ఏవం బహూని వాక్యాని తాని తాని వదన్నృపః
ఇలా రాజు ఎన్నో మాటలు వరుసగా చెప్పాడు.
పుండరీకాక్ష జానాసి యథా భీమాదభూదయమ్
కమలనేత్రుడా! భీముడు ఎలా పుట్టాడో నీకు తెలుసు.
అష్టానాం దేవయోనీనాం యతో జన్మ చ యౌవనమ్ ।। 1.2.59.
ఎనిమిది దేవతామాతల జన్మ, యౌవనం కూడా ఆయనవల్లే సంభవించాయి.
తదస్యోచితదారార్థే సదా చింతాస్తి కృష్ణ మే
కృష్ణా! అతనికి తగిన భార్యను వెతకడంపై నాకు ఎప్పుడూ ఆందోళనగా ఉంది.
తద్భవాన్కృష్ణసర్వజ్ఞ త్రిలోకీమపి వేత్సి చ
కృష్ణా! నువ్వు అన్నీ తెలిసినవాడవు, మూడు లోకాలు కూడా నీకు తెలుసు.
ధర్మరాజమిదం వాక్యం పదాంతరితమబ్రవీత్
ఇదే మాటలను ధర్మరాజు పదేపదే చెప్పాడు.
అస్తి రాజన్ప్రవక్ష్యామి దారానస్యోచితాం శుభామ్
ఓ రాజా! అతనికి తగిన, శుభమైన పెళ్లికూతురును నేను చెప్పబోతున్నాను.
సా చ పుత్రీ మురోః పార్థ దైత్యస్యాద్భుతకర్మణః
పార్థా! ఆ అమ్మాయి మురుడు అనే అద్భుత కార్యాలు చేసిన దైత్యుని కుమార్తె.
స చ మే నిహతో ఘోరః పాశదుర్గసమన్వితః
ఆ భయంకరుడు, పాశదుర్గంతో కూడినవాడు, నా చేతిలో సంహరించబడ్డాడు.
తతో హతే మురౌ దైత్యే మయా తస్య సుతావ్రజత్
మురుడు అనే దైత్యుడిని నేను చంపిన తర్వాత, అతని కుమార్తె నా దగ్గరకు వచ్చింది.
తాం తతోఽహం మహాయుద్ధే ఖడ్గఖేటకధారిణీమ్
ఆమె ఖడ్గం, కవచం ధరించి ఉన్నప్పుడు, నేను ఆ మహాయుద్ధంలో ఆమెను ఎదుర్కొన్నాను.
ఖడ్గేన చిచ్ఛేద బాణాన్మమ సా చ మురోః సుతా
మురుడు కుమార్తె వేసిన బాణాలను నేను నా ఖడ్గంతో నరికేశాను.
స చ మోహసమావిష్టో గరుడోఽభూదచేతనః 1.2.59.
ఆ సమయంలో గరుత్మంతుడు మోహానికి లోనై, చైతన్యం కోల్పోయాడు.
చక్రం సముద్యతం దృష్ట్వా మయా తస్మిన్రణాజిరే
ఆ యుద్ధరంగంలో నేను చక్రాన్ని పైకి ఎత్తినదాన్ని చూసి,
నైనాం హంతుం భవానర్హో రక్షైతాం పురుషోత్తమ
పురుషోత్తమా! మీరు ఆమెను చంపకూడదు, ఆమెను కాపాడాలి.
బుద్ధిరప్రతిమా చాపి శక్తిశ్చ పరమా రణే
ఆమె బుద్ధి అపూర్వమైనది, యుద్ధంలో ఆమె శక్తి అత్యుత్తమమైనది.
ఏవముక్తే తదా దేవీం వచనం చాహమబ్రవమ్
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, నేను ఆ దేవికి ఇలా అన్నాను.
తతశ్చాలింగ్య తాం భక్తాం కామాఖ్యా వాక్యమబ్రవీత్
తర్వాత కామాక్షి, తన భక్తురాలిని ఆలింగనం చేసి ఇలా చెప్పింది.
శక్యః కేనాపి సమరే మాధవో రణదుర్జయః
యుద్ధంలో మాధవుడిని ఎవ్వరూ జయించలేరు, ఎందుకంటే అతడు యుద్ధంలో ఓడని వాడు.
అపి వా త్ర్యంబకః పుత్రి నైనం శక్తః కుతోఽన్యకః
కుమార్తె! త్రయంబకుడైనా అతన్ని జయించలేడు, మరి ఇతరులు ఎలా జయించగలరు?
రణాదస్మాన్నివర్తస్వ తవోచితమిదం స్ఫుటమ్
ఈ యుద్ధం నుండి నువ్వు వెనక్కు తగ్గు; ఇదే నీకు తగినది.
తస్మాత్త్వం శ్వశురం భద్రే సమ్మానయ జనార్దనమ్
కాబట్టి భద్రే! జనార్దనుడిని నీ మామగా గౌరవించు.
జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుర్ధ్రువ జన్మ మృతస్య చ 1.2.59.
పుట్టినవాడికి మరణం తప్పదు, మరణించినవాడికి మళ్లీ పుట్టడం కూడా తప్పదు.
ఋషీంశ్చ దేవాంశ్చ మహాసురాంశ్చ త్రైవిద్యవిద్యాన్పురుషాన్నృపాంశ్చ
ఋషులు, దేవతలు, మహాసురులు, త్రయీ విద్యలో నిపుణులు, మనుషులు, రాజులు—
శ్లాఘ్య ఏవ హి తే మృత్యుః పితురస్మాజ్జనార్దృనాత్
జనార్దనా! నీ తండ్రి చేతిలో నీకు మరణం కలిగినది నిజంగా ప్రశంసనీయమైనది.
ఏవం కామాఖ్యయా ప్రోక్తా సా చ కామకటంకటా
అలా కామాక్షి ఆమెతో మాటలాడింది. ఆమెకే కామకటంకట అనే పేరు ఉంది.
తామహం సాశిషం చాపి ప్రావోచం భరతర్షభ
భరత వంశశ్రేష్ఠా! నేను ఆమెకు ఆశీర్వాదాలతో పాటు కొన్ని మాటలు కూడా చెప్పాను.
మయా దేవ్యా పృథివ్యా చ భగదత్తః కృతో నృపః
నేను, భూమిదేవి కలిసి భాగదత్తుని రాజుగా నియమించాము.
వసంతీ చాత్ర తం వీరం హైడింబం పతిమాప్స్యసి
ఇక్కడ నివసిస్తూ, నీవు ఆ వీరుడు హిడింబుడిని భర్తగా పొందుతావు.
సా స్థితా చ పురే తత్ర గతోఽహం శక్రసద్మ చ
ఆమె ఆ నగరంలో ఉండిపోయింది. నేను శక్రుని గృహానికి వెళ్లాను.