు, పుగిళ్లు సమర్పించి, భూమికి పూర్తిగా నమస్కరించి, ఈ గొప్ప స్తోత్రాన్ని జపించాలి.
ఓంఊర్ధ్వకేశా విరూ పాక్షా నిత్యం యే ఘోరరూపిణః
ఓం, ఎప్పుడూ భయంకరమైన రూపంతో పైకి తలెత్తిన జుట్టు, విచిత్రమైన కళ్ళు ఉన్నవారు—
అహ్వరో హ్యాపకుమ్భశ్చ ఇడాచారస్తథైవ యః
అహ్వరుడు, ఆపకుంభుడు, అలాగే ఇడాచారుడు—
సిద్ధేయశ్చైవ వలికో నీలపాదేకదంష్ట్రికః
సిద్ధేయుడు, వలికుడు, నీలపాదుడు, ఒక దంతం ఉన్నవాడు—
ఊర్ధ్వపాదః కమ్బలశ్చ ఖంజనః ఖర ఏవ చ
ఊర్ధ్వపాదుడు, కంబళుడు, ఖంజనుడు, అలాగే ఖరుడు—
జటాలోప్యజటాలశ్చ నౌమి స్వఃక్షేత్రపాలకాన్
జటాలోపుడు, జటాలుడు—నా స్వంత క్షేత్రపాలులకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
ఠంఠంకణో జంబరశ్చ స్ఫులింగాస్యస్తడిద్రుచిః 1.2.62.
ఠంఠంకణుడు, జంబరుడు, ముక్కు నుండి నిప్పు చిమ్మే వాడు, మెరుపులా ప్రకాశించే వాడు—
ఫేత్కారకారీ పంచాస్యో బర్బరీ భీమరూపవాన్
పిసుకే శబ్దం చేసే వాడు, ఐదు ముఖాలు ఉన్నవాడు, బర్బరీ, భయంకరమైన రూపం ఉన్నవాడు—
రౌరవశ్చాపి లంబోష్ఠో వణిజః సుజటాలికః
రౌరవుడు, పొడవాటి పెదవులు ఉన్నవాడు, వాణిజుడు, మంచి జటాలికుడు—
సర్వలింగేషు హుంకారః స్మశానేషు భయావహః
అన్ని రూపాల్లో 'హుం' అనే శబ్దం చేసే వాడు, శ్మశానాల్లో భయంకరంగా ఉండే వాడు—
ఏకవృక్షశ్చ వృక్షేషు కరాలవదనో నిశి
చెట్లలో ఒకే చెట్టు లా ఉండే వాడు, రాత్రి సమయంలో భయంకరమైన ముఖం కలవాడు—
చత్వరేషు దురారోహః పర్వతే కురవస్తథా
చౌరస్తాల్లో చేరడం కష్టమైన వాడు, పర్వతాలలో కురవులు కూడా—
రసక్షేత్రే రసాధ్యక్షో యజ్ఞవాటేషు కోటనః
రసం ఉన్న క్షేత్రంలో రసాధ్యక్షుడు, యజ్ఞవాటికల్లో కోటనుడు—
ఏవం చతుఃషష్టిమితాఞ్ఛరణం యామి క్షేత్రపాన్
ఇలా అరవై నాలుగు మందికి నేను శరణు వెళ్తున్నాను, క్షేత్రపాలులకు.
సర్వకార్యేషు యశ్చైవం క్షేత్రపానర్చయేచ్ఛుచిః
ఎవరైనా శుద్ధంగా ఉండి, అన్ని పనుల్లో ఇలా క్షేత్రపాలులను పూజిస్తే—
ఇమం క్షేత్రపకల్పం చ విజానన్విజయస్తథా
ఈ క్షేత్రపూజ విధానాన్ని, అలాగే విజయాన్ని తెలుసుకొని,
ప్రణమ్య చ తతో దేవీమానర్చ వటయక్షిణీమ్ 1.2.62.
తర్వాత ఆ దేవిని నమస్కరించి, వటయక్షిణిని భక్తితో పూజించాడు.
సమానీతాస్తైశ్చ సాకం సునందా నామ బ్రాహ్మణీ
ఆ వ్యక్తులతో కలిసి, సునంద అనే బ్రాహ్మణ మహిళను తీసుకొచ్చారు.
సా కృచ్ఛ్రాణి పరాకాంశ్చ అతికృచ్ఛ్రాణి కుర్వతీ
ఆమె కఠినమైన, తీవ్రమైన తపస్సులు ఆచరించింది.
మాసోపవాసం చ తథా కార్తికే కులనందినీ
కార్తిక మాసంలో, కులానందినీ నెలపాటు ఉపవాసం చేసింది.
దర్శే స్నానం తథా చక్రే మహీసాగరసంగమే
పెద్ద నది-సముద్ర సంగమంలో, దర్శన సమయంలో స్నానం చేసింది.
ధూతపాపా యయౌ లోకముమాయాః కృతస్వాగతా
పాపాలు తొలగిపోయి, ఉమాదేవి స్వాగతంతో ఆమె లోకానికి వెళ్ళింది.
తస్యాస్తుష్టో వరం ప్రాదాత్సిద్ధలింగస్థితో హరః
సిద్ధలింగంలో ఉన్న హరుడు, ఆమె తపస్సుతో సంతోషించి వరమిచ్చాడు.